Ρυθμίζεται, για πρώτη φορά, ο τρόπος λειτουργίας και ενημέρωσης του Εθνικού Ευρετηρίου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας, με απόφαση της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη. Αρμόδια για την τήρησή του -σε έντυπη και ψηφιακή μορφή- είναι η Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού.
Το Ευρετήριο αποτελεί τη συστηματική αποτύπωση των πρακτικών, αναπαραστάσεων, εκφράσεων, γνώσεων και τεχνικών που εντάσσονται στην Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά, όπως αυτές ασκούνται ή επιτελούνται σήμερα, καθώς και μέσο ανάδειξης καλών πρακτικών Διαφύλαξης της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Αριθμεί μέχρι σήμερα 164 στοιχεία -μεταξύ των οποίων και λακωνικά- καθώς και την Καλή Πρακτική Διαφύλαξης της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Καταρχάς η τήρησή του περιλαμβάνει την εγγραφή νέων Στοιχείων Άυλης Κληρονομιάς, καθώς και την ανάδειξη Καλών Πρακτικών Διαφύλαξής της, σύμφωνα με τις αρχές που διέπουν τη Σύμβαση της Unesco του 2003.
Η διαδικασία εμπλουτισμού και η ανάδειξη καλών πρακτικών ξεκινά μετά από δημόσια πρόσκληση που απευθύνει η Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού. Η πρόσκληση δημοσιεύεται στον ιστότοπο (https://ayla.culture.gr/) και κοινοποιείται με κάθε πρόσφορο τρόπο. Το Συμβούλιο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς γνωμοδοτεί, κατόπιν σχετικής εισήγησης της ανωτέρω υπηρεσίας, για τον εμπλουτισμό και την επικαιροποίηση των ήδη εγγεγραμμένων στοιχείων. Ένα στοιχείο ή μια πρακτική για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς μπορεί να διαγραφεί στο πλαίσιο της επικαιροποίησής του από το Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας -μετά από γνωμοδότηση του Συμβουλίου- σε περίπτωση που δεν ασκείται πλέον ή ασκείται με τρόπο που δεν ανταποκρίνεται στις αρχές που διέπουν τη Σύμβαση της Unesco για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Η κοινότητα που ασκεί ή επιτελεί ένα στοιχείο, εγγεγραμμένο στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας μπορεί να διευρυνθεί δια κοινού αιτήματος των κοινοτήτων. Δύο ή περισσότερες κοινότητες που έχουν εγγράψει στοιχεία στο Εθνικό Ευρετήριο μπορούν να ζητήσουν, από κοινού, την εκ νέου εγγραφή των Στοιχείων Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς που επιτελούν σε μία εγγραφή, ώστε να αναδεικνύεται πληρέστερα η πολιτισμική εμπειρία που τις συνδέει.
Το Εθνικό Ευρετήριο συνδέεται διαλειτουργικά με τις λοιπές βάσεις δεδομένων του Εθνικού Αρχείου Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, όπως το Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο (https://www.arxaiologikoktimatologio.gov.gr) ή άλλα υπουργεία και φορείς του Δημόσιου Τομέα.
Οι θησαυροί της λακωνικής Άυλης Κληρονομιάς
Στον κατάλογο του Ευρετηρίου, ως γνωστόν, έχουν εγγραφεί και μοναδικά στοιχεία-πρακτικές από τη Λακωνία, που αναδεικνύουν την πλούσια πολιτισμική ταυτότητα και παράδοση του τόπου, όπως: το Μανιάτικο Μοιρολόι, η Υφαντική Τέχνη για τη δημιουργία κιλιμιών στον όρθιο αργαλειό στο Γεράκι, αλλά και η Τέχνη παρασκευής παραδοσιακού Τουλουμίσιου τυριού στον Ζάρακα.
