Δεν είμαστε μόνοι, κι όσο πιο γρήγορα το καταλάβουμε, τόσο το καλύτερο για μας. Έχουμε την ανάγκη ο ένας του άλλου, αν θέλουμε να ζούμε σε μια ανθρώπινη κοινωνία, κι όχι σε ζούγκλα. Σ’ αυτή την κοινωνία κανένας δεν περισσεύει. Όλοι είναι χρήσιμοι, ο ένας για τον άλλον. Δεν έχει σημασία σε ποια θρησκεία ανήκει ο καθένας, τι χρώμα έχει, από ποιο κράτος κατάγεται, σε ποια χώρα ζει, τι πιστεύει, κι αν πιστεύει σε κάτι, αν είναι άντρας ή γυναίκα, νέος ή γέρος, υγιής ή σακάτης.

Ο καθένας όπου τάχτηκε. Ο γεωργός να παλεύει με τη γη, ο εργάτης στο μεροκάματο, ο δάσκαλος να μαθαίνει τα παιδιά μας γράμματα, ο γιατρός να μας κάνει καλά, ο πολιτικός, ο δημοσιογράφος κι ο δικηγόρος να μας παραπλανά, ο ιερωμένος να παρέχει παραμυθία, κ.ο.κ. Αν ένας από αυτούς τους κρίκους της αλυσίδας σπάσει, τότε θ’ αρχίσουν τα προβλήματα, κι η κοινωνία μας θα καρκινοβατεί.
Σκεφτήκατε, ας πούμε, πόσες εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι εργάστηκαν σ’ ολόκληρη τη γη, προκειμένου να έχετε το αυτοκίνητό σας; Για να φτιαχτεί ένα αυτοκίνητο, δεν είναι αρκετό το εργοστάσιο παραγωγής μόνο, αλλά πρέπει να συνεργαστούν χιλιάδες άνθρωποι, κι εξηγούμαι: πρώτα απ’ όλα πρέπει να συγκεντρωθούν οι πρώτες ύλες, μετάλλευμα, πλαστικό, αρκετές χημικές ουσίες, ελαστικά, και πολλά άλλα. Το μετάλλευμα μπορεί να εισαχτεί από πολλές χώρες, που για να εξαχτεί χρειάστηκε να εργαστούν χιλιάδες άνθρωποι όπου γης.
Ας κάνουμε ένα νοερό ταξίδι, για να γνωρίσουμε τι προηγήθηκε, ώσπου να φτάσει το πολυπόθητο αυτοκίνητο στα χέρια σας. Ο Νιγηριανός έσκαψε στο σκοτεινό τούνελ του μεταλλείου της χώρας του κι εξόρυξε τον χαλκό, ο Χιλιανός το σίδηρο, ο Έλληνας το βωξίτη, ο Ιταλός έφτιαξε το πλαστικό, ο Κινέζος τα ηλεκτρονικά, ο Ιάπωνας έδωσε την τεχνογνωσία, και χιλιάδες εργάτες, Έλληνες, Τούρκοι, Πακιστανοί, κι άλλοι, δούλεψαν στο εργοστάσιο στη Γερμανία, για να μπορείτε εσείς σήμερα να οδηγείτε το αυτοκίνητό σας.
Αυτό είναι ένα απλό παράδειγμα. αλλά οτιδήποτε αγοράζουμε, είτε αυτό είναι τροφή, είτε προϊόν αναγκαίο για το σπίτι, είτε ρούχα, κλπ, ας σκεφτούμε, πως για να παραχτεί εργάστηκαν χιλιάδες εργάτες από διαφορετικές χώρες, ώσπου να καταλήξει στα χέρια μας. Γι’ αυτό, την επόμενη φορά που θα ρίξετε λάδι στη σαλάτα σας, σκεφτείτε πόσοι Αλβανοί, Βούλγαροι, Ρουμάνοι, κλπ, δούλεψαν για τη συλλογή του ελαιοκάρπου, και πόσοι άλλοι στο ελαιοτριβείο. Όταν αγοράσετε ένα χαλί, αναλογιστείτε πόσα ανήλικα παιδιά δούλεψαν με εξοντωτικό ωράριο και πενιχρές απολαβές, για να πατάτε πάνω του. Αυτό συνηθίζεται πολύ στις υποανάπτυκτες ή αναπτυσσόμενες χώρες, δυστυχώς.
Όταν λοιπόν συναντήσετε στο δρόμο κάποιους ρακένδυτους και υποσιτισμένους κακομοίρηδες, μην τους κοιτάξετε περίεργα, ούτε αφ’ υψηλού. Πού ξέρεις, μπορεί κάποιος από αυτούς να έχει ιδρώσει για να απολαμβάνετε εσείς οι προνομιούχοι τα αγαθά του κόπου του. Και μη μου πείτε πως οι κουρελήδες αυτοί πληρώνονται κανονικά, ή έχουν καμιά ασφάλεια. Θυμηθείτε τις φράουλες στην Ηλεία…
Θέλω λοιπόν να τονίσω πως ο ρατσισμός και η ξενοφοβία δεν αρμόζουν στον Έλληνα, που πάνω απ’ όλα είναι άνθρωπος. Έχουν ποτιστεί οι ρίζες του από την ανθρωπιστική κουλτούρα, που πρώτοι οι πρόγονοί του ανέπτυξαν και τη δίδαξαν σ’ όλο τον κόσμο. Δεν κινδυνεύουμε από αυτούς τους ανθρώπους. Αυτοί ίσως κινδυνεύουν από εμάς. Θα μου πείτε πως η χώρα μας είναι μικρή, πως περνάει κρίση και πως δεν αντέχει να θρέψει τόσα στόματα. Έχετε δίκιο, όμως, ο μακαρίτης ο πατέρας μου έλεγε πως το ένα πιάτο φαγητό μπορεί να γίνει δύο.
Τι να κάνουμε, όταν βλέπουμε να θαλασσοπνίγονται στις Ελληνικές ακτές τόσοι απελπισμένοι πρόσφυγες, που προσπαθούν να επιβιώσουν από τον πόλεμο που μαίνεται στη χώρα τους; Να τους αναποδογυρίσουμε τις σχεδίες για να πνιγούν; Κι αν βρεθούμε κι εμείς κάποτε στη θέση τους, πώς θέλετε να μας αντιμετωπίσουν; Μ’ αυτό τον τρόπο;