Δεν είναι μπρούτζος. Δεν είναι κάποιο σπουδαίο αρχαιολογικό εύρημα. Ούτε, για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, αποτελεί και κάποιο αριστούργημα της σύγχρονης γλυπτικής.
Η γνωστή περικεφαλαία στον κόμβο της νότιας εισόδου της Σπάρτης, δίπλα στα Γυμνάσια, είναι εκείνη η περίφημη κατασκευή από φελιζόλ που είχε τοποθετηθεί επί δημαρχίας Πέτρου Δούκα και είχε προκαλέσει από την πρώτη στιγμή αρκετά σχόλια και… σηκωμένα φρύδια.
Κι όμως. Με τα χρόνια έγινε μέρος της εικόνας της εισόδου της πόλης. Ένα από εκείνα τα σημεία που μπορεί να μη συμφωνούν όλοι ότι είναι όμορφα, αλλά όλοι ξέρουν πού βρίσκονται. Ένα «σήμα» της Σπάρτης.
Και αφού πέρασε από σαράντα κύματα -μέχρι και κλοπή γνώρισε το 2021 και χρειάστηκε να επανατοποθετηθεί- ήρθε τώρα η σειρά του σπρέι. Όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες, η περικεφαλαία του Λεωνίδα μετατράπηκε σε… πίνακα ελεύθερης έκφρασης. Μόνο που εδώ υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια. Κανείς δεν ζήτησε έκθεση σύγχρονης τέχνης στον κυκλικό κόμβο! Και ασφαλώς άλλο πράγμα το γκράφιτι ως μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης και άλλο η αυθαίρετη βαφή πάνω σε μια δημοτική κατασκευή.
Η περικεφαλαία μπορεί να είναι από φελιζόλ. Η εικόνα όμως της πόλης δεν είναι από φελιζόλ. Και αυτό είναι το πραγματικό ζήτημα. Η συγκεκριμένη κατασκευή μπορεί να έχει αμφισβητηθεί αισθητικά, μπορεί να έχει συζητηθεί η επιλογή του υλικού της και μπορεί να μην αποτελεί την εικαστική παρέμβαση που θα ονειρευόταν κανείς για την είσοδο της ιστορικής Σπάρτης. Αλλά από τη στιγμή που βρίσκεται εκεί και αποτελεί πλέον αναγνωρίσιμο σημείο της πόλης, η εγκατάλειψή της στην τύχη της δεν είναι λύση.
Ούτε ασφαλώς μπορεί κάθε φορά που κάποιος αποφασίζει να αφήσει το «καλλιτεχνικό του αποτύπωμα» πάνω της να λέμε «Έλα μωρέ, φελιζόλ είναι…». Γιατί τότε δεν θα μείνει τίποτα. Ούτε η περικεφαλαία. Ούτε η ασπίδα. Ούτε οι πινακίδες. Ούτε οι τοίχοι. Ούτε και τα αληθινά αγάλματα. Ούτε τελικά η εικόνα μιας πόλης που θέλει να προβάλλει την ιστορία της. Ο Λεωνίδας μπορεί να μην χρειάζεται καινούργια περικεφαλαία. Η Σπάρτη όμως χρειάζεται καινούργια… αντίληψη για τον δημόσιο χώρο.
Εάν ο Δήμος αποφασίσει να την καθαρίσει, ας το κάνει. Αν αποφασίσει κάποτε να την αντικαταστήσει με κάτι καλύτερο, ακόμη καλύτερα. Ας το κάνουμε όμως, πριν χρειαστεί ο Λεωνίδας να βγει ξανά στη μάχη. Αυτή τη φορά όχι στις Θερμοπύλες. Στον κόμβο των Γυμνασίων.
Αλλά μέχρι τότε, ας θυμόμαστε πως ακόμη και το πιο αμφιλεγόμενο σημείο μιας πόλης μπορεί να γίνει μέρος της ταυτότητάς της. Και πως η πραγματική πρόκληση για τη Σπάρτη σήμερα μάλλον, δεν είναι να φτιάξει άλλη μία περικεφαλαία. Είναι να ξαναβρεί την… παιδεία που γράφεται με «αι» και όχι με σπρέι.
Φωτό: Α. Τσαρουχάς FB
