Με αισθήματα συγκίνησης και εθνικής υπερηφάνειας, ο Δήμος Ευρώτα τίμησε με μια σειρά τριήμερων εκδηλώσεων τη συμπλήρωση 200 χρόνων από το Ολοκαύτωμα του Παλαιομονάστηρου Βρονταμά, ενός από τα σιωπηλά αλλά μεγαλειώδη κεφάλαια της Ελληνικής Επανάστασης.
Για πρώτη φορά, με Προεδρικό Διάταγμα, η ημέρα της θυσίας -15 Σεπτεμβρίου- καθιερώθηκε ως Δημόσια Εορτή Τοπικής Σημασίας και Ημέρα Αργίας σε όλο τον Δήμο Ευρώτα. Στον ιερό αυτό τόπο θυσίας, όπου στις 15/9/1825, οι στρατιώτες του Ιμπραήμ πυρπόλησαν τη μονή και θυσιάστηκαν 400 Βρονταμίτες, η μνήμη έγινε ζωντανή μέσα από εκκλησιαστικές, πολιτιστικές και επετειακές εκδηλώσεις.
Οι εκδηλώσεις
Το επετειακό τριήμερο ξεκίνησε το Σάββατο (13/9) με τον 3ο Αγώνα Μνήμης Παλαιομονάστηρου και την παρουσίαση της ιστορίας των Βρονταμιτών, που πλαισιώθηκαν από μουσικές εκδηλώσεις με έργα του Μίκη Θεοδωράκη και αγαπημένα ελληνικά τραγούδια.
Την Κυριακή (14/9), ο «Δρόμος Θυσίας» οδήγησε πλήθος περιπατητών στο Παλαιομονάστηρο, όπου τελέστηκε εσπερινός, ενώ το βράδυ η πλατεία Βρονταμά πλημμύρισε από παραδοσιακούς χορούς.
Ημέρα κορύφωσης των εκδηλώσεων ήταν η Δευτέρα (15/9), που ξημέρωσε με κωδωνοκρουσίες στην περιοχή. Η τελετή μνήμης ξεκίνησε με αρχιερατική Θεία Λειτουργία, ακολούθησε η εκφώνηση του πανηγυρικού της ημέρας από την εκπαιδευτικό, Ελένη Δαράκη, ενώ μαθητής του Δημοτικού Σχολείου Βρονταμά απήγγειλε ποίημα. Ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων από τον υφυπουργό Εθνικής Άμυνας, Θανάση Δαβάκη, τον εκπρόσωπο της Βουλής, βουλευτή Νεοκλή Κρητικό, τον περιφερειάρχη Πελοποννήσου, Δημήτρη Πτωχό, τον δήμαρχο Ευρώτα, Δήμο Βέρδο, τον δήμαρχο Σπάρτης, Μιχάλη Βακαλόπουλο, τον διοικητή της 4ης Μεραρχίας Πεζικού Πελοποννήσου, Υποστράτηγο Αλέξανδρο Χατζηαλεξανδρή, τον Αστυνομικό Διευθυντή Λακωνίας, Κωνσταντίνο Σταματόπουλο, τον διευθυντή Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Λακωνίας, Πύραρχο Χρήστο Νικολέτο, εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης και συλλόγων.
Παρόντες, μεταξύ άλλων, ήταν και ο αντιπεριφερειάρχης Λακωνίας, Θεόδωρος Βερούτης, ο αντιπεριφερειάρχης Χωρικού Σχεδιασμού και Διαχείρισης Ακίνητης Περιουσίας, Σπύρος Τζινιέρης, καθώς και ο περιφερειακός σύμβουλος, Παναγιώτης Τζινάκος.
Ιδιαίτερη τιμή αποτέλεσε η παρουσία του δημάρχου της αδελφοποιημένης πόλης Πόποβο της Βουλγαρίας, Δρ. Lyudmil Veselinov.
Μετά την τήρηση ενός λεπτού σιγής και την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου, παρουσιάστηκε το χοροθεατρικό δρώμενο «Μνήμη Παλαιομονάστηρου», που συγκίνησε το κοινό με αφήγηση, ποίηση, τραγούδι και χορό από τη Λαογραφική Ομάδα Λακωνίας και τη Χορευτική Ομάδα Γερακίου.
Την εκδήλωση επίσης τίμησαν με την παρουσία τους μέλη του Συλλόγου Ιστορικής Αναβίωσης Σπάρτης.
Αποκαλυπτήρια της προτομής Στρατήγη
Στη συνέχεια, οι εκδηλώσεις μεταφέρθηκαν στο Μνημείο της Ελένης Στρατήγη, όπου τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση και πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Στρατή Στρατήγη από τον υφυπουργό Άμυνας. Θ. Δαβάκη, τον δήμαρχο Ευρώτα, Δ. Βέρδο και την κόρη του τιμωμένου, Δέσποινα Στρατήγη.
Ο Δήμος Ευρώτα υπογράμμισε ότι «αποδίδει τον οφειλόμενο φόρο τιμής στη θυσία των προγόνων μας και διακηρύσσει ότι η μνήμη τους είναι φως και δύναμη για το παρόν και το μέλλον».
Βερούτης: «Η μνήμη
παραμένει ανεξίτηλη»
Σε ανάρτησή του, ο αντιπεριφερειάρχης Λακωνίας, Θ. Βερούτης, επεσήμανε: «200 χρόνια πέρασαν από το Ολοκαύτωμα στο Παλαιομονάστηρο του Βρονταμά, η μνήμη όμως αυτών, που με τους αγώνες, το αίμα και τη θυσία τους, μας χάρισαν το πολύτιμο αγαθό της ελευθερίας, παραμένει ανεξίτηλη!
Εμβληματικές φέτος οι εκδηλώσεις μνήμης του Δήμου Ευρώτα και της Κοινότητας Βρονταμά στην επέτειο των 200 ετών από το Ολοκαύτωμα.
Μας συγκίνησε και μας έκανε να αισθανθούμε υπερηφάνεια με την ομιλία της, η διευθύντρια του 2ου Δημοτικού Σχολείου Σπάρτης και Βρονταμίτισσα στην καταγωγή, Ελένη Δαράκη.
Αθάνατοι!»
Βακαλόπουλος: «Οι Βρονταμίτες ζωντανοί,
Τούρκους δεν προσκυνάνε…»
Σε δήλωσή του ο δήμαρχος Σπάρτης, Μιχάλης Βακαλόπουλος, σημείωσε: «Σήμερα τιμούμε τη μνήμη των 400 Βρονταμιτών που όρθωσαν το ανάστημά τους απέναντι στις ορδές του Ιμπραήμ και θυσιάστηκαν για το υπέρτατο αγαθό, την ελευθερία. Διατηρούμε ζωντανή τη μνήμη και το παράδειγμά τους, που έχει γραφτεί με χρυσά γράμματα στην ελληνική ιστορία: Οι Βρονταμίτες ζωντανοί, Τούρκους δεν προσκυνάνε…».
Παράταξη Παυλάκη: «Οι 400 δείχνουν τον δρόμο
της ενότητας, πίστης, αντίστασης σε κάθε απειλή»
Σε μήνυμά της για τα 200 χρόνια από τα γεγονότα στο Παλαιομονάστηρο, η παράταξη «Όλοι Μαζί – Νέα Αρχή για τον Ευρώτα», τού Παναγιώτη Παυλάκη, ανέφερε:
«Η δημοτική μας παράταξη τιμά τα 200 χρόνια από τη θυσία των 400 Βρονταμιτών στο Παλαιομονάστηρο, μια κορυφαία πράξη αυταπάρνησης, που αναγνωρίζεται πλέον επίσημα από την Πολιτεία.
Το 1825, ο Ιμπραήμ Πασάς κατέβηκε στη Λακωνία με 20.000 στρατιώτες. Καίγοντας χωριά, σκορπώντας τρόμο, λεηλατώντας τα πάντα. Το Έλος, οι Μολάοι, τα Νιάτα, το Γεράκι και άλλα χωριά… Η καταστροφή παντού.
Στον Βρονταμά, 400 ψυχές -άνδρες, γυναίκες, παιδιά- βρήκαν καταφύγιο στο Παλαιομονάστηρο. Με ψαλμούς, ύμνους και θάρρος, ύψωσαν το δικό τους “ΟΧΙ” στην υποταγή. Προτίμησαν τη θυσία από τη σκλαβιά, αφήνοντας πίσω τους μια παρακαταθήκη τιμής και ελευθερίας.
Ο παπα-Δημήτρης Παπαδημητρίου και ο οπλαρχηγός Γιάννης Καραμπάς ηγήθηκαν της αντίστασης. Ο Ιμπραήμ ανατίναξε το μοναστήρι. Και όμως, η μνήμη τους έμεινε αθάνατη.
Σήμερα, δύο αιώνες μετά, η θυσία τους, μάς θυμίζει ότι η Ιστορία δεν είναι απλώς μνήμη, αλλά οδηγός. Οι 400 Βρονταμίτες μάς δείχνουν τον δρόμο της ενότητας, της πίστης και της αντίστασης σε κάθε απειλή. Στις δύσκολες προκλήσεις του σήμερα, μόνο όλοι μαζί μπορούμε να κρατήσουμε την Ελλάδα όρθια, να υπερασπιστούμε τις αξίες μας και να δημιουργήσουμε το αύριο που αξίζει στον τόπο και στη νέα γενιά.
Αθάνατοι οι ήρωες του Παλαιομονάστηρου… Η ιστορία τους ζει μέσα μας!»
