Ακόμη και μια φαινομενικά «μικρή» υποχώρηση στην εμβολιαστική κάλυψη κατά της ιλαράς θα μπορούσε να έχει δυσανάλογα μεγάλες συνέπειες για τη δημόσια υγεία και την οικονομία στις ΗΠΑ, δείχνει έκθεση της Common Health Coalition. Συγκεκριμένα, εκτιμά ότι μια σταθερή ετήσια μείωση κατά 1% στην κάλυψη του εμβολίου MMR (ιλαράς/παρωτίτιδας/ερυθράς) στα παιδιά ενδέχεται να οδηγήσει, έως το 2030, σε περισσότερα από 17.000 κρούσματα κάθε χρόνο, περίπου 4.085 νοσηλείες και 36 θανάτους που θα μπορούσαν να είχαν αποτραπεί.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (CDC) αναφέρουν πως εάν ένας άνθρωπος νοσεί με ιλαρά, τότε έως 9 στα 10 άτομα που βρίσκονται στον περίγυρό του, θα μολυνθούν – εάν δεν έχουν εμβολιαστεί.
Επίσης, η ίδια ανάλυση υπολογίζει ότι το συνολικό ετήσιο οικονομικό βάρος στις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να αγγίξει τα 1,5 δισ. δολάρια. Πρόκειται, όπως επισημαίνουν οι συντάκτες, για ένα σενάριο που δεν θεωρείται ακραίο, αλλά ρεαλιστικό υπό το πρίσμα της ήδη καταγεγραμμένης κάμψης στην εμβολιαστική κάλυψη αλλά και τις πρόσφατες επιδημίες που έχουν «ξεσπάσει» σε Νότια Καρολίνα, Γιούτα, Αριζόνα και Τέξας.
Κάτω από το όριο της συλλογικής ανοσίας
Μια συνολική πτώση της τάξης 5% στην εμβολιαστική κάλυψη κατά της ιλαράς, της παρωτίτιδας και της ερυθράς μέσα στην επόμενη πενταετία θα έριχνε το εθνικό ποσοστό περίπου στο 87,5%. Με άλλα λόγια, θα βρισκόταν 7,5 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από το όριο του 95% που θεωρείται κρίσιμο για τη διατήρηση της συλλογικής ανοσίας απέναντι σε έναν εξαιρετικά μεταδοτικό ιό, όπως η ιλαρά.
Οι ερευνητές υπενθυμίζουν ότι οι ΗΠΑ διανύουν ήδη μία «ευάλωτη» περίοδο. Το 2025 αποτελεί έτος αναφοράς με ιστορικά υψηλή αναζωπύρωση της νόσου, καθώς κατέγραψαν τον μεγαλύτερο αριθμό κρουσμάτων των τελευταίων 30 ετών. Τα ετήσια περιστατικά υπολογίζονται σε 2.181, οι νοσηλείες σε 554 και οι θάνατοι σε 5. Αν η κάλυψη συνεχίσει να υποχωρεί κατά 1% ετησίως, τα αντίστοιχα μεγέθη εκτιμάται ότι θα εκτιναχθούν: σχεδόν επτά φορές πάνω έως το 2030.
Επί του παρόντος, για το 2026, τα στοιχεία των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων κάνουν λόγο για 1.281 κρούσματα και 12 νέες επιδημίες που έχουν επηρεάσει 31 πολιτείες.
«Μια μείωση της κάλυψης που μπορεί να μοιάζει μικρή, της τάξης του 1% τον χρόνο, μπορεί να έχει τεράστιες συνέπειες», υπογραμμίζει η Alison Galvani, διευθύντρια του Κέντρου Μοντελοποίησης και Ανάλυσης Λοιμωδών Νοσημάτων του Yale. Όπως σημειώνει, οι προβολές αποτυπώνουν πόσο γρήγορα ένας αποφεύξιμος κίνδυνος μπορεί να κλιμακωθεί, επιβαρύνοντας όχι μόνο την υγεία του πληθυσμού αλλά και τη λειτουργία ολόκληρου του συστήματος.
Οι παρεμβάσεις που προτείνονται
Οι συντάκτες της έκθεσης υποστηρίζουν ότι η πορεία αυτή δεν είναι αναπόφευκτη, εφόσον ληφθούν εγκαίρως μέτρα για τη θωράκιση της εμβολιαστικής κάλυψης. Μεταξύ άλλων, εισηγούνται:
- τη διατήρηση της πλήρους ασφαλιστικής κάλυψης των παιδικών εμβολίων χωρίς συμμετοχή των οικογενειών
- την προστασία ή ενίσχυση των απαιτήσεων εμβολιασμού για την είσοδο στο σχολείο
- την ενδυνάμωση της εμπιστοσύνης του κοινού μέσω τεκμηριωμένης δημόσιας ενημέρωσης
- τη διεύρυνση της πρόσβασης μέσω τοπικών και περιφερειακών συνεργασιών
Συμπέρασμα
Η υποχώρηση της εμβολιαστικής κάλυψης, ακόμη και σε μικρή κλίμακα της τάξης του 1% ετησίως, δεν αποτελεί μια στατιστική λεπτομέρεια, αλλά έναν σοβαρό παράγοντα κινδύνου με άμεσο ανθρώπινο και οικονομικό αποτύπωμα.
