Ένα -προσωρινό- βήμα πίσω έκανε η διοίκηση των Ελληνικών Ταχυδρομείων (ΕΛΤΑ) στο σχέδιο Ταχυδρομικός «Καλλικράτης», μετά τις έντονες κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις που προκάλεσε η απόφαση για το αιφνιδιαστικό κλείσιμο 204 καταστημάτων σε ολόκληρη τη χώρα, μεταξύ των οποίων και 3 στον νομό Λακωνίας.
Μετά τη θύελλα διαμαρτυριών, σύμφωνα με την ανακοίνωση της διοίκησης, από τη Δευτέρα 3 Νοεμβρίου προχώρησε τελικά το προγραμματισμένο κλείσιμο μόνο 46 υποκαταστημάτων σε περιοχές -κυρίως σε αστικά κέντρα και πρωτεύουσες νομών- όπου λειτουργούν και άλλα καταστήματα ΕΛΤΑ. Προ της κοινωνικής «έκρηξης» στην επαρχία, η διοίκηση αποφάσισε ότι η αναστολή της λειτουργίας των υπόλοιπων 158 υποκαταστημάτων, που βρίσκονται κυρίως στην περιφέρεια, «παγώνει» για διάστημα τριών μηνών.
Κατά το διάστημα αυτό, σύμφωνα με τα ΕΛΤΑ, θα επαναξιολογηθεί το πλάνο αναδιάρθρωσης και θα εξηγηθεί η αναγκαιότητα των παρεμβάσεων στις τοπικές κοινωνίες, με στόχο να περιοριστούν οι αντιδράσεις και να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη εξυπηρέτηση των πολιτών. Κάτι τέτοιο «μεταφράζεται» πρακτικά στο ότι το κλείσιμο των υπολοίπων καταστημάτων δεν ακυρώνεται, αλλά απλώς μετατίθεται χρονικά, με την οριστική και πλήρη εφαρμογή του σχεδίου να αναμένεται προς τις αρχές του 2026. Με άλλα λόγια, τα 158 καταστήματα παίρνουν ολιγόμηνη παράταση «ζωής», προκειμένου να δοθεί χρόνος για προσαρμογή των τοπικών κοινωνιών, αλλά και σε μια προφανή κίνηση των αρμοδίων να κατευνάσουν το βαρύ κλίμα. Μάλιστα, για τον σκοπό αυτό, η εταιρεία ρίχνει στο τραπέζι ως «αντίδοτο», την πρόταση «να εξετασθεί η λειτουργία πρακτορείων», εφόσον εκδηλωθεί σχετικό ενδιαφέρον κατά τόπους.
«Φρένο» στο κλείσιμο ΕΛΤΑ Σκάλας,
Μονεμβασιάς και Αρεόπολης
Ανάμεσα στα υποκαταστήματα που παίρνουν τρίμηνη παράταση λειτουργίας περιλαμβάνονται και εκείνα της Σκάλας, της Μονεμβασιάς και της Αρεόπολης στη Λακωνία, τα οποία αρχικά βρίσκονταν στη λίστα με τα 204 καταστήματα προς κατάργηση, με άμεση εφαρμογή μάλιστα από την τρέχουσα εβδομάδα.
Η απόφαση είχε προκαλέσει και συνεχίζει να προξενεί, έντονη ανησυχία και αγανάκτηση σε κατοίκους, τοπικούς φορείς και αιρετούς, καθώς σε πολλές περιπτώσεις τα συγκεκριμένα καταστήματα αποτελούν τη μοναδική φυσική παρουσία των ΕΛΤΑ σε ολόκληρο δήμο ή περιοχή. Στη Σκάλα, για παράδειγμα, το ταχυδρομείο είναι το μοναδικό ενεργό κατάστημα του Δήμου Ευρώτα, στη Μονεμβασιά εξυπηρετεί καθημερινά εκατοντάδες πολίτες πραγματοποιώντας και τραπεζικές συναλλαγές, ενώ ανάλογη είναι η συνθήκη και για το ΕΛΤΑ Αρεόπολης, το δεύτερο κατάστημα στη Ανατολική Μάνης μετά από εκείνο του Γυθείου που καλύπτει μια ευρεία γεωγραφική ζώνη.
Η ανακοίνωση των ΕΛΤΑ
Η νεότερη ανακοίνωση που εξέδωσαν τα ΕΛΤΑ, το Σάββατο (1/11) μετά τον «θόρυβο» που προκάλεσαν οι αρχικές αποφάσεις πανελλαδικά, έχει ως εξής:
«Τα Ελληνικά Ταχυδρομεία βρίσκονται αντιμέτωπα με τη μεγαλύτερη πρόκληση της ιστορίας τους.
Για περισσότερες από τρεις δεκαετίες καταγράφουν ζημιές, λειτουργώντας σε ένα περιβάλλον που αλλάζει ριζικά και ραγδαία. Επιπλέον, οι Ευρωπαϊκοί κανόνες δεν επιτρέπουν πλέον καμία κρατική ενίσχυση. Αν δεν ληφθούν τώρα οι απαραίτητες αποφάσεις, μέσα στους επόμενους έξι έως εννέα μήνες οι συνέπειες θα είναι μη αναστρέψιμες -απειλώντας τη βιωσιμότητα των ΕΛΤΑ.
Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, η διοίκηση επιλέγει να δράσει με ευθύνη και ρεαλισμό. Ο μετασχηματισμός που εφαρμόζεται δεν έχει στόχο τη συρρίκνωση, αλλά τη διάσωση και την αναγέννηση των ΕΛΤΑ ως μια σύγχρονη, αποδοτική εταιρεία υπηρεσιών.
Αντιμετωπίζονται χρόνια φαινόμενα αδράνειας, που κρατούσαν δεκάδες εργαζομένους χωρίς ουσιαστικό αντικείμενο, ενώ ταυτόχρονα έλειπαν εκεί όπου υπήρχε πραγματική ανάγκη. Με το νέο πλάνο, αυτοί οι πόροι επανατοποθετούνται στο έργο της διανομής και της εξυπηρέτησης του πελάτη -εκεί όπου χτίζεται καθημερινά η αξιοπιστία και η εικόνα των ΕΛΤΑ.
Τίποτα από όλα αυτά δεν αναιρεί τον κοινωνικό ρόλο της εταιρείας. Αντίθετα, τον ενισχύει μέσα από νέα εργαλεία και τεχνολογία. Οι υπηρεσίες που κάποτε απαιτούσαν φυσική παρουσία στο κατάστημα, σήμερα παρέχονται στην πόρτα του πολίτη, μέσω του προγράμματος “ΕΛΤΑ κατ’ οίκον” και του ψηφιακού ταχυδρόμου, που εξοπλίζεται με tablet και POS για να εξυπηρετεί τους πελάτες γρήγορα, με ασφάλεια και συνέπεια. Η πλειονότητα των συναλλαγών -επιστολές, δέματα, πληρωμές- πραγματοποιείται πλέον εκτός καταστήματος. Το φυσικό κατάστημα, που άλλοτε αποτελούσε τον πυρήνα της δραστηριότητας, έχει σε πολλές περιοχές περιοριστεί σε ελάχιστο αντικείμενο.
Τα ΕΛΤΑ μεταβάλλουν το μοντέλο λειτουργίας τους, ώστε να μπορούν να συνεχίσουν απρόσκοπτα την λειτουργία τους και με τρόπο που θα εγγυάται την καλύτερη δυνατή υπηρεσία στην πόρτα του κάθε πολίτη ακόμη και της πιο απομακρυσμένης περιοχής της χώρας μας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η διοίκηση των ΕΛΤΑ ανακοινώνει ότι έχοντας αξιολογήσει το σύνολο των καταστημάτων που διατηρεί στην επικράτεια με βασικό κριτήριο τον όγκο των υπηρεσιών που εκτελούνται σε αυτά προχωράει σε πρώτη φάση στην αναστολή λειτουργίας μόνο των καταστημάτων που βρίσκονται σε αστικά κέντρα και πρωτεύουσες των νομών της χώρας όπου υπάρχουν και άλλα καταστήματα.
Για όλες τις υπόλοιπες περιοχές της περιφέρειας, οι μεταβολές θα γίνουν εντός τριμήνου, ώστε να υπάρξει ο χρόνος να εξηγηθεί η αναγκαιότητα των παρεμβάσεων που πρέπει να γίνουν, πάντα με κριτήριο την παροχή καλύτερων υπηρεσιών και να εξετασθεί η λειτουργία πρακτορείων, εφ’ όσον υπάρχει ενδιαφέρον και είναι εφικτό σε συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες».
Συνεχίζονται οι αντιδράσεις
Παρά την τρίμηνη αναστολή, οι αντιδράσεις δεν έχουν κοπάσει, καθώς πολλοί τοπικοί παράγοντες εκφράζουν δυσπιστία και φόβους, υποστηρίζοντας -όπως προκύπτει και από την ανακοινωση των ΕΛΤΑ- ότι το μέτρο θα εφαρμοστεί με νέα μορφή και θα οδηγήσει τελικά σε περικοπή υπηρεσιών στην περιφέρεια.
Βουλευτές, δήμοι και φορείς όπως η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Πελοποννήσου (ΠΕΔ) είχαν ζητήσει τη περασμένη εβδομάδα από τη διοίκηση των ΕΛΤΑ και την κυβέρνηση να επαναξιολογήσουν συνολικά το σχέδιο, επισημαίνοντας ότι η αποδυνάμωση του ταχυδρομικού δικτύου πλήττει την καθολική ταχυδρομική υπηρεσία και την ισότιμη πρόσβαση των πολιτών, ιδίως στις απομακρυσμένες περιοχές.
Πριν τις τελευταίες εξελίξεις, είχε προηγηθεί στις αρχές Οκτωβρίου, ευρεία σύσκεψη μεταξύ κυβερνητικών στελεχών, της διοίκησης των ΕΛΤΑ και του Υπερταμείου, κατά την οποία υπογραμμίστηκε η ανάγκη έγκαιρης ενημέρωσης και σαφούς παρουσίασης του σχεδίου αναδιάρθρωσης. Κυβερνητικοί παράγοντες, αν και επανέλαβαν τη στήριξή τους στην αναγκαιότητα του προγράμματος διάσωσης της εταιρείας, επέρριψαν ευθύνες στη διοίκηση των ΕΛΤΑ και του Υπερταμείου για την ανεπαρκή επικοινωνία με τις τοπικές κοινωνίες και τη δημόσια ενημέρωση.
Το πλαίσιο της αναδιάρθρωσης
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης των ΕΛΤΑ, που παρουσιάστηκε από τον διευθύνοντα σύμβουλο, Γρηγόρη Σκλήκα, στοχεύει σε εξορθολογισμό του δικτύου, περιορισμό λειτουργικών δαπανών και προσαρμογή στις ψηφιακές υπηρεσίες. Ωστόσο, η αιφνιδιαστική ανακοίνωση του λουκέτου σε 204 καταστήματα προκάλεσε ισχυρές πολιτικές πιέσεις, ακόμη και από βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, που ζήτησαν επανεξέταση του σχεδίου.
Η διοίκηση, αν και επιμένει στην ανάγκη «εξυγίανσης» και «εκσυγχρονισμού» του οργανισμού, φαίνεται να επιχειρεί επαναδιαπραγμάτευση του τρόπου εφαρμογής του προγράμματος, μετά το κύμα αντιδράσεων που προκάλεσε το αρχικό σχέδιο.
