Πιέσεις στην παραγωγική ικανότητα και την αγροτική αυτάρκεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταγράφει η επικαιροποιημένη έκθεση «Food Sovereignty Radar 2026» της Farm Europe. Η μείωση των εμπορικών πλεονασμάτων, η υποχώρηση των αγροτικών εισοδημάτων και η εγκατάλειψη εκμεταλλεύσεων συνθέτουν μια ανησυχητική εικόνα για τον πρωτογενή τομέα.

Σύμφωνα με την έκθεση, το εμπορικό πλεόνασμα των φυτικών προϊόντων μειώθηκε κατά 53,9% την περίοδο 2023–2025, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της τριετίας 2020–2022. Στα ζωικά προϊόντα η μείωση έφτασε το 28,2%, κυρίως λόγω της υποχώρησης των πλεονασμάτων κρέατος. Παράλληλα, το εμπορικό έλλειμμα στις ζωοτροφές διευρύνθηκε κατά 11%, ενισχύοντας την εξάρτηση της ευρωπαϊκής κτηνοτροφίας από εισαγωγές.

Το πραγματικό αγροτικό εισόδημα υποχώρησε κατά 8,3% μεταξύ 2019 και 2024, ενώ ο αριθμός των εκμεταλλεύσεων μειώθηκε κατά 11,7% την περίοδο 2016–2020. Συνολικά, από το 2005 η ΕΕ έχει χάσει περισσότερες από μία στις τρεις αγροτικές εκμεταλλεύσεις. Την ίδια ώρα, το αγροτικό χρέος αυξάνεται, εξέλιξη που η Farm Europe συνδέει με την ανάγκη κάλυψης οικονομικών και κανονιστικών υποχρεώσεων, αντί για παραγωγικές επενδύσεις.

Στο περιβαλλοντικό σκέλος καταγράφονται μειώσεις στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 3,2% και στις πωλήσεις φυτοφαρμάκων κατά 9,7%. Ωστόσο, τα μόνιμα λιβάδια έχουν περιοριστεί κατά 8,4% από το 2009, με την υποχώρηση της κτηνοτροφίας να απειλεί, σύμφωνα με την έκθεση, σημαντικά αποθέματα άνθρακα.

Ανάμεικτη είναι και η εικόνα στη βιοοικονομία: το εμπόριο βιοϋλικών βελτιώθηκε κατά 66% και η παραγωγή βιοαερίου αυξήθηκε κατά 11,1%, αλλά η εξάρτηση της βιοενέργειας από εισαγωγές παραμένει υψηλή.

Η Farm Europe αποδίδει τις εξελίξεις στη γεωπολιτική πίεση, την κλιματική αστάθεια, τις διαρθρωτικές αλλαγές και τις ευρωπαϊκές πολιτικές επιλογές. Ζητά σχέδιο ανάκαμψης με επαρκή χρηματοδότηση και συντονισμό των πολιτ