Με έναν ολιστικό απολογισμό διαρθρωμένο σε ισχυρά νούμερα, μεγάλες χρηματοδοτήσεις και παρεμβάσεις σε όλα τα κρίσιμα πεδία -από τις υποδομές, την παραγωγή και τις επενδύσεις ως την κοινωνική πολιτική και την κλιματική ανθεκτικότητα- η Περιφέρεια Πελοποννήσου επιχειρεί να αποδείξει ότι βρίσκεται σε τροχιά ουσιαστικής αλλαγής. Στο επίκεντρο, η επιτάχυνση έργων που για χρόνια καθυστερούσαν, η ενεργοποίηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων και η σταθερή επιδίωξη να αποκτήσει η Περιφέρεια ενεργό ρόλο στον αναπτυξιακό σχεδιασμό της χώρας. Αυτό ήταν το στίγμα που έδωσε ο περιφερειάρχης Δημήτρης Πτωχός, παρουσιάζοντας στο Περιφερειακό Συμβούλιο τον απολογισμό των δύο πρώτων ετών της διοίκησής του, επιχειρώντας να αποτυπώσει -μέσα από συγκεκριμένα στοιχεία- τη μετάβαση της Περιφέρειας σε ένα νέο, αποδοτικό αναπτυξιακό μοντέλο.
Στην ειδική συνεδρίαση που διεξήχθη την Τετάρτη (18/3) στην Τρίπολη, ο περιφερειάρχης τόνισε εισαγωγικά πως, «δύο χρόνια μετά, μπορούμε να κοιτάξουμε πίσω με ειλικρίνεια και μπροστά με μεγαλύτερη σιγουριά. Το βασικό συμπέρασμα αυτής της πορείας είναι πως η Πελοπόννησος αλλάζει», υπογραμμίζοντας ότι η διοίκηση κινείται με γνώμονα τη συνεργασία, τη διαφάνεια και τα μετρήσιμα αποτελέσματα, αφήνοντας πίσω πρακτικές του παρελθόντος.
Χρηματοδοτικά εργαλεία και απορροφήσεις σε υψηλά επίπεδα
Κεντρικός άξονας της πολιτικής της Περιφέρειας, όπως είπε ο περιφερειάρχης, αποτελεί η ενίσχυση των διαθέσιμων πόρων και η επιτάχυνση της υλοποίησης των προγραμμάτων. Το νέο Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026–2030 ανέρχεται σε 195 εκατ. ευρώ –το μεγαλύτερο που έχει διαχειριστεί ποτέ η Περιφέρεια και με τη δεύτερη υψηλότερη ποσοστιαία αύξηση σε επίπεδο χώρας. Παράλληλα, το ΕΣΠΑ 2021–2027, συνολικού ύψους 410 εκατ. ευρώ, παρουσιάζει ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις: οι προσκλήσεις φτάνουν περίπου στο 140%, οι εντάξεις στο 90% και οι νομικές δεσμεύσεις προσεγγίζουν το 50%. Συνολικά έχουν ενταχθεί 279 έργα, προϋπολογισμού 289 εκατ. ευρώ, ενώ οι πραγματοποιηθείσες δαπάνες ανέρχονται σε περίπου 150 εκατ. ευρώ.
Ο κ. Πτωχός τόνισε ότι τα έτη 2024 και 2025 καταγράφονται ως χρονιές-ρεκόρ, με περισσότερα από 200 εκατ. ευρώ να έχουν διοχετευθεί στην τοπική οικονομία. «Μέσα από τα έργα και τα προγράμματα διοχετεύονται καθημερινά περίπου 520.000 ευρώ στην οικονομία της Πελοποννήσου», σημείωσε ο περιφερειάρχης.
Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση και νέοι πόροι
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, το οποίο βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Για πρώτη φορά ενεργοποιείται στην Περιφέρεια ο Πυλώνας ΙΙΙ, ύψους 64,5 εκατ. ευρώ, με έγκριση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Στο πλαίσιο αυτό προχωρούν έργα με έντονο αναπτυξιακό και κοινωνικό αποτύπωμα, όπως η Γεωργική Σχολή στη Μεγαλόπολη για την ενίσχυση του Πρωτογενούς Τομέα, αλλά και Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης και Βραχυχρόνιας Φιλοξενίας για παιδιά στο φάσμα της νευροδιαφορετικότητας. Ταυτόχρονα, έργα που εκκρεμούσαν επί χρόνια, όπως ο περιμετρικός δρόμος της Τρίπολης, εισέρχονται πλέον σε φάση υλοποίησης.
Υποδομές, οδική ασφάλεια και ανθεκτικότητα
Στον τομέα των υποδομών υλοποιείται εκτεταμένο πρόγραμμα οδικής ασφάλειας ύψους 45 εκατ. ευρώ, το οποίο αφορά περισσότερα από 600 σημεία του οδικού δικτύου –η μεγαλύτερη παρέμβαση που έχει γίνει ποτέ στην Περιφέρεια στον συγκεκριμένο τομέα, όπως τόνισε ο περιφερειάρχης.
Στην ίδια περίοδο, υλοποιήθηκαν έργα συντήρησης και αναβάθμισης σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες, μεταξύ των οποίων, στην Αργολίδα ο «Δρόμος των Αρχαιοτήτων», στην Κορινθία ο δρόμος στον Φενεό, καθώς και στη Λακωνία ο άξονας Γύθειο–Αρεόπολη και η νέα γέφυρα του Ευρώτα στη Σκάλα, που παραδόθηκε πρόσφατα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και σε αντιπλημμυρικά έργα σε Καλαμάτα, Κόρινθο και Ζευγολατιό, με στόχο τη δημιουργία ανθεκτικών υποδομών απέναντι στην κλιματική κρίση.
Επενδύσεις, χωροταξικός σχεδιασμός και καινοτομία
Η έγκριση του Περιφερειακού Χωροταξικού Σχεδίου -εκκρεμότητα άνω των 20 ετών- δημιουργεί πλέον τις προϋποθέσεις για την υλοποίηση τοπικών πολεοδομικών σχεδίων και την επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων. Σύμφωνα με τον περιφερειάρχη, τα τελευταία δύο χρόνια προχώρησαν περισσότερες επενδύσεις σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία, ενώ μέσω πρωτοβουλιών όπως τα UniStarts έχουν ήδη υποστηριχθεί περισσότερα από 700 επιχειρηματικά σχέδια.
Συγχρόνως, προωθείται η δημιουργία Κέντρου Καινοτομίας και Κόμβου Βιοοικονομίας, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και τα επιμελητήρια. Επιπρόσθετα, μέσω του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης έχουν εγκριθεί επενδύσεις άνω των 480 εκατ. ευρώ, από τις οποίες αναμένεται να προκύψουν περισσότερες από 1.000 νέες θέσεις εργασίας.
Πρωτογενής Τομέας και υδάτινοι πόροι
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον Πρωτογενή Τομέα, ο οποίος, όπως σημειώθηκε, αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας της Πελοποννήσου, αλλά ταυτόχρονα αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις τόσο στη φυτική παραγωγή, όσο και στην κτηνοτροφία.
Η Περιφέρεια προχώρησε στην ενεργοποίηση μεγάλων αρδευτικών έργων που παρέμεναν για χρόνια σε εκκρεμότητα, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τα δίκτυα του φράγματος Φιλιατρινού και της λίμνης Τάκα, την επανεκκίνηση του φράγματος Ασωπού, καθώς και την προώθηση των έργων στο Μιναγιώτικο και το φράγμα Κελεφίνας στη Λακωνία.
Ταυτόχρονα, προωθούνται λύσεις για τη λειψυδρία, όπως η μονάδα αφαλάτωσης στη Δυτική Μάνη και αντίστοιχες παρεμβάσεις σε Πόρτο Χέλι, Κρανίδι, Βέλο-Βόχα και Μονεμβασιά. Σημαντική είναι και η στήριξη προς τους παραγωγούς, με παρεμβάσεις που ξεπερνούν τα 23 εκατ. ευρώ, καθώς και δράσεις όπως η Γεωργική Σχολή και το Κέντρο Agrologistics.
Τουρισμός, πολιτισμός και εξωστρέφεια
Θετικά αποτιμάται και η πορεία του τουρισμού στην Πελοπόννησο, με αυξημένους ρυθμούς σε σχέση με τον εθνικό μέσο όρο, τόσο στις διανυκτερεύσεις όσο και στα έσοδα, ενώ το αεροδρόμιο της Καλαμάτας καταγράφει διαδοχικά ρεκόρ αφίξεων.
Η Περιφέρεια επενδύει στη δημιουργία νέων τουριστικών προϊόντων, όπως τα «Μονοπάτια της Πελοποννήσου», καθώς και στην ανάπτυξη θεματικών μορφών τουρισμού, με έμφαση στη γαστρονομία, τον πολιτισμό και τη σύνδεση με τον Πρωτογενή Τομέα. Περαιτέρω, ενισχύονται οι δράσεις εξωστρέφειας, με τη συμμετοχή σε μεγάλες διεθνείς εκθέσεις και την προώθηση των τοπικών προϊόντων σε νέες αγορές, ενώ ο προϋπολογισμός για τον τουρισμό έχει διπλασιαστεί, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της περιοχής.
Σημαντικές παρεμβάσεις και στον τομέα του πολιτισμού, με έργα ανάδειξης και αποκατάστασης μνημείων και αρχαιολογικών χώρων, όπως στην Αρχαία Σπάρτη, τον Μυστρά, τη Μονεμβασιά, το Άργος, την Καρύταινα και τη Σικυώνα. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην προώθηση μεγάλων πολιτιστικών έργων, όπως το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης και το Μουσείο Αρχαίας Μεσσήνης, που όπως ειπώθηκε, βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης.
Ψηφιακός μετασχηματισμός και διοίκηση
Σημαντική πρόοδος καταγράφεται και στον ψηφιακό μετασχηματισμό της Περιφέρειας, με στόχο την ταχύτερη και πιο αποτελεσματική εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων. Περισσότερες από 430 υπηρεσίες έχουν ήδη ψηφιοποιηθεί, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από 105.000 ραντεβού και έχουν εξυπηρετηθεί χιλιάδες αιτήσεις μέσω ψηφιακών διαδικασιών. Στο μεταξύ, εξελίσσεται πρόγραμμα ψηφιοποίησης των εσωτερικών λειτουργιών, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ομογενοποίηση των υπηρεσιών σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες.
Κλιματική κρίση και πολιτική προστασία
Ξεχωριστή μνεία έγινε στις φυσικές καταστροφές που επηρέασαν την Πελοπόννησο το τελευταίο διάστημα, με τον περιφερειάρχη να επισημαίνει ότι η κλιματική κρίση αποτελεί πλέον μια μόνιμη πρόκληση που απαιτεί σχέδιο και ετοιμότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, η Περιφέρεια ενισχύει τη θωράκισή της, με ολοκληρωμένο σχέδιο προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και τη δημιουργία Παρατηρητηρίου Κλιματικής Προσαρμογής σε συνεργασία με την Ακαδημία Αθηνών. Ταυτόχρονα, υλοποιούνται αντιπλημμυρικά έργα, εκπονείται master plan προστασίας και ενισχύεται ο εξοπλισμός πολιτικής προστασίας με σύγχρονα εργαλεία έγκαιρης προειδοποίησης.
Κοινωνική πολιτική και συνοχή
Έμφαση δόθηκε και στον κοινωνικό ρόλο της Περιφέρειας, με στόχο, όπως υπογραμμίστηκε, να ενισχυθεί η συνοχή και να διασφαλιστεί ότι κανείς δεν μένει πίσω.
Υπό το πρίσμα αυτό, υλοποιούνται δράσεις που ενισχύουν τις δομές υγείας, την κοινωνική φροντίδα και τη στήριξη ευάλωτων ομάδων, με παρεμβάσεις όπως η ενίσχυση των νοσοκομείων και των κέντρων υγείας, η προμήθεια σύγχρονου ιατρικού εξοπλισμού και η ενεργειακή αναβάθμιση υγειονομικών μονάδων. Παράλληλα, αναπτύσσεται το δίκτυο κοινωνικών δομών σε όλη την Περιφέρεια, με τα κέντρα κοινότητας να λειτουργούν πλέον σε όλους τους δήμους, ενώ υλοποιούνται δράσεις για την υποστήριξη των ατόμων με αναπηρία και την ενίσχυση της ισότιμης πρόσβασης στις υπηρεσίες.
Σημαντικές παρεμβάσεις υλοποιούνται και στον τομέα της εκπαίδευσης και της καθημερινότητας, όπως η μεταφορά μαθητών, καθώς και η στήριξη κοινωνικών δομών και ιδρυμάτων.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας για μια ελκυστική Πελοπόννησο
Κλείνοντας, ο Δ. Πτωχός υπογράμμισε ότι η προσπάθεια συνεχίζεται, με στόχο μια πιο ελκυστική και βιώσιμη Περιφέρεια: «Συνεχίζουμε να προσπαθούμε για να μετατρέψουμε την Πελοπόννησο σε έναν τόπο που θα έλκει. Όχι μόνο επισκέπτες, αλλά ανθρώπους που θα θέλουν να ζήσουν, να δημιουργήσουν, να ονειρευτούν τη ζωή τους εδώ». Επαναλαμβάνοντας το βασικό μήνυμα της ομιλίας του, υπογράμμισε ότι η Περιφέρεια προχωρά με σταθερά βήματα μπροστά, επισημαίνοντας πως «η Πελοπόννησος αλλάζει».
Στη συνεδρίαση τοποθετήθηκαν οι επικεφαλής των παρατάξεων του ΠΣ, ενώ παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν από τους χωρικούς και θεματικούς αντιπεριφερειάρχες και περιφερειακούς συμβούλους, αποτυπώνοντας το σύνολο των απόψεων για την πορεία της Περιφέρειας.
Επίσης, χαιρετισμό απηύθυνε ο πρόεδρος της ΠΕΔ Πελοποννήσου και δήμαρχος Καλαμάτας, Θανάσης Βασιλόπουλος. Παρόντες ήταν, ακόμα, ο δήμαρχος Τρίπολης, Κώστας Τζιούμης, αντιδήμαρχοι, εκπρόσωποι δήμων και φορέων.
