Ραγδαία επιβάρυνση στο κόστος μετακίνησης φέρνει η νέα ενεργειακή αναταραχή, εξαιτίας της εμπόλεμης κατάστασης στη Μέση Ανατολή, με τους οδηγούς να βρίσκονται αντιμέτωποι με διαδοχικά κύματα αυξήσεων μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα. Η ελληνική αγορά καυσίμων κινείται πλέον σε τροχιά έντονης ανόδου, ακολουθώντας τη διεθνή εκτίναξη των τιμών πετρελαίου που πυροδοτήθηκε από την κλιμάκωση της γεωπολιτικής κρίσης.
Η τιμή του πετρελαίου Brent, που στα τέλη Φεβρουαρίου κυμαινόταν κοντά στα 72 δολάρια το βαρέλι, ξεπέρασε μέσα σε λίγες εβδομάδες τα 100 δολάρια, μεταφέροντας άμεσα το κόστος στην ευρωπαϊκή και κατ’ επέκταση στην ελληνική αγορά. Το αποτέλεσμα είναι ένα νέο κύμα ανατιμήσεων που θυμίζει προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις και προκαλεί έντονη ανησυχία τόσο στα νοικοκυριά, όσο και στην πραγματική οικονομία.
Στην Ελλάδα, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων, που την Τρίτη (17/2) ήταν 1,94€ πανελλαδικά, προσεγγίζει πλέον επικίνδυνα το ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ ανά λίτρο, ενώ σε πολλές περιοχές, σε Αττική και περιφέρεια, το έχει ήδη ξεπεράσει. Η αύξηση αγγίζει περίπου το 10% σε σχέση με τα τέλη Φεβρουαρίου, την ώρα που το πετρέλαιο κίνησης καταγράφει ακόμη πιο έντονη άνοδο, που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνει έως και το 20%.
Οι τιμές της αμόλυβδης 100 οκτανίων κινούνται ήδη σταθερά πάνω από τα 2 ευρώ, ενώ σε αρκετά πρατήρια της Αττικής η απλή αμόλυβδη πωλείται ακόμη και πάνω από τα 2,10 ευρώ το λίτρο, σύμφωνα με ρεπορτάζ την Τετάρτη (18/3). Ενδεικτικά, σε περιοχές όπως η Αθήνα, οι Αμπελόκηποι, το Χαλάνδρι και η Αγία Παρασκευή, οι τιμές κυμαίνονται από 2 έως και 2,15 ευρώ/λίτρο.
Η επιβάρυνση για τους οδηγούς είναι πλέον άμεση, καθώς όχι μόνο το γέμισμα ενός μέσου ρεζερβουάρ, αλλά και το απλό συμπλήρωμα στοιχειώδους ποσότητας καυσίμων, καθίσταται ιδιαίτερα τσουχτερό. Η αύξηση αυτή δεν επηρεάζει μόνο τα ιδιωτικά οχήματα, αλλά μεταφέρεται σε όλο το φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας, από τις μεταφορές και το εμπόριο έως την αγροτική παραγωγή.
Πλαφόν και πιθανή επαναφορά μέτρων
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει τις επιπτώσεις με παρεμβάσεις στην αγορά, όπως ο καθορισμός ανώτατου περιθωρίου μικτού κέρδους. Την ίδια στιγμή, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, εφόσον συνεχιστεί η ανοδική πορεία των τιμών, με στόχο τη συγκράτηση του κόστους και των φαινομένων αισχροκέρδειας.
Δεν ξεφεύγει και η Λακωνία: Καθημερινές οι ανατιμήσεις
Η εικόνα στη Λακωνία αποτυπώνει με χαρακτηριστικό τρόπο τη δυναμική της ακρίβειας στα καύσιμα, καθώς οι τιμές ακολουθούν σταθερά ανοδική πορεία, συμπλέοντας με τις σταδιακές αυξήσεις, πανελλαδικά.
Είναι ενδεικτικό ότι, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία από το Παρατηρητήριο Τιμών του Υπουργείου Ανάπτυξης, στις 14 Μαρτίου οι μέσες τιμές στον νομό διαμορφώνονταν στα 1,902 ευρώ/λίτρο για την αμόλυβδη 95 οκτανίων, στα 2,073 ευρώ για την αμόλυβδη 100 οκτανίων και στα 1,882 ευρώ για το πετρέλαιο κίνησης, ενώ το υγραέριο βρισκόταν στο 1,167 ευρώ και το πετρέλαιο θέρμανσης στα 1,466 ευρώ.
Μόλις δύο ημέρες αργότερα, στις 16 Μαρτίου, καταγράφεται νέα άνοδος, με τη μέση τιμή της απλής αμόλυβδης να διαμορφώνεται στα 1,912 ευρώ/λίτρο και της 100 οκτανίων στα 2,092 ευρώ, ενώ το πετρέλαιο κίνησης ανήλθε στα 1,893 ευρώ και το υγραέριο στα 1,175 ευρώ, με το πετρέλαιο θέρμανσης να παραμένει σταθερό στα 1,466 ευρώ.
Η ανοδική πορεία συνεχίστηκε και τις επόμενες ημέρες, καθώς στις 17 Μαρτίου η μέση τιμή της αμόλυβδης 95 σκαρφάλωσε στα 1,932 ευρώ/λίτρο, η 100 οκτανίων στα 2,112 ευρώ, το diesel κίνησης στα 1,910 ευρώ, το υγραέριο στα 1,184 ευρώ και το diesel θέρμανσης στα 1,486€, επιβεβαιώνοντας ότι η αγορά έχει ήδη περάσει σε μια νέα, υψηλότερη «βάση» τιμών.
Πρατηριούχοι ανέφεραν στον «ΛΤ» ότι, την Τετάρτη (18/3), το μέσο επίπεδο τιμών για την απλή αμόλυβδη, σε σύνολο νομού, ήταν μεταξύ περίπου 1,95 ως 1,99€, αναλόγως τοποθεσίας κι εταιρείας.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εικόνα της αγοράς, σύμφωνα με μια πρόχειρη έρευνα του «ΛΤ», που αποτυπώνει ότι η διακύμανση των τιμών και οι διαφοροποιήσεις είναι αισθητές ανά γεωγραφικό τμήμα του νομού, τις τελευταίες ημέρες.
Ενδεικτικά, στις 18/3, η αξία της απλής αμόλυβδης (95 οκτ.) στις ευρύτερες περιοχές:
- Σπάρτης: από 1,924 έως 1,999 ευρώ/λίτρο
- Γυθείου: από 1,919 έως 1,969 ευρώ
- Σκάλας: από 1,904 έως 1,987 ευρώ
- Μολάων: από 1,899 έως 1,985 ευρώ
- Μονεμβασίας: από 1,969 έως 2,008
- Νεάπολης: από 1,869 έως 1,969 ευρώ
Σημειωτέον ότι οι παραπάνω τιμές αφορούν τις τελευταίες καταχωρίσεις στις οποίες έχουν προβεί τα επιμέρους πρατήρια, επομένως, σε ένα δυναμικά εξελισσόμενο πλαίσιο, οι χρεώσεις μπορεί να έχουν μεταβληθεί ανά επιχείρηση.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η αγορά έχει ήδη διαμορφώσει μια νέα, υψηλότερη βάση τιμών, με τάσεις περαιτέρω ανόδου. Η Λακωνία συγκαταλέγεται στις περιοχές όπου οι τιμές κινούνται κοντά ή και πάνω από τον πανελλαδικό μέσο όρο. Για τα νοικοκυριά και τους επαγγελματίες του νομού, η αιφνιδιαστική επιβάρυνση είναι πλέον καθημερινή και απτή, ιδίως σε έναν νομό όπου η μετακίνηση με όχημα αποτελεί αναγκαιότητα.
Σε τεντωμένο σχοινί, απρόβλεπτο το επόμενο διάστημα
Παράγοντες της αγοράς καυσίμων στον νομό εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί ως προς την πορεία των τιμών το επόμενο διάστημα, επισημαίνοντας στον «ΛΤ» ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, κάθε πρόβλεψη ενέχει σημαντικό βαθμό αβεβαιότητας. Όπως τονίζουν, η έντονη γεωπολιτική αστάθεια και η μεταβλητότητα στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου καθιστούν το περιβάλλον εξαιρετικά ρευστό, με αποτέλεσμα όλα τα σενάρια να παραμένουν ανοιχτά.
Την ίδια στιγμή, η αγορά εισέρχεται σταδιακά σε περίοδο αυξημένης ζήτησης, καθώς πλησιάζει το Πάσχα, που παραδοσιακά εντείνεται η μετακίνηση των πολιτών τόσο προς την περιφέρεια, όσο κι εντός αστικών κέντρων. Η αυξημένη κυκλοφορία αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω την κατανάλωση καυσίμων, γεγονός που ενδέχεται να ασκήσει πρόσθετες πιέσεις στα επίπεδα των τιμών. Ήδη, δεν λείπουν οι εκτιμήσεις ότι η φετινή έξοδος του Πάσχα ενδέχεται να περιοριστεί αισθητά, με αρκετούς να εξετάζουν το ενδεχόμενο να παραμείνουν στις πόλεις, περνώντας τις γιορτές σε… διαμερίσματα και μπαλκόνια, αντί για την καθιερωμένη επιστροφή στο χωριό.
Όπως σημειώνουν επαγγελματίες του κλάδου, η εξέλιξη των τιμών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς εξελίξεις και τη διάρκεια της κρίσης, με το ενδεχόμενο νέων ανατιμήσεων να παραμένει υπαρκτό. Σε κάθε περίπτωση, η αγορά βρίσκεται σε φάση επιφυλακής, με τις επόμενες εβδομάδες να θεωρούνται κρίσιμες.
Η συνολική αποτίμηση φανερώνει ότι η ενεργειακή κρίση… ανακάμπτει απειλητικά, επηρεάζοντας άμεσα την καθημερινότητα και το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών. Αν δεν υπάρξει αποκλιμάκωση στις διεθνείς τιμές, σε συνδυασμό με έλεγχο και σταθεροποίηση των διεργασιών στην εγχώρια αγορά, το επόμενο διάστημα αναμένεται ακόμη πιο δύσκολο, με τις αντοχές των νοικοκυριών να δοκιμάζονται εκ νέου.
