Ο Σόλων ο μεταρρυθμιστής έμεινε στην ιστορία σαν ο άνθρωπος που εισάγαγε στο αθηναικό πολίτευμα μεταρρυθμίσεις που αποτέλεσαν τον θεμέλιο λίθο ενός πολιτεύματος, της δημοκρατίας, το οποίο και κυριαρχεί απο τότε μέχρι σήμερα στην δύση.
Ενας απο τους επτά σοφούς της αρχαίας Ελλάδας, γιός του Εξηκεστίδη, γεννήθηκε περίπου το 639 π.χ, σε μια περίοδο που παρουσίαζε μεγάλη κοινωνική αναταραχή.
Ο πρώιμος 6ος αιώνας υπήρξε γεμάτος από μια έντονη αντιπαράθεση ανάμεσα σε δυο αιώνια αντιμαχόμενες κοινωνικές τάξεις, τους ευγενείς και τον απλό φτωχό λαό.
Αυτή ακριβώς η διαμάχη, μαζί με τις οικονομικοπολιτικές συνθήκες της εποχής σφυρηλάτησαν τον χαρακτήρα του Σόλωνα, με αποτέλεσμα οι Αθηναίοι το 594 να τον εκλέξουν στο ανώτερο αξίωμα της πόλης, του άρχοντα των Αθηνών, και βέβαια η εκλογή του έγινε από τον λαό απευθείας και όχι από τον Αρειο πάγο όπως έπρεπε να γίνει.
Γόνος αριστοκρατικής οικογένειας που οι ρίζες της φτάνουν μέχρι τον Κόδρο, βασιλιά των Αθηνών, η περιουσία της οικογενείας του δεν οφείλεται στην ιδιοκτησία γης αλλά κυρίως στο εμπόριο. Για τον λόγο αυτό ο Σόλωνας δεν αισθανόταν καμία απολύτως αλληλεγγύη με την αριστοκρατική τάξη, και αυτό έπαιξε σημαντικό ρόλο στη δημιουργία των πολιτικών και νομοθετικών μεταρρυθμίσεων που έκανε ο ίδιος προσπαθώντας να γίνει ο μεσολαβητής, ο διαιτητής ανάμεσα σε συγκρούσεις τάξεων, φατριών, καστών της δύσκολης εποχής που έζησε.
Ο ανταγωνισμός των τάξεων και των πόλεων τότε, οφειλόταν σε οικονομικούς, ιδεολογικούς, περιφερειακούς και ενδοταξικούς λόγους.
Σε πολλές πόλεις - κράτη τότε τύραννοι είχαν καταλάβει την εξουσία.
Προέρχονταν απο αριστοκρατικές οικογένειες και προσπαθούσαν να προστατεύουν πάντα οικογενειακά και ταξικά συμφέροντα. Παράλληλα υπήρξε και ανταγωνισμός ανάμεσα σε περιφερειακές ομάδες που παρέμεναν ενωμένες χάρη σε δεσμούς αφοσίωσης προς πλούσιους ιδιοκτήτες γης.
Στο επίκεντρο της διαμάχης αυτής και το δικό μου ενδιαφέρον, είναι η στέρηση της προσωπικής ελευθερίας των ανθρώπων λόγω οικονομικών χρεών προς πλούσιους γαιοκτήμονες, την οποία διαμάχη προσπάθησε να ρυθμίσει ο Σόλωνας με την γνωστή νομοθεσία του, την σεισάχθεια.
Αν αναλύσουμε τον νόμο αυτό και του προσθέσουμε δίπλα την εποχή που έζησε ο νομοθέτης, καθώς και την δικιά μας εποχή, είναι αξιοπερίεργο το πως απλά και πρακτικά μπορεί κάποιος με πολιτική θέληση και βούληση να ρυθμίσει προβλήματα που δημιουργεί η εκμετάλλευση οικονομικά ασθενέστερων τάξεων απο ολιγάρχες οικονομικά ισχυρούς.
Μου είναι αρκετά δύσκολο ενα τέτοιο έργο, όπως αυτό του Σόλωνα, τον πατέρα του αστικού δίκαιου, να το αναλύσω μέσα σε λίγες γραμμές, αλλά θα κρατήσω την προσπάθεια που έκανε για να αμβλύνει κοινωνικές ανισότητες και τη διάλυση της πολιτικής κοινότητας της Αθήνας διατηρώντας παράλληλα και την κοινωνική διαστρωμάτωση, με την προβολή αυτής της διαστρωμάτωσης στην νομή της εξουσίας.
Καθόρισε τα αξιώματα που θα μπορούσε κάποιος να ασκεί με κριτήριο την φοροδοτική του ικανότητα, σταμάτησε την εξάρτηση των ακτημόνων απο την αγροτική οικονομία και ανέπτυξε το εμπόριο και την βιοτεχνία με αποτέλεσμα την απορρόφηση τους και την προστασία απο την πλήρη αποφλοιωσή τους.
Ο διαχωρισμός και η διατήρηση των τεσσάρων τελών τα οποία και ρύθμιζαν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των πολιτών ανάλογα με το εισόδημά τους είναι σημείο αναφοράς για το νομοθετικό του έργο. Μέδιμνοι, ιππείς, ζευγίτες και θήτες, αποτελούν τόσο ξεκάθαρα τις τέσσερις αυτές κατηγορίες εισοδηματικών κριτηρίων του νόμου της σεισάχθειας που στα αρχαία ελληνικά σημαίνει απαλλαγή του βάρους, και πιστεύω οτι αν ζούσε σήμερα ο Σόλωνας σίγουρα η κατάσταση στην Ελλάδα θα ήταν σαφώς διαφορετική.
Μπορεί πολλές φορές να εκθειάζουμε σαν λαός την αρχαία ελληνική πραγματικότητα και φιλοσοφία, αλλά ποτέ μας δεν πήραμε κάτι απο αυτή.