Έρευνα για τα προγράμματα βιολογικής παραγωγής στην Ελλάδα, την περίοδο 2019-2026, ξεκίνησε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), εξετάζοντας αν οι έλεγχοι και τα συστήματα διαχείρισης διασφαλίζουν ότι οι κοινοτικές ενισχύσεις καταλήγουν αποκλειστικά στους δικαιούχους που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Στο επίκεντρο βρίσκονται καταγγελίες για εικονικές αιτήσεις, ψευδείς δηλώσεις και παράνομες συμπράξεις, ενώ υπό εξέταση είναι οι διαδικασίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η έρευνα αφορά, μεταξύ άλλων, τα ηλεκτρονικά αρχεία και τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιήθηκαν οι έλεγχοι.
Η έρευνα ξεκίνησε μετά από καταγγελίες στην EPPO, αλλά και την 40σέλιδη έκθεση της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας της Κομισιόν (DG AGRI), η οποία κοινοποιήθηκε στις ελληνικές αρχές τον Σεπτέμβριο, μετά τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν τον Ιούλιο του 2026.
Σοβαρές αδυναμίες
σε πιστοποιήσεις και δεδομένα
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή έκθεση, το υφιστάμενο σύστημα δεν παρέχει επαρκείς διασφαλίσεις ότι οι ενισχύσεις κατευθύνονται αποκλειστικά σε επιλέξιμους δικαιούχους. Οι έλεγχοι ανέδειξαν προβλήματα στην εποπτεία των 16 φορέων πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων, καθώς και ελλείψεις στις διαδικασίες επαλήθευσης και στον έλεγχο των διορθωτικών ενεργειών.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση φορέα που βρισκόταν σε αναστολή, αλλά φέρεται να συνέχισε να εκδίδει πιστοποιητικά. Οι ελεγκτές εντόπισαν 388 πιστοποιητικά που εμφανίζονταν σε ισχύ κατά την περίοδο της αναστολής και ακόμη 146 που εκδόθηκαν τότε, αλλά έφεραν προγενέστερη ημερομηνία έναρξης.
Αμφιβολίες καταγράφονται και για την αξιοπιστία των στοιχείων. Για το 2025, διαφορετικά έγγραφα εμφάνιζαν 86.485 και 100.306 επιχειρήσεις με πιστοποιητικό, ενώ για το 2024 οι αντίστοιχοι αριθμοί ήταν 81.205 και 122.232. Η Κομισιόν αποδίδει τις αποκλίσεις, μεταξύ άλλων, στην απουσία ολοκληρωμένης βάσης δεδομένων.
Οι ελεγκτές εντόπισαν ακόμη περίπτωση ελαιοκαλλιέργειας που πιστοποιήθηκε ως βιολογική πριν ολοκληρωθεί η απαιτούμενη τριετής περίοδος μετατροπής. Παράλληλα, προβλήματα καταγράφηκαν στη χρήση κοινόχρηστων βοσκοτόπων, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις δεν διασφαλίστηκε ότι πληρούνταν οι προϋποθέσεις για τη βιολογική παραγωγή.
Για το 2025 εντοπίστηκαν, επίσης, περιπτώσεις όπου βοσκότοποι κατανεμήθηκαν σε δικαιούχους εκτός της προβλεπόμενης περιφερειακής ενότητας, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για το αν ασκήθηκε η απαιτούμενη γεωργική δραστηριότητα στις συγκεκριμένες εκτάσεις.
