Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, στον Άγιο Νικόλα Βοιών αναβιώνει ένα από τα πιο ιδιαίτερα και αγαπημένα έθιμα της περιοχής: το παραδοσιακό παιχνίδι «Μπαλιά» ή «Κόστα». Ένα παιχνίδι που δεν είναι απλώς διασκέδαση, αλλά κομμάτι της τοπικής ιστορίας και παράδοσης.
Κάθε Μεγάλη Εβδομάδα, με αποκορύφωμα τη σεπτή Μεγάλη Παρασκευή, μικροί και μεγάλοι συγκεντρώνονται σε ένα πλάτωμα, σε αυλές ή ακόμη και έξω από καφενεία, για να παίξουν και να θυμηθούν τις ρίζες τους. Εκεί, μέσα σε κλίμα κατάνυξης αλλά και συντροφικότητας, στήνεται ένα παιχνίδι που ενώνει γενιές.
Ένα παιχνίδι με ιστορία… και «βαριά» υλικά
Η «κόστα» είναι ένα ομαδικό παιχνίδι, παραλλαγή του γνωστού μπότσε (bocce), με απλούς αλλά ιδιαίτερους κανόνες. Στόχος είναι να ρίξει κανείς τα «μπαλιά» (boccino) όσο το δυνατόν πιο κοντά στην «τόκα» (pallino), ένα μικρό ξύλο, περίπου 25 εκατοστών, που λειτουργεί ως σημείο αναφοράς. Τα υλικά του παιχνιδιού κουβαλούν τη δική τους ιστορία:
- Η τόκα: ένα κομμάτι ξύλου από κορμό ή καδρόνι
- Τα μπαλιά: σιδερένιες σφαίρες μεγέθους περίπου μανταρινιού
- Οι μπάλες: λίγο μεγαλύτερες, περίπου σαν πορτοκάλι
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο; Στο παρελθόν, αυτά τα μεταλλικά «μπαλιά» ήταν πραγματικά βλήματα κανονιών από την εποχή του 1821, τα οποία μεταφέρονταν από τα κάστρα της Μονεμβασιάς και των Κυθήρων. Έτσι, κάθε παιχνίδι γίνεται και μια μικρή αναδρομή στην ιστορία.
Το παιχνίδι ως ζωντανή παράδοση
Η αξία της «κόστας» δεν βρίσκεται μόνο στον ανταγωνισμό, αλλά κυρίως στη συνάντηση. Είναι η αφορμή να βρεθούν οι άνθρωποι, να γελάσουν, να θυμηθούν και να συνεχίσουν κάτι που διασώθηκε από τα βάθη του χρόνου.
Και φυσικά, τίποτα από όλα αυτά δεν θα μπορούσε να συμβεί χωρίς τη φροντίδα των ανθρώπων του χωριού. Όπως επισημαίνουν κάτοικοι της περιοχής στα social media, o Δημήτρης Αθανασάκος, με μεράκι και ανιδιοτέλεια, ετοίμασε και φέτος το γήπεδο που θα φιλοξενήσει το παιχνίδι, ενώ ο Παναγιώτης Δαμιανάκης φρόντισε και προμηθεύτηκε από την Γερμανία ολοκαίνουργια, καλογυαλισμένα μπαλιά. Σημαντική είναι και η συμβολή του Γιώργου Βελιώτη, που κάθε χρόνο διαθέτει τον χώρο.
Η κορύφωση έρχεται τη Μεγάλη Παρασκευή, όπου, όπως σε κάθε «Γαλατικό χωριό» που σέβεται τον εαυτό του, το παιχνίδι συνοδεύεται από ένα νηστίσιμο τσιμπούσι, προσφορά του Πολιτιστικού και Εξωραϊστικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου Βοιών Λακωνίας. Μια στιγμή που συνδυάζει την κατάνυξη των ημερών με τη χαρά της συντροφικότητας. Η «μπαλιά» και η «κόστα» είναι ένας τρόπος να μένει ζωντανό το παρελθόν μέσα στο παρόν, να δυναμώνουν οι δεσμοί και να συνεχίζεται μια ιδιαίτερη και τόσο μοναδική παράδοση που περνά από γενιά σε γενιά.
φωτό: FB Πολιτιστικού και Εξωραϊστικού Συλλόγου Αγίου Νικολάου Βοιών Λακωνίας
