Πέντε και πλέον ώρες. Ένταση, διακοπές, αντεγκλήσεις, χειροκροτήματα, αποδοκιμασίες, μα και ψύχραιμες παρεμβάσεις. Και στο τέλος, εκεί που η συζήτηση ξεκίνησε με πρόταση για μια ακόμη Επιτροπή που θα… διερευνούσε το πρόβλημα, το Δημοτικό Συμβούλιο τής 7ης Οκτωβρίου κατέληξε στην απόφαση. Η Λαϊκή Σπάρτης επανέρχεται στον φυσικό της χώρο, στη Δημοτική Αγορά, με άμεση έναρξη των διαδικασιών για νομιμοποίηση της επιστροφής.
Η συνεδρίαση είχε εξαρχής ειδικό βάρος. Το θέμα είχε εισαχθεί αρχικά ως «συζήτηση» για το αίτημα εφαρμογής της απόφασης ΔΣ (2023), που προέβλεπε προσωρινή μετακίνηση της Λαϊκής «κατά το διάστημα από την έναρξη έως την ολοκλήρωση του Open Mall». Το χρονοδιάγραμμα που είχε ληφθεί υπόψη ήταν 8 μήνες. Τελικά, ύστερα από παρέμβαση της αντιπολίτευσης, η «συζήτηση» μετατράπηκε σε «συζήτηση και λήψη απόφασης». Και αυτό αποδείχθηκε καθοριστικό.
Τρία χρόνια «προσωρινότητας»
Η ουσία του προβλήματος ήταν γνωστή πριν ακόμη ανοίξει η συζήτηση. Η μετακίνηση της Λαϊκής έγινε το 2023 ως προσωρινή λύση λόγω των εργασιών του Open Mall. Αυτό που επρόκειτο να κρατήσει 8 μήνες έφθασε να μετρά 3 χρόνια. Τρία χρόνια αργότερα, οι κάτοικοι έθεσαν ζητήματα ομαλής καθημερινότητας, πρόσβασης, υγείας και ασφάλειας. Από το υπόμνημά τους είχαν ήδη κατατεθεί 310 υπογραφές, ενώ κατά τη συνεδρίαση αναφέρθηκε ότι ο αριθμός έχει πλέον φθάσει τις 535. Δεν ήταν, επομένως, απλά μια υπόθεση «κάποιων διαμαρτυρόμενων», αλλά ζήτημα που απέκτησε κοινωνικό βάρος.
Οι πολίτες δεν ήταν απλώς το ακροατήριο
Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο ήταν οι πολίτες. Ο Ηλίας Περγαντής, ο γιατρός Κ. Μασγανάς, ο πρώην δήμαρχος Θεραπνών, Σπύρος Φλώρος, αλλά και οι υπόλοιποι κάτοικοι και επαγγελματίες που πήραν τον λόγο, δεν μίλησαν όλοι με τον ίδιο τρόπο.
Ο κ. Περγαντής κινήθηκε σε πιο μετριοπαθή και συναινετική γραμμή, αναζητώντας περισσότερο τη λύση παρά την αντιπαράθεση και αναδεικνύοντας τις δυσκολίες πρόσβασης, τα ζητήματα ασφάλειας και την ανάγκη ομαλοποίησης της λειτουργίας της πόλης.
Ο κ. Μασγανάς, αντίθετα, μίλησε με συναισθηματική ένταση, αλλά και με τη γλώσσα του θεσμικού ελέγχου. Έβαλε στο τραπέζι την ασφάλεια, την προσβασιμότητα, την επιχειρηματικότητα, τη δημόσια υγεία και, κυρίως, το ζήτημα της νομιμότητας της σημερινής λειτουργίας της Λαϊκής. Η παρέμβαση μετέφερε τη συζήτηση από την «ενόχληση της γειτονιάς» στη λειτουργία της ίδιας της πόλης.
Πιο αιχμηρός ο Σπ. Φλώρος, με την εμπειρία της Αυτοδιοίκησης να διαπερνά την τοποθέτησή του, εξέφρασε ενόχληση για τη δυσκολία επικοινωνίας με τους αρμοδίους και άφησε αιχμές για την έλλειψη ουσιαστικού διαλόγου γύρω από το πρόβλημα που παραμένει επί χρόνια ανοιχτό.
Μετά και την τοποθέτηση του προέδρου του Εμπορικού Συλλόγου, Γιάννη Καρβουνιάρη, για τη συμβολή του συλλόγου στο Open Mall, ο Παναγιώτης Φλώρος, πρώην πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου, έφερε στη συζήτηση την οπτική του εμπορικού κόσμου και τη σημασία της φυσικής θέσης της Λαϊκής για τις επιχειρήσεις που έχουν αναπτύξει τη δραστηριότητά τους γύρω απ’ αυτή.
Οι παραγωγοί είπαν το δικό τους «όχι»
Η βραδιά απέκτησε μια ενδιαφέρουσα αντίφαση. Οι κάτοικοι ζητούσαν επιστροφή. Οι παραγωγοί δεν έβλεπαν με τον ίδιο τρόπο τον παλιό χώρο. Στη συζήτηση καταγράφηκαν 65 θέσεις, με περιορισμένες πλέον διαστάσεις μετά τα έργα, γεγονός που αποτέλεσε αντικείμενο έντονης συζήτησης. Και κάπου εκεί ακούστηκε η χαρακτηριστική φράση των παραγωγών: «Εμείς στη στρούγκα δεν ξαναμπαίνουμε». Μια φράση που συμπύκνωσε το δικό τους πρόβλημα. Το ότι δεν επιθυμούν να επιστρέψουν σε έναν χώρο που θεωρούν πλέον ανεπαρκή για τις σημερινές ανάγκες.
Οι αντιδήμαρχοι και τα ερωτήματα που έμειναν
Η Δημοτική Αρχή δεν εμφανίστηκε στη συνεδρίαση με όλες τις απαντήσεις που απαιτούσε ένα ζήτημα που εκκρεμεί εδώ και τρία χρόνια. Οι αρμόδιοι αντιδήμαρχοι Παναγιώτης Τριτάκης και Δημοσθένης Κακούρος κλήθηκαν επανειλημμένα να απαντήσουν για τη χωροθέτηση, τα τεχνικά δεδομένα, τις μελέτες και τα εμπόδια που, κατά την Αρχή, δεν επέτρεπαν την επιστροφή της Λαϊκής. Όσο όμως προχωρούσε η συζήτηση, τόσο περισσότερα ερωτήματα έμεναν ανοιχτά. Σε κρίσιμο σημείο ζητήθηκε μάλιστα να δοθούν εγγράφως η τεχνική και η κυκλοφοριακή μελέτη για τη λειτουργία της προσωρινής Λαϊκής, καθώς και οποιοδήποτε νομικό κώλυμα υπήρχε. Η εικόνα, ήταν μιας συζήτησης όπου ζητούνταν συγκεκριμένα στοιχεία, ενώ αρκετές απαντήσεις παρέμεναν σε επίπεδο γενικών αναφορών σε τεχνικά και χωροταξικά ζητήματα.
Κουρτσούνης: Από τη γραμμή της παράταξης
στη δική του καθαρή θέση
Μέσα σε αυτό το σκηνικό ξεχώρισε η τοποθέτηση του ανεξάρτητου Παναγιώτη Κουρτσούνη. Όχι απλώς επειδή τάχθηκε υπέρ της επιστροφής, αλλά επειδή επέμεινε σε συγκεκριμένη και χρονικά προσδιορισμένη λύση. Η θέση του ήταν η Λαϊκή να επιστρέψει στη Δημοτική Αγορά εντός μηνός, ενώ παράλληλα η προτεινόμενη Επιτροπή θα μπορούσε να εξετάσει τις μελλοντικές ανάγκες και τις επόμενες μετακινήσεις.
Π. Παυλής: Η άλλη πλευρά της ίδιας διαφοροποίησης
Ο Παναγιώτης Παυλής κινήθηκε από άλλη αφετηρία. Ανέδειξε τον εμπορικό κόσμο και τις επιχειρήσεις που επί τρία χρόνια έχουν μάθει να λειτουργούν δίπλα στη Λαϊκή και έφερε στο τραπέζι μια παράμετρο που, όπως επισημάνθηκε, δεν είχε ακουστεί αρκετά. Τί σημαίνει για τις επιχειρήσεις η επιστροφή της.
Έτσι, οι κκ Κουρτσούνης και Παυλής, από διαφορετική οπτική γωνία ο καθένας, δεν περιορίστηκαν σε μια γενική παραταξιακή τοποθέτηση.
Τζανετέα: Όταν η αίθουσα ξέφευγε,
κάποιος έπρεπε να μιλήσει
Από την αντιπολίτευση, η Ντία Τζανετέα δεν χαμήλωσε τον τόνο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Έθεσε τη Δημοτική Αρχή ενώπιον των ευθυνών της και επιχείρησε να μετατρέψει την αγανάκτηση της κοινωνίας σε συγκεκριμένο πολιτικό αίτημα. Χαρακτηριστική ήταν η παρέμβασή της όταν η συζήτηση για τις υπογραφές κινδύνευσε να μετατραπεί σε αντιπαράθεση με τους ίδιους τους πολίτες.
Ο αντιδήμαρχος Θεοφάνης Λάζαρης στάθηκε στις 310 υπογραφές και ζήτησε εξηγήσεις για το ποιοι τις συγκέντρωσαν και ποιοι τις υπέγραψαν. Η συζήτηση οξύνθηκε και η κ. Τζανετέα επανέφερε την ουσία, υπογραμμίζοντας ότι το συμβούλιο δεν είναι «ανακριτικό γραφείο», αλλά πολιτικό όργανο που καλείται να αντιμετωπίσει το πρόβλημα που έφεραν οι πολίτες μπροστά του.
Και μετά ήρθε η Κανελλοπούλου
Η Τασία Κανελλοπούλου, μεθοδική και καλά προετοιμασμένη, δεν άφησε τη συζήτηση να χαθεί στη γενικόλογη αναζήτηση ενός «νέου χώρου» ή σε μια ακόμη Επιτροπή. Έθεσε συγκεκριμένα ερωτήματα για τη χωρητικότητα της παλιάς θέσης και ζήτησε στοιχεία για τη νομιμότητα της «πρόχειρης χωροθέτησης». Κυρίως, επανέφερε διαρκώς το βασικό ζητούμενο της βραδιάς, που δεν ήταν άλλο από την εφαρμογή της απόφασης του 2023 και την επιστροφή της Λαϊκής στον φυσικό της χώρο. Παράλληλα, ανέδειξε ότι πολίτες και παραγωγοί έχουν γίνει «μπαλάκι» μιας διοικητικής εκκρεμότητας, συνδέοντας την άμεση επιστροφή με τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Βαλιώτης: Όχι μόνο το σήμερα, αλλά και το αύριο
Ο έμπειρος Βαγγέλης Βαλιώτης προσπάθησε να κοιτάξει πέρα από τη συγκεκριμένη ψηφοφορία. Η θέση του ήταν σαφής στο ότι η σημερινή Λαϊκή πρέπει να φύγει από το σημείο όπου δημιουργεί προβλήματα μεν, αλλά η πόλη χρειάζεται και μια σύγχρονη, στεγασμένη και αξιοπρεπή αγορά, με σωστό σχεδιασμό και χώρο που θα εξυπηρετεί και θα σέβεται παραγωγούς και πολίτες. Δεν χρησιμοποίησε, δηλαδή, τη μακροπρόθεσμη ανάγκη ως λόγο για να διαιωνιστεί η σημερινή κατάσταση, αλλά ως το επόμενο βήμα.
Αρφάνης σε χαμηλούς τόνους
Ο Δημήτρης Αρφάνης κράτησε σταθερά την πολιτική του γραμμή, με έμφαση στους εργαζομένους και στις λαϊκές ανάγκες, διατηρώντας θεσμικούς τόνους.
Και ο πρόεδρος; Η διαδικασία έγινε… ξεχωριστό θέμα
Σε μια συνεδρίαση τέτοιας έντασης, ο ρόλος του προεδρείου είναι κρίσιμος. Οι διακοπές ήταν συνεχείς. Ομιλητές ζητούσαν να ολοκληρώσουν, άλλοι παρενέβαιναν, ακούγονταν εκκλήσεις για ησυχία και τήρηση της σειράς. Κάποια στιγμή μάλιστα ακούστηκε ευθέως ότι «δεν μπορεί να γίνει συνεδρίαση έτσι». Δεν χρειάζεται να αποδοθούν αξιολογήσεις.
Η εικόνα της συνεδρίασης είναι αρκετά εύγλωττη. Σε μια τόσο φορτισμένη διαδικασία, η διαχείριση του λόγου και η τήρηση της διαδικασίας δεν είναι τυπική λεπτομέρεια. Είναι ο μηχανισμός που επιτρέπει σε όλους -σώμα και πολίτες- να ακουστούν. Και η διαδικασία πολλές φορές έδειχνε να ακολουθεί την ένταση της αίθουσας αντί να την τιθασεύει.
Η ώρα της απόφασης
Κάπου μετά τις πέντε ώρες, η συζήτηση είχε πλέον εξαντλήσει σχεδόν όλα τα περιθώρια. Η πρόταση που τέθηκε τελικά ήταν ξεκάθαρη. Επιστροφή της Λαϊκής στον φυσικό της χώρο και άμεση εκκίνηση των διαδικασιών νομιμοποίησης. Και αυτή ήταν η στιγμή κατά την οποία η αρχική πρόταση του δημάρχου Μιχάλη Βακαλόπουλου για συγκρότηση Επιτροπής άλλαξε χαρακτήρα. Η ιδέα της Επιτροπής δεν εξαφανίστηκε από τη συζήτηση, έπαψε όμως να αποτελεί υποκατάστατο της απόφασης.
Πρώτα η επιστροφή
και παράλληλα οι διαδικασίες
Το ΔΣ ανακοίνωσε τελικά την απόφαση ως ομόφωνη, με τρία «παρών». Ακόμα, ο πρόεδρος Στέφανος Βρεττάκος δήλωσε ότι απέχει λόγω προσωπικής επαγγελματικής εμπλοκής, ενώ αποχή δήλωσε και ο Δ. Αρφάνης, αναφέροντας ότι η πρόταση δεν τον κάλυπτε. Παρά… τις απώλειες, η απόφαση ανακοινώθηκε ως ομόφωνη.
Και ο δήμαρχος; Από το «πού θα πάει»
στο «να γυρίσει εκεί απ’ όπου έφυγε»
Ο δήμαρχος μπήκε στη συζήτηση με την πρόταση της Επιτροπής και βγήκε από αυτήν με την επιστροφή της Λαϊκής ως απόφαση. Από την αναζήτηση του «πού θα πάει» στο «να γυρίσει εκεί απ’ όπου έφυγε». Πέντε ώρες συνεδρίασης έκαναν τη διαφορά.
Το τέλος μιας προσωρινότητας
ή η αρχή μιας νέας συζήτησης;
Η απόφαση της 7ης Οκτωβρίου είναι σημαντική. Όχι επειδή λύνει διά μιας όλα τα προβλήματα της Λαϊκής. Οι παραγωγοί εξακολουθούν να ζητούν καλύτερες συνθήκες. Η πόλη χρειάζεται να δει με σοβαρότητα το θέμα μιας σύγχρονης, στεγασμένης αγοράς. Τα έργα στη Δημοτική Αγορά δημιουργούν νέα δεδομένα και η επιστροφή θα πρέπει να γίνει με όλες τις αναγκαίες διαδικασίες.
Αλλά κάτι άλλο τελείωσε εκείνη τη βραδιά. Η λογική ότι μια προσωρινή λύση μπορεί να παραμένει προσωρινή επ’ αόριστον. Οι κάτοικοι μίλησαν δημόσια. Οι επαγγελματίες ακούστηκαν. Οι παραγωγοί υπερασπίστηκαν τη δική τους θέση. Οι σύμβουλοι διασταύρωσαν τις απόψεις τους. Κάποιοι κράτησαν χαμηλούς τόνους, κάποιοι τους ανέβασαν και κάποιοι διαφοροποιήθηκαν από τη γενικότερη παραταξιακή γραμμή. Και τελικά το ΔΣ χρειάστηκε 5 ώρες και πλέον για να καταλήξει σε κάτι που, στην ουσία, ήταν το ζητούμενο από την αρχή. Να πάρει απόφαση.
Το αν αυτή θα μείνει στα χαρτιά ή θα μετατραπεί γρήγορα σε πράξη είναι πλέον το επόμενο -και ίσως δυσκολότερο- κεφάλαιο. Γιατί μετά από τόσες ώρες συζήτησης, η Σπάρτη δεν περιμένει άλλη συζήτηση. Περιμένει να δει τη Λαϊκή να επιστρέφει.
