Τη συνέχεια των ελληνικών εξαγωγών της επιτραπέζιας Ελιάς Καλαμών διασφαλίζουν σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς οι τελευταίες εξελίξεις στην εμπορία της συγκεκριμένης εμπορίας, που επήλθαν με την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ). Ως γνωστόν, η ετυμηγορία του ΣτΕ έλυσε τον «γόρδιο δεσμό» της δικαστικής διαμάχης για την Ελιά Καλαμών, που εκκρεμούσε μεταξύ των Μεσσήνιων και των υπόλοιπων ανά την Ελλάδα παραγωγών. Το Συμβούλιο απέρριψε την αίτηση ακύρωσης που είχε καταθέσει ο Σύλλογος Υπέρ των Μεσσηνιακών Ελαιοκομικών Προϊόντων ΠΟΠ (ΣΥΜΕΠΟΠ) και έκρινε πλέον οριστικά, ότι «η ονομασία “Kalamata Olives” (Ελιά Καλαμάτας), νόμιμα και μόνιμα καταχωρίστηκε ως συνώνυμο της ποικιλίας “Καλαμών”».
Σχεδόν δύο μήνες μετά την απόφαση που έδωσε οριστικό τέλος στο αδιέξοδο σε εμπορικές συναλλαγές, τα Επιμελητήρια Λακωνίας, Μεσσηνίας, Αιτωλοακαρνανίας και Φθιώτιδας οργανώνουν συνάντηση, το προσεχές Σάββατο 1 Ιουνίου στο Γύθειο, με θέμα «Ελιά Καλαμών/Kalamata olives: και τώρα τι κάνουμε; Θωρακίζουμε το προϊόν».
Στη συζήτηση που θα διεξαχθεί στην αίθουσα εκδηλώσεων του Επιμελητηρίου Λακωνίας στο Γύθειο (Ξανθάκη 3, ισόγειο), με ώρα έναρξης 5:00 μμ, προσκαλούνται όλοι οι φορείς που ασχολούνται με την Ελιά Καλαμών, προκειμένου να κατατεθούν προτάσεις για τη θωράκιση του προϊόντος.
Η εκδήλωση θα μεταδοθεί και μέσω live streaming από τις σελίδες των Επιμελητηρίων στο Facebook.
Διάλογος για να «ριζώσει»
το κύρος της Καλαμών
Το Επιμελητήριο Φθιώτιδας κάνει λόγο για μια ιστορική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας και καλεί όλους τους εμπλεκόμενους φορείς σε έναν διάλογο, ώστε να τεθεί η στρατηγική για την προστασία του προϊόντος, καθώς και η δράση για την προώθηση και την προβολή του. Στόχος αυτής της προσπάθειας είναι η δημιουργία βάσης στήριξης σε όλη την Ελλάδα, με σκοπό την αναγνώριση της ελιάς Καλαμών ως εθνικού προϊόντος και τη συλλογική της στήριξη για τη δική της ταυτότητα.
Στη Λακωνία το 1/3
της ελληνικής παραγωγής
Σύμφωνα με τα στοιχεία από τη Διεπαγγελματική Οργάνωσης Επιτραπέζιας Ελιάς (ΔΟΕΠΕΛ) που παρέθεσε ο «Οικονομικός Ταχυδρόμος», περίπου 101.000 τόνοι ελιά ποικιλίας Καλαμών/Καλαμάτα από όλη την χώρα συλλέγονται από 27.000 γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Οδηγούνται έπειτα στην μεταποίηση για την παρασκευή του εμπορικού τύπου με την ονομασία «Kalamata olives» από 150 σύγχρονες μεταποιητικές/εξαγωγικές επιχειρήσεις της Ελλάδας.
Μόνο η Λακωνία αποδίδει 28.000 τόνους Καλαμών, εισφέροντας 28% στη συνολική εγχώρια, που την κατατάσσει στη 2η θέση στην εγχώρια παραγωγή, πίσω από την Αιτωλοακαρνανία (45.000 τόνοι - ποσοστό 45%).
Οι μεταποιητές παρασκευάζουν συνολικά 90.000 τόνους έτοιμο προς κατανάλωση προϊόν από όλη τη χώρα εκ των οποίων οι 80.000 τόνοι αξίας 250 εκατ. ευρώ εξάγονται με την εμπορική ονομασία «Kalamata olives» σε 100 χώρες και οι 10.000 τόνοι καταναλώνονται στην Ελληνική αγορά.
Βάσει των ίδιων στοιχείων, η ελιά με την ονομασία ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτας»/PDO «Elia Kalamatas» των επιτραπέζιων ελιών της ποικιλίας του δέντρου «Καλαμών/Καλαμάτα» που παράγεται και μεταποιείται μέσα στην οριοθετημένη ζώνη της ΠΕ Μεσσηνίας (προέλευση) και που αναγνωρίσθηκε το 1996 ανέρχεται σε 300 τόνους. Από τη συνολική αυτή ποσότητα, οι 247 τόνοι αξίας έως 1 εκατ. ευρώ εξάγονται με την εμπορική ονομασία PDO «Elia Kalamatas» από την ΠΕ Μεσσηνίας σε 42 χώρες και 30 τόνοι πωλούνται στην ελληνική αγορά με την εμπορική ονομασία ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτας».
Στις αγορές του κόσμου από το 1930,
σύγχυση από το 1996
Σύμφωνα με τον «Οικονομικό Ταχυδρόμο», η πορεία της ελιάς Καλαμών στις αγορές του κόσμου μετρά σχεδόν 90 χρόνια πορείας, καθώς από την δεκαετία του 1930 οι επιτραπέζιες ελιές της ποικιλίας Καλαμών εξάγονται με το όνομα «Kalamata olives».
Το 1954 με το Βασιλικό Διάταγμα «Περί επιβολής ελέγχου κατά την εξαγωγήν των βρώσιμων ελαιών», το ελληνικό κράτος υιοθετεί την παραπάνω ονομασία «Calamata olives» (γαλλική γραφή), καθώς ορίζει τους εμπορικούς εξαγωγικούς τύπους της ποικιλίας.
Το 1979 με το Προεδρικό Διάταγμα «Περί τυποποιήσεως, συσκευασίας και ποιοτικού ελέγχου των προς εξαγωγήν επιτραπεζίων ελαιών», η ελληνική διοίκηση θωρακίζει το ήδη γνωστό πλέον της ποικιλίας «Calamata» (brand name) στις αγορές του εξωτερικού και υποχρεώνει ρητά τις εξαγωγικές επιχειρήσεις να εξάγουν τις επιτραπέζιες ελιές της ποικιλίας Καλαμών/Kalamata, με την ονομασία αυτή. Δηλαδή η ελληνική δοίκηση με το Π.Δ.221/1979 υποχρεώνει ρητά, οι επιτραπέζιες ελιές της ποικιλίας Καλαμών/Kalamata να ονομάζονται στο εξωτερικό “Calamata”.
Το 1993, μετά από 14 χρόνια από το Π.Δ.221/1979 και ενώ οι επιτραπέζιες ελιές της ποικιλίας Καλαμών/Kalamata παρουσιάζουν αυξημένη εξαγωγική δυναμική (20.000 τόνοι), η διοίκηση αποδέχεται πρόταση του Ν. Μεσσηνίας για την δημιουργία ΠΟΠ με το όνομα «Ελιά Καλαμάτας»/PDO «Elia Kalamatas». Αυτό έγινε, σύμφωνα με ανθρώπους της αγοράς, δίχως να μελετηθούν οι επιπτώσεις που θα δημιουργούσε στους ελαιοπαραγωγούς, στις μεταποιητικές/εξαγωγικές επιχειρήσεις και στις εξαγωγές των επιτραπέζιων ελιών της ποικιλίας «Καλαμών/Kalamata olives» της χώρας.
Το 1996 με την έγκριση της ΠΟΠ/PDO από την Επιτροπή της ΕΕ οι Έλληνες εξαγωγείς υποχρεώθηκαν από τη διοίκηση να μην εξάγουν με την -από 60ετίας καθιερωμένη- ονομασία της ποικιλίας «Kalamata», που είχε κτιστεί από την ποικιλία και όχι από την προέλευση και εξαγόταν σε περισσότερες από 100 χώρες στην παγκόσμια αγορά. Αιτιολογικό ήταν ότι παρέπεμπε στην Προστατευόμενη Ονομασία. Έτσι, οι ελληνικές επιτραπέζιες ελιές της ποικιλίας «Καλαμών/Kalamata» έμειναν στη ουσία χωρίς όνομα στην εκτός Ελλάδας αγορά.
Την ανωμαλία που επικρατούσε στις εξαγωγές της χώρας μετά τη θέσπιση του ΠΟΠ (1996), προκαλώντας σημαντικά οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα, ήρθε να επιλύσει το 2018 η απόφαση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
με πληροφορίες από ot.gr
