Σε λειτουργούν Κτηματολόγιο περνούν από τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου οι περιοχές της Λακωνίας που κτηματογραφήθηκαν με τη σύμβαση ΚΤ5-20, σηματοδοτώντας μια ουσιαστική αλλαγή στη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας στον νομό. Οι διαδικασίες κτηματογράφησης ολοκληρώθηκαν και οι πρώτες εγγραφές καταχωρίστηκαν στα κτηματολογικά βιβλία, ανοίγοντας το επόμενο στάδιο για ιδιοκτήτες, επαγγελματίες και δημόσιες υπηρεσίες.
Η ημερομηνία έναρξης ορίστηκε με απόφαση του προέδρου του Ελληνικού Κτηματολογίου. Από την ημέρα αυτή, στις συγκεκριμένες περιοχές καταργείται το σύστημα μεταγραφών και υποθηκών και εφαρμόζεται το σύστημα Κτηματολογίου, σύμφωνα με τον ν. 2664/1998. Πρόκειται για τη μετάβαση από τη διαδικασία συγκέντρωσης, ελέγχου και επεξεργασίας των δηλώσεων ιδιοκτησίας στην καθημερινή λειτουργία του νέου συστήματος. Η αλλαγή αφορά τον τρόπο καταχώρισης και δημοσιότητας των δικαιωμάτων και δεν μεταβάλλει τις ισχύουσες διατάξεις για τον τρόπο απόκτησής τους.
Από το όνομα του ιδιοκτήτη
στην ταυτότητα του ακινήτου
Η βασική διαφορά βρίσκεται στον τρόπο οργάνωσης της πληροφορίας. Στο σύστημα μεταγραφών και υποθηκών η αναζήτηση στηριζόταν στο πρόσωπο και στα ονομαστικά ευρετήρια. Στο Κτηματολόγιο, σημείο αναφοράς γίνεται το ίδιο το ακίνητο.
Κάθε ακίνητο προσδιορίζεται με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου, τον γνωστό ΚΑΕΚ. Η νομική πληροφορία για τα δικαιώματα, τα βάρη και τις διεκδικήσεις συνδέεται με τη χωρική αποτύπωση: τη θέση, τα όρια και το εμβαδόν του. Έτσι, το κτηματολογικό φύλλο και το διάγραμμα συνθέτουν μια πληρέστερη εικόνα της ιδιοκτησίας.
Στην πράξη, οι νέες εγγραπτέες πράξεις για τα ακίνητα των περιοχών αυτών θα καταχωρίζονται πλέον στα κτηματολογικά βιβλία. Για μια αγοραπωλησία, γονική παροχή ή άλλη πράξη που πρέπει να καταχωριστεί, η έρευνα και η ενημέρωση των στοιχείων θα συνδέονται με τη συγκεκριμένη κτηματολογική εγγραφή.
Οι περιοχές υπάγονται στο Κτηματολογικό Γραφείο Πελοποννήσου, με τις σχετικές αρμοδιότητες και την έκδοση πιστοποιητικών να ασκούνται από το Υποκατάστημα Σπάρτης. Τα παλαιά βιβλία μεταγραφών και υποθηκών διατηρούνται ως αρχείο, από το οποίο εξακολουθούν να χορηγούνται αντίγραφα και πιστοποιητικά.
Σε ποιες περιοχές ξεκινά το Κτηματολόγιο από 12 Οκτωβρίου
Η απόφαση αφορά τις ακόλουθες περιοχές της σύμβασης ΚΤ5-20 και δεν αποτελεί πρώτη έναρξη του Κτηματολογίου για κάθε περιοχή του νομού.
• Δήμος Ανατολικής Μάνης: Δημοτικές Ενότητες Ανατολικής Μάνης, Οιτύλου και Σμύνους. Από τη Δημοτική Ενότητα Γυθείου, οι Τοπικές Κοινότητες Αγίου Βασιλείου, Αιγιών, Δροσοπηγής, Καλυβίων, Καρβελά, Καρυουπόλεως, Κονακίων, Κρήνης, Λυγερέα, Μαραθέας, Μυρσίνης, Νεοχωρίου, Πλατάνου, Σιδηροκάστρου, Σκαμνακίου, Σκουταρίου και Χωσιαρίου.
• Δήμος Ελαφονήσου
• Δήμος Ευρώτα: Δημοτικές Ενότητες Γερονθρών, Έλους και Νιάτων. Από τη Δημοτική Ενότητα Κροκεών, οι Τοπικές Κοινότητες Βασιλακίου, Δαφνίου και Κροκεών.
• Δήμος Μονεμβασίας
• Δήμος Σπάρτης: Δημοτικές Ενότητες Θεραπνών, Καρυών, Οινούντος, Πελλάνας και Φαρίδος. Από τη Δημοτική Ενότητα Μυστρά, οι Τοπικές Κοινότητες Αγίας Ειρήνης, Αναβρυτής, Λογγάστρας, Σουστιάνων και Τρύπης. Από τη Δημοτική Ενότητα Σπαρτιατών, οι Τοπικές Κοινότητες Αμυκλών και Καλυβίων Σοχάς.
Οι πρώτες εγγραφές χρειάζονται προσοχή
Για τους ιδιοκτήτες, το σημαντικότερο στοιχείο της νέας φάσης είναι ο έλεγχος στις πρώτες εγγραφές: η αρχική εικόνα των ακινήτων και των δικαιωμάτων, όπως προέκυψε από την κτηματογράφηση. Καθώς αυτές αποτελούν τη βάση για κάθε επόμενη καταχώριση, χρειάζεται να επιβεβαιώσουν την ορθότητα των στοιχείων τους, ακόμη και αν είχαν υποβάλει κανονικά τη δήλωσή τους.
Ο έλεγχος χρειάζεται να αφορά τόσο τη νομική όσο και τη χωρική πληροφορία. Αν εμφανίζεται ο σωστός δικαιούχος, αν έχει καταχωριστεί σωστά το είδος του δικαιώματος και το ποσοστό του, αλλά και αν το ακίνητο βρίσκεται στη σωστή θέση, με ορθή αποτύπωση των ορίων και του εμβαδού του. Η υποβολή δήλωσης κατά την κτηματογράφηση δεν υποκαθιστά τον έλεγχο του τελικού αποτελέσματος.
Οι ανακριβείς αρχικές εγγραφές μπορούν να διορθωθούν με τις προβλεπόμενες διαδικασίες και μέσα στις νόμιμες προθεσμίες. Η κατάλληλη οδός εξαρτάται από το πρόβλημα. Για παράδειγμα, διαφορετική αντιμετώπιση απαιτεί ένα πρόδηλο σφάλμα, διαφορετική μια απόκλιση στα γεωμετρικά στοιχεία και διαφορετική μια αμφισβήτηση κυριότητας.
Η ανάγκη αυτή γίνεται πιο αισθητή σε περιοχές της Ανατολικής Μάνης, όπου εντοπίζονται αρκετά προβλήματα στις καταγραφές. Η αντιμετώπιση τυχόν ανακριβειών ακολουθεί τις προβλεπόμενες διαδικασίες και προθεσμίες, ανάλογα με την περίπτωση, ενώ διευκρινίζεται ότι η 12η Οκτωβρίου αφορά την έναρξη του νέου συστήματος και δεν αποτελεί γενική καταληκτική ημερομηνία διορθώσεων.
Έλεγχος και υπηρεσίες από τον υπολογιστή
Η λειτουργία του Κτηματολογίου συνοδεύεται από ψηφιακές υπηρεσίες που περιορίζουν την ανάγκη μετακίνησης για σειρά συναλλαγών. Μέσω του ktimatologio.gr οι πολίτες μπορούν, με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet, να χρησιμοποιούν την υπηρεσία «Πρόσβαση στα κτηματολογικά στοιχεία των ακινήτων μου», για την πληροφόρησή τους σχετικά με τις καταχωρημένες ιδιοκτησίες τους.
Παράλληλα, η ηλεκτρονική υποβολή πράξεων και αιτήσεων, η έκδοση πιστοποιητικών και η ψηφιακή επικοινωνία περιορίζουν την ανάγκη φυσικής παρουσίας, με την αρμόδια υπηρεσία να παραμένει διαθέσιμη για διευκρινίσεις σχετικά με τις εγγραφές.
Για την εξυπηρέτηση των ενδιαφερομένων, το Υποκατάστημα Σπάρτης λειτουργεί στο 1ο χλμ. της οδού Σπάρτης–Τρίπολης, με τηλέφωνο επικοινωνίας 27310 22615, ενώ ερωτήματα μπορούν να υποβάλλονται και μέσω της πλατφόρμας support.ktimatologio.gr.
Από τις διορθώσεις του 2025 στη λειτουργία του 2026
Η σημερινή εξέλιξη ακολουθεί τα προηγούμενα στάδια ελέγχου των κτηματολογικών στοιχείων στη Λακωνία. Τον Αύγουστο του 2025 είχε ξεκινήσει η δημοσιοποίηση των εκθέσεων για τις αιτήσεις διόρθωσης σε περιοχές των πέντε δήμων, ώστε οι ενδιαφερόμενοι να ενημερωθούν για την αξιολόγηση των αιτημάτων τους και να υποβάλουν τεκμηριωμένες απόψεις.
Όπως είχε καταγράψει τότε ο «Λακωνικός Τύπος», μετά την παράταση της διαδικασίας, η 30ή Σεπτεμβρίου 2025 αφορούσε τη γνωστοποίηση προς τους θιγόμενους ιδιοκτήτες στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, ενώ η 30ή Οκτωβρίου 2025 ήταν η καταληκτική ημερομηνία για τις δικές τους απαντήσεις. Οι ημερομηνίες αυτές αφορούσαν εκείνο το στάδιο της κτηματογράφησης.
Με την έναρξη λειτουργίας, οι ιδιοκτήτες των νέων περιοχών εισέρχονται πλέον στο πλαίσιο του Κτηματολογίου σε λειτουργία, με τις αντίστοιχες διαδικασίες καταχώρισης και διόρθωσης.
Ένα έργο δεκαετιών και το στοίχημα της εξυπηρέτησης
Η ένταξη των νέων περιοχών της Λακωνίας αποτελεί μέρος της ολοκλήρωσης ενός εθνικού έργου που εξελίσσεται επί τρεις δεκαετίες. Ο κατακερματισμός της ιδιοκτησίας, η έλλειψη τίτλων και οι δυσκολίες συνδυασμού νομικών και χαρτογραφικών δεδομένων συγκαταλέγονται στα προβλήματα που συνόδευσαν την πορεία του.
Σύμφωνα με στοιχεία που είχε δημοσιοποιήσει το Ελληνικό Κτηματολόγιο στις 20 Απριλίου 2026, περισσότερα από 27,85 εκατομμύρια δικαιώματα, ποσοστό άνω του 71%, βρίσκονταν τότε σε λειτουργούν Κτηματολόγιο και άλλα 10,82 εκατομμύρια σε φάση ανάρτησης. Ο φορέας έθετε ως στόχο την πλήρη ψηφιακή κάλυψη της χώρας έως το τέλος του 2026.
Η ίδια ενημέρωση ανέφερε ότι το 2025 διεκπεραιώθηκαν 650.000 πράξεις, έναντι 251.000 το 2024, ενώ το πρώτο τρίμηνο του 2026 είχαν ήδη ολοκληρωθεί 247.000. Τα μεγέθη καταγράφουν την επιτάχυνση σε εθνικό επίπεδο.
Η σαφέστερη καταγραφή της περιουσίας μπορεί να διευκολύνει τις συναλλαγές, να περιορίσει τις ιδιοκτησιακές αμφισβητήσεις και να υποστηρίξει τον χωροταξικό σχεδιασμό και την προστασία της δημόσιας περιουσίας. Για τους πολίτες, ωστόσο, το αποτέλεσμα θα κριθεί και στην καθημερινότητα: στην ακρίβεια των εγγραφών, στην έγκαιρη διόρθωση των προβλημάτων και στην ταχύτητα διεκπεραίωσης των υποθέσεών τους.
