Δωρίζω, σημαίνει σε απλά Ελληνικά, προσφέρω κάτι σε κάποιον, χωρίς να μου το ζητήσει και χωρίς να περιμένω αμοιβή από αυτόν ή οποιοδήποτε άλλο αντάλλαγμα. Αυτή είναι η έννοια του πραγματικού δώρου, μια λέξη που το νόημά της σήμερα έχει σκόπιμα αλλοιωθεί. Το δώρο το δίνουμε έτσι απλά, επειδή θέλουμε να το δώσουμε, και πολύ περισσότερο χωρίς να υποχρεώνουμε τον δωρολήπτη να το δεχτεί.
Ακόμα πιο παράλογο, για να μην πω πρόστυχο, είναι όταν αναγκάζουμε κάποιον να δεχτεί το δώρο που προσφέρουμε, αν κι εφ’ όσον υποχρεωθεί να πάρει κάτι άλλο, μαζί με αυτό. Αυτό δεν λέγεται πια δώρο, αλλά είναι προϊόν απάτης κι εξαναγκασμού, κάτι που γίνεται κατά κόρον σε διάφορα προϊόντα στα καταστήματα τροφίμων και στις υπεραγορές, κι εξηγούμαι:
«Με την αγορά μιας φιάλης ενός λίτρου, παίρνετε ΔΩΡΟ μια φιάλη μισού λίτρου από το ίδιο προϊόν». Φυσικά στη συσκευασία η φιάλη του μισού λίτρου έχει κολλημένη την ετικέτα «ΔΩΡΟ», μόνο που δεν μπορείς να την πάρεις, όπως θα ήταν και το σωστό, παρά μονάχα αν αγοράσεις τη φιάλη του ενός λίτρου. Αν αυτό είναι δώρο, τότε κι εγώ είμαι αστροναύτης!
Έντιμο και δίκαιο είναι λοιπόν, ώσπου οι πανέξυπνοι αυτοί κύριοι διορθώσουν τα κακώς κείμενα, να σκίσετε τη συσκευασία των δύο φιαλών και να πάρετε αυτήν που έχει την ετικέτα δώρο, χωρίς να πληρώσετε τίποτα. Κανένας δεν πρόκειται να σας κατηγορήσει, ούτε μπορεί να σας μηνύσει. Το ίδιο μπορείτε να κάνετε και με τα χαρτιά υγείας, αλλά και με δεκάδες άλλα προϊόντα. Στη συσκευασία των δώδεκα τεμαχίων, τα τέσσερα λένε πως είναι δώρο. Εσείς θα ανοίξετε τη συσκευασία και θα πάρετε τα τέσσερα, αφού είναι δώρο, κι αφήστε τους να κάνουν ότι θέλουν.
Το πράγμα φαίνεται απλό, αλλά δεν είναι. Οι αχαρακτήριστοι προωθητές προϊόντων μας εξαναγκάζουν ν’ αγοράσουμε ότι θέλουν με τη δελεαστική τους προσφορά, και μας εξαπατούν, λέγοντάς μας πως το υπόλοιπο προϊόν είναι δώρο. Αυτό, όπως είπα, είναι εξαναγκασμός κι απάτη, κι ίσως ποινικά κολάσιμο, αλλά το σίγουρο είναι η παραποίηση της Ελληνικής γλώσσας.
Είπαμε τι σημαίνει δώρο, κι αυτοί δεν δικαιούνται να μεταχειρίζονται αυτή τη λέξη για τις μπαγαποντιές τους. Το πιο σωστό θα ήταν, αντί για δώρο, ν’ αναγράφεται η λέξη «ΠΡΟΣΦΟΡΑ» πάνω στο συσκευασμένο προϊόν. Θα μου πείτε: «Κολλάς στις λέξεις;». Ναι, κολλάω στις λέξεις, κι ας κινδυνεύω να με χαρακτηρίσετε γκρινιάρη, ή κι ακόμα χειρότερα.
Η κάθε λέξη έχει το νόημά της και τη σημασία της, και δεν δέχομαι την παραποίησή της σκόπιμα, γιατί σκόπιμα έχει γίνει. Υποτιμάται η νοημοσύνη μας, όταν μένουμε με την εντύπωση πως μας χαρίζουν κάτι, κι όπως αποδείξαμε, αυτό στην πραγματικότητα δεν συμβαίνει. Άλλο χαρίζω, κι άλλο προσφέρω. Χαρίζω και δεν επιθυμώ ανταπόδοση. Προσφέρω κάτι, εάν κι εφ’ όσον αγοράσεις αυτό που θέλω εγώ.
Προσφορά είναι λοιπόν και μάλιστα αναγκαστική προσφορά, όπως είναι το σωστό, και καλό θα ήταν να αναγράφεται έτσι στα προσφερόμενα προϊόντα. Αναγκαστική προσφορά, είτε γιατί οι πωλήσεις πάνε κατά διαβόλου, είτε τα ράφια είναι γεμάτα από αυτό το προϊόν, (το ίδιο πράγμα δηλαδή), είτε γιατί η εταιρία αυτή θέλει να γίνει γνωστή στους καταναλωτές και τους «εξαναγκάζει» μ’ αυτό τον τρόπο να την προτιμήσουν, είτε…, είτε…
Αυτό είναι ένα αθώο κολπάκι, θα ισχυριστούν κάποιοι, μόνο που δεν είναι τέτοιο. Αν ο κόσμος συνηθίσει στο άλλα να του λένε κι άλλα να εννοούν, ποιος διάολος ξέρει τι θα σκαρφιστούν στο μέλλον για να τον παραπλανήσουν. Αλυσίδα είναι όλα αυτά. Μόλις κουμπώσουμε τον πρώτο κρίκο, ακολουθούν σιγά – σιγά κι οι επόμενοι, χωρίς να πάρουμε χαμπάρι τι μας γίνεται.
Παραθέτω το ποίημα του Μεγάλου Καβάφη «Τείχη», που, γραμμένο πριν από εκατόν τόσα χρόνια, έχει να μας πει πολλά.
ΤΕΙΧΗ
Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ
μεγάλα κ’ υψηλά τριγύρω μου έκτισαν τείχη.
Και κάθομαι και απελπίζομαι τώρα εδώ.
Άλλο δεν σκέπτομαι: τον νουν μου τρώγει αυτή η τύχη.
Διότι πράγματα πολλά έξω να κάμω είχον.
Α όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω.
Αλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον.
Ανεπαισθήτως μ’ έκλεισαν από τον κόσμον έξω.
Κ. Καβάφης




