Την επανεξέταση των διοικητικών κυρώσεων για οδηγούς που διαθέτουν δίπλωμα, αλλά όχι την απαιτούμενη κατηγορία για το όχημα που οδηγούν, ζητά ο βουλευτής Λακωνίας, Νεοκλής Κρητικός, με ερώτησή του προς τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστο Δήμα. Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρίσκεται η αφαίρεση της άδειας οδήγησης για έναν χρόνο, η οποία, όπως επισημαίνει, επηρεάζει και τις κατηγορίες οχημάτων για τις οποίες ο οδηγός διαθέτει νόμιμη άδεια.
Ο κ. Κρητικός αναγνωρίζει τη σημασία των διοικητικών μέτρων του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας για την αντιμετώπιση επικίνδυνων συμπεριφορών και την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας. Θέτει, ωστόσο, ζήτημα αναλογικότητας ως προς τις κυρώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 98 του Ν. 5209/2025 για την οδήγηση χωρίς την κατάλληλη κατηγορία άδειας.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει στην ερώτησή του, η συγκεκριμένη παράβαση επισύρει αφαίρεση του διπλώματος για ένα έτος, ενώ στο ίδιο διάστημα ο οδηγός δεν μπορεί να συμμετάσχει σε εξετάσεις για την απόκτηση άδειας άλλης κατηγορίας. Ο βουλευτής συγκρίνει τη διάρκεια αυτή με τις προβλεπόμενες κυρώσεις για παραβάσεις όπως η παραβίαση ερυθρού σηματοδότη ή η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, υποστηρίζοντας ότι προκύπτει δυσανάλογη μεταχείριση.
Αφαίρεση διπλώματος
με συνέπειες και στην εργασία
Για να αναδείξει το ζήτημα, ο κ. Κρητικός παραθέτει το παράδειγμα οδηγού που διαθέτει άδεια κατηγορίας Β για αυτοκίνητο και εντοπίζεται να οδηγεί μοτοσικλέτα ή μοτοποδήλατο, χωρίς να έχει την απαιτούμενη άδεια για το συγκεκριμένο δίκυκλο.
Όπως εξηγεί, πέρα από το πρόστιμο των 500 ευρώ, ο οδηγός χάνει για έναν χρόνο και το δίπλωμα του αυτοκινήτου, ενώ δεν μπορεί στο διάστημα αυτό να δώσει εξετάσεις για να αποκτήσει την κατηγορία που του λείπει. Κατά τον βουλευτή, το γεγονός ότι έχει ήδη εξεταστεί στους γενικούς κανόνες κυκλοφορίας και διαθέτει νόμιμη άδεια για άλλη κατηγορία οχήματος θα πρέπει να συνεκτιμάται στην επιβολή των κυρώσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στους επαγγελματίες οδηγούς, όπως οδηγούς ταξί ή φορτηγών, για τους οποίους η αφαίρεση της άδειας μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες στην εργασία και στον βιοπορισμό τους.
Με την ερώτησή του, ο κ. Κρητικός ζητά από τον υπουργό να εξετάσει τη διαφορετική αντιμετώπιση τριών περιπτώσεων: της οδήγησης χωρίς καμία άδεια, της οδήγησης με άδεια διαφορετικής κατηγορίας και της οδήγησης ενώ το δίπλωμα έχει αφαιρεθεί.
Παράλληλα, θέτει το ενδεχόμενο νομοθετικής ρύθμισης που θα διασφαλίζει την αναλογικότητα των διοικητικών κυρώσεων και θα τις συνδέει με την κατηγορία οχήματος στην οποία διαπιστώθηκε η παράβαση, χωρίς να επεκτείνονται στις υπόλοιπες κατηγορίες άδειας που κατέχει ο οδηγός.
Το πλήρες κείμενο της ερώτησης του Ν. Κρητικού έχει ως εξής:
«1. Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, ο οποίος θεσπίστηκε με τον ν. 5209/2025, προβλέπει τόσο χρηματικές διοικητικές ποινές (πρόστιμα) όσο και διοικητικά μέτρα, όπως αυτό της αφαίρεσης της αδείας ικανότητας οδηγού ή/και της αφαίρεσης των στοιχείων κυκλοφορίας οχήματος.
Ειδικότερα, με το μέτρο αφαίρεσης της αδείας ικανότητας οδηγού, ο νέος Κ.Ο.Κ. στοχεύει να τιμωρούνται συμπεριφορές οδηγών, οι οποίες χαρακτηρίζονται επικίνδυνες, σχετίζονται άμεσα με το τροχαίο ατύχημα και διακυβεύουν κατ’ επέκταση την επιθυμητή και επιδιωκόμενη οδική ασφάλεια όλων των χρηστών της οδού.
2. Ωστόσο, η ως άνω προοδευτική και εύστοχη ρύθμιση, έχει εφαρμογή και στην περ. α΄ της παρ. 4 του άρθρου 98 του Ν.5209/2025, η οποία προβλέπει μεταξύ άλλων την αφαίρεση της κατεχόμενης άδειας οδήγησης, στην περίπτωση κατά την οποία ο οδηγός δεν κατέχει την κατάλληλη άδεια οδήγησης για το όχημα το οποίο οδηγεί. Η δε διάρκεια του μέτρου της αφαίρεσης ορίζεται στο ένα έτος από την ημερομηνία της παράβασης, διάρκεια η οποία ξεπερνά κατά πολύ την προβλεπόμενη διάρκεια αφαίρεσης για πραγματικά επικίνδυνες παραβάσεις, όπως ενδεικτικά η παραβίαση ερυθρού σηματοδότη (60 ημέρες) ή οδήγηση υπό την επήρεια μέθης (30 έως 180 ημέρες).
3. Κατά την εφαρμογή επομένως της ως άνω διάταξης παρατηρείται το εξής παράδοξο: οδηγός ο οποίος κατέχει νόμιμη άδεια οδήγησης για μία ή και περισσότερες κατηγορίες οχημάτων και επομένως γνωρίζει και έχει εξεταστεί στους γενικούς κανόνες κυκλοφορίας (σημασία σημάτων, προτεραιότητα κ.ο.κ) να τιμωρείται με αφαίρεση της κατεχόμενης άδειας οδήγησής του για ένα έτος, διάστημα κατά το οποίο στερείται, σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 5 του ιδίου άρθρου, του δικαιώματος να συμμετάσχει σε εξετάσεις για την απόκτηση άδειας ικανότητας για οποιαδήποτε άλλη κατηγορία οχήματος.
Για παράδειγμα, οδηγός αυτοκινήτου, ο οποίος κατέχει νόμιμη άδεια οδήγησης κατηγορίας Β΄ και καταλαμβάνεται να οδηγεί ελαφρού τύπου μοτοσικλέτα ή ακόμα και μοτοποδήλατο, πέραν του προβλεπομένου προστίμου των 500 ευρώ τιμωρείται επιπλέον με αφαίρεση της άδειας ικανότητας οδήγησης του αυτοκινήτου για ένα έτος και περαιτέρω, δεν του επιτρέπεται να συμμετάσχει για το εν λόγω χρονικό διάστημα σε εξετάσεις για την απόκτηση άδειας ικανότητας οδήγησης μοτοσικλέτας ενώ δηλαδή έχει εξεταστεί και κατέχει άδεια ικανότητας οδήγησης αυτοκινήτου, τιμωρείται κατά πολύ βαρύτερα από έναν άλλον οδηγό, ο οποίος σκοπίμως παραβιάζει τον ερυθρό σηματοδότη. Περαιτέρω, γίνεται αντιληπτό ότι η βαρύτητα του ως άνω μέτρου πολλαπλασιάζεται και λαμβάνει και βιοποριστικές διαστάσεις, σε περιπτώσεις που ο παραβάτης τυγχάνει επαγγελματίας οδηγός (λόγου χάρη οδηγός ταξί ή φορτηγού κ.ο.κ.).
4. Δέον είναι να επισημανθεί ότι το αναφερόμενο στην προηγούμενη παράγραφο ως παράδοξο, περιορίζεται στις περιπτώσεις της μη κατοχής της προβλεπόμενης άδειας οδήγησης και όχι στις περιπτώσεις που η άδεια του παραβάτη, του έχει αφαιρεθεί ένεκα μιας άλλης παράβασης και εντούτοις αυτός καταλαμβάνεται κατά το χρονικό διάστημα της αφαίρεσης να οδηγεί και μάλιστα όχημα για το οποίο δεν κατέχει την κατάλληλη άδεια οδήγησης.
Ερωτάται ο κ. υπουργός:
1. Έχει εξεταστεί από το υπουργείο το ενδεχόμενο διαφορετικής μεταχείρισης μεταξύ της παντελούς στέρησης άδειας οδήγησης, της οδήγησης με κατεχόμενη μεν αλλά όχι κατάλληλη για την κατηγορία του οχήματος άδεια οδήγησης, καθώς και για την οδήγηση με αφαιρεθείσα άδεια;
2. Προτίθεται το υπουργείο να εξετάσει νομοθετική ρύθμιση, με την οποία αφετέρου θα τηρηθεί αναλογία στην επιβολή διοικητικών κυρώσεων, ιδίως στην περίπτωση κατοχής άδειας οδήγησης άλλης κατηγορίας, αφετέρου οι διοικητικές κυρώσεις θα καταστούν άμεσα συνδεδεμένες με την κατηγορία οχήματος για την οποία διαπιστώθηκε η παράβαση, χωρίς να επεκτείνονται στις τυχόν λοιπές κατηγορίες κατεχόμενης άδειας οδήγησης;»
