του Ηλία Περγαντή
Τις τελευταίες ημέρες γίνεται συζήτηση για το κόψιμο μίας νεραντζιάς στο κεντρικότερο σημείο της πόλης, στην γωνία Κων. Παλαιολόγου και Λυκούργου. Η κοπή του συγκεκριμένου δέντρου είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου σε ότι αφορά τον σεβασμό των κοινόχρηστων δέντρων και γενικά των χώρων πρασίνου που υπάρχουν στην πόλη της Σπάρτης.
Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας. Όλοι μας γνωρίζουμε ότι πολλά καταστήματα, ιδίως καταστήματα εστίασης, έχουν κόψει παράνομα δέντρα από τα πεζοδρόμια, είτε για να φαίνονται περισσότερο οι προσόψεις των καταστημάτων τους, είτε για να αυξήσουν τον χώρο των τραπεζοκαθισμάτων τους, είτε για να μην τους εμποδίζει την τέντα σκίασης. Αυτό δεν έχει γίνει μόνο στην οδό Κων. Παλαιολόγου, αλλά και στην οδό Λυκούργου, στον πεζόδρομο Κλεομβρότου, στην οδό Θερμοπυλών κ.ά.
Και αντί οι θαμώνες να καθόμαστε κάτω από τη φυσική δροσιά των δέντρων, καθόμαστε κάτω από τέντες με ανεμιστήρες που πετάνε νερό, ενώ τα μαγαζιά έχουν διακοσμήσει τον χώρο με πλαστικά λουλούδια και φυτά για να δώσουν φυσικό χρώμα. Προς ενημέρωση τους λοιπόν, τα πλαστικά λουλούδια ταιριάζουν αισθητικά περισσότερο στο 2ο Νεκροταφείο Σπάρτης, παρά σε έναν χώρο εστίασης.
Ο πεζόδρομος Κλεομβρότου για παράδειγμα κάποτε είχε παρτέρια, πλέον δεν έχει ούτε τα μισά. Στην οδό Θερμοπυλών κοντά στο κενοτάφιο κάποτε υπήρχαν 5 φοίνικες, μετά την καταστροφή τους από το σκαθάρι τα παρτέρια τους τσιμεντώθηκαν βιαστικά και τη θέση τους πήραν (τι άλλο;) τραπεζοκαθίσματα. Στη νησίδα της οδού Αρχιδάμου το 1/3 των καλλιστήμωνων έχει κοπεί. Στην οδό Εθνικής Αντιστάσεως, έξω από το 2ο Λύκειο οι μισές καστανιές έχουν επίσης κοπεί. Οι φοίνικες της Κων. Παλαιολόγου που είναι εκτός ανάπλασης είναι ως γνωστών πολλοί κομμένοι. Στον κήπο του μουσείου, στο πάρκο του Αγ. Νίκωνα, παντού κομμένα δέντρα...
Στις 6 Ιουλίου 2025, εν μέσω καύσωνα, έκανα μία βόλτα στην Κων. Παλαιολόγου και σε κάποια σημεία της οδού Λυκούργου, με σκοπό να φωτογραφίσω τα κομμένα δέντρα. Στην οδό Κων. Παλαιολόγου 26 νεραντζιές έχουν κοπεί τελείως και τα παρτέρια τους είτε είναι άδεια, είτε ακόμα χειρότερα έχουν τσιμεντωθεί. Επίσης τουλάχιστον 20 νεραντζιές επί της Κων. Παλαιολόγου δείχνουν ότι δεν έχουν κανένα μέλλον, κυρίως στο σημείο μπροστά από το 1ο και 2ο Γυμνάσιο. Σε αυτά θα πρέπει να προσθέσουμε και τα σημεία που τα δέντρα έχουν κοπεί εδώ και πολλά χρόνια, όπου πλέον δεν υπάρχει καν ίχνος από το παρτέρι τους. Παρόμοια κατάσταση και στην οδό Λυκούργου.
Το πρόβλημα είναι σοβαρό για πολλούς λόγους:
1. Η πόλη μας είναι από τις πιο ζεστές σε όλη την Ελλάδα και κάθε δέντρο είναι πολύτιμο για να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής των πολιτών της. Όλοι μας αναζητούμε τον ίσκιο ενός δέντρου το καλοκαίρι όταν περπατάμε στην πόλη ή για να προφυλαχθούμε από την βροχή τον χειμώνα.
2. Καταδεικνύει την ασυδοσία πολλών επιχειρηματιών της πόλης, που δεν έχουν θέμα να κόψουν νύχτα ένα δέντρο για να φαίνεται περισσότερο η βιτρίνα του μαγαζιού τους.
3. Δείχνει ότι, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, οι Δημοτικές Αρχές δεν εφαρμόζουν το νόμο και δεν τιμωρούν όσους ευθύνονται για την κοπή των δέντρων.
4. Οι Δημοτικές Αρχές δεν φαίνεται να είχαν καν στον προγραμματισμό τους τη συντήρηση των δέντρων, την αντικατάσταση των προβληματικών και τη φύτευση πολλών νέων.
5. Αποδεικνύει ότι και εμείς σαν πολίτες αυτής της πόλης δεν σεβόμαστε και δεν προβληματιζόμαστε για την κοινόχρηστη περιουσία της πόλης μας, τα δέντρα.
6. Τα δέντρα πέρα από δροσιά, αναβαθμίζουν αισθητικά τους δρόμους και καλύπτουν την ασχήμια (δυστυχώς) πολλών ασυντήρητων προσόψεων κτιρίων της πόλης.
7. Οι φοίνικες και οι νεραντζιές, όσο και αν δεν το πιστεύουν κάποιοι, είναι χαρακτηριστικά γνωρίσματα της Σπάρτης και θα πρέπει να τα αναδεικνύουμε, όχι να τα καταστρέφουμε.
Η τωρινή Δημοτική Αρχή και ο αρμόδιος αντιδήμαρχος έχουν ήδη εξαγγείλει ότι θα επιληφθούν του θέματος και θα συντηρηθούν τα υπάρχοντα δέντρα, θα φυτευτούν νέα κτλ. Είναι μία απόφαση που θα πρέπει να την στηρίξουμε όλοι μας. Γνωρίζουμε ήδη ότι στην πολύπαθη Κων. Παλαιολόγου, στο σχετικά άμεσο μέλλον, θα ξεκινήσει η ανάπλαση του βόρειου και νότιου τμήματός της, με νέες δενδροφυτεύσεις, επιστροφή των φοινίκων, μεγαλύτερα παρτέρια κτλ.
Ωστόσο η Σπάρτη δεν είναι μόνο η Κων. Παλαιολόγου. Έχουμε την τύχη πολλοί δρόμοι της πόλης να έχουν φαρδιά πεζοδρόμια, όπως η Λυκούργου, η Αρχιδάμου, η Θερμοπυλών, η Όθωνος Αμαλίας, η Πλατανιστά, η Ορθίας Αρτέμιδος κ.ά. Θα μπορούσαν και εκεί να φυτευτούν νέα δέντρα -όχι απαραίτητα νεραντζιές- και ο κάθε δρόμος να πρασινίσει, να δροσίσει, να προσφέρει σκιά για τους πεζούς και τα οχήματα κτλ. Το ίδιο ισχύει και για τα μικρότερα πάρκα, τις πλατείες της πόλης και τα προαύλια των σχολείων.
Καλό είναι ο Δήμος να ορίσει τι μπορεί να φυτευτεί σε κάθε δρόμο, προκειμένου να υπάρχει ομοιομορφία και να αποκτήσει ο κάθε δρόμος τη δική του ταυτότητα, καθώς σε κάποια πεζοδρόμια τη νεραντζιά τη διαδέχεται η λεμονιά, μετά η πικροδάφνη, ακόμα και καλαμποκιές!
Επίσης θα μπορούσε ο κάθε πολίτης να "υιοθετήσει" ένα δέντρο. Να αναλάβει την φύτευσή του, τη λίπανσή του και γενικότερα την συντήρησή του. Είναι κάτι που γίνεται με επιτυχία σε πόλεις του εξωτερικού, με πολλαπλά οφέλη για τις πόλεις, αλλά και για την οικολογική συνείδηση των πολιτών.
Το βασικότερο όμως είναι εμείς οι ίδιοι να αποκτήσουμε τη στοιχειώδη οικολογική συνείδηση και σεβασμό στην κοινόχρηστη περιουσία μας. Η πόλη της Σπάρτης έχει κουρελιαστεί μέσα στο πέρασμα του χρόνου. Χαλασμένα πεζοδρόμια, σάπια οδοστρώματα, έργα που ξεκινούν και δεν τελειώνουν, ασυντήρητα κτίρια… Ας μην προσθέτουμε και εμείς οι ίδιοι ένα ακόμα πρόβλημα με το κόψιμο των δέντρων.
Και όπως είπαμε, τα πλαστικά λουλούδια μόνο στα νεκροταφεία ή ιδανικότερα πουθενά!
