Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη και οι υπηρεσίες cloud γίνονται αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας, ο αντίκτυπος των τεχνολογικών κολοσσών στο περιβάλλον γίνεται όλο και πιο εμφανής.
Σε μια συγκλονιστική αποκάλυψη λοιπόν, μια κοινή έρευνα της SourceMaterial και της εφημερίδας The Guardian, έριξε φως στην ταχέως αναπτυσσόμενη περιβαλλοντική κρίση. Τα ευρήματα ανέφεραν ότι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, όπως η Amazon, η Microsoft και η Google, - the big three - κατασκευάζουν και λειτουργούν κέντρα δεδομένων σε μερικές από τις περιοχές με τη μεγαλύτερη έλλειψη νερού στον κόσμο. Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη και το cloud computing αναπτύσσονται με ιλιγγιώδη ταχύτητα, η φυσική υποδομή που υποστηρίζει αυτή την ανάπτυξη ασκεί όλο και μεγαλύτερη πίεση στους περιορισμένους υδάτινους πόρους, συχνά σε κοινότητες που δεν μπορούν να αντέξουν την εξάντλησή τους.
Τα data centers, η «ραχοκοκαλιά» του ψηφιακού κόσμου, χρειάζονται τεράστιες ποσότητες νερού για να ψύχουν τους servers που υποστηρίζουν εφαρμογές όπως το ChatGPT, το YouTube και εκατομμύρια ψηφιακές υπηρεσίες. Η ψύξη επιτυγχάνεται συχνά μέσω εξάτμισης, μιας διαδικασίας που καταναλώνει πολύτιμο γλυκό νερό.
Η έρευνα εντόπισε 38 υπάρχοντα κέντρα δεδομένων που λειτουργούν από τους τρεις τεχνολογικούς γίγαντες, σε περιοχές με περιορισμένους υδάτινους πόρους, και άλλες 24 βρίσκονται υπό κατασκευή. Στην Αριζόνα των ΗΠΑ, το κέντρο της Google στην πόλη Mesa κατανάλωσε το 2022 πάνω από 189 εκατομμύρια λίτρα νερού -ποσότητα ικανή να καλύψει εκατοντάδες νοικοκυριά για έναν χρόνο. Το κέντρο της Microsoft στο κοντινό Goodyear προβλέπεται να ξεπεράσει τα 200 εκατομμύρια λίτρα.
Ανάλογες περιπτώσεις καταγράφονται στη Χιλή, όπου το νερό θεωρείται πλέον «ζήτημα εθνικής ασφάλειας», αλλά και σε περιοχές όπως η Ινδία, η Ισπανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αυστραλία και η Νότια Αφρική. Το κοινό τους χαρακτηριστικό: οξυμένα προβλήματα λειψυδρίας και αύξηση επενδύσεων από εταιρείες τεχνολογίας.
Η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης
Η έλευση της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένων των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων όπως το GPT-4, έχει οδηγήσει σε εκρηκτική αύξηση των αναγκών επεξεργασίας δεδομένων. Η εκπαίδευση αυτών των μοντέλων περιλαμβάνει την επεξεργασία τρισεκατομμυρίων δεδομένων σε χιλιάδες ισχυρούς υπολογιστές, γεγονός που αυξάνει εκθετικά τις απαιτήσεις σε ενέργεια και ψύξη. Σύμφωνα με μια μελέτη του 2023 από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, η εκπαίδευση ενός μόνο μεγάλου μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να καταναλώσει πάνω από 700.000 λίτρα φρέσκου νερού.
Με την επιτάχυνση της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης και τον ανταγωνισμό των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας για την κατάκτηση μεριδίου της αγοράς, η κατανάλωση αυτή αναμένεται να αυξηθεί. Μέχρι το 2027, οι αναλυτές προβλέπουν ότι τα κέντρα δεδομένων σε όλο τον κόσμο θα καταναλώνουν έως και 20% περισσότερο νερό από ό,τι το 2022, μια τάση που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα σχέδια επέκτασης των λεγόμενων «υπερ-κλιμακωτών», όπως η Amazon Web Services (AWS), η Microsoft Azure και η Google Cloud.
