Σε σχέδιο αναμόρφωσης κι εκσυγχρονισμού μπαίνει η Δημοτική Αγορά Σπάρτης, καθώς δρομολογείται το έργο ενεργειακής και λειτουργικής αναβάθμισης των κτιρίων της, με στόχο τη δημιουργία ενός πιο σύγχρονου, οργανωμένου και φιλικού προς τους πολίτες και τους επαγγελματίες χώρου. Το θέμα συζητήθηκε με τη διαδικασία του κατεπείγοντος στη συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής, την Πέμπτη (12/3), καθώς η έγκριση της διαδικασίας ήταν απαραίτητο βήμα για την ολοκλήρωση του φακέλου που έπρεπε να υποβληθεί προς γνωμοδότηση στο Τεχνικό Συμβούλιο Δημοσίων Έργων, που είχε συνεδρίαση την επόμενη ημέρα, Παρασκευή (13/3). Σημειωτέον ότι η πρόταση έχει προθεσμία υποβολής στο χρηματοδοτικό πρόγραμμα μέχρι τα τέλη του τρέχοντος Μαρτίου.
Το έργο έχει ενταχθεί από τον περασμένο Οκτώβριο στο πρόγραμμα «Πελοπόννησος 2021-2027», μετά από πρόσκληση συνολικού ύψους 5,4 εκατ. ευρώ της Περιφέρειας Πελοποννήσου, στο πλαίσιο της Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΣΒΑΑ) του Δ. Σπάρτης. Πρόκειται για ολοκληρωμένο σχεδιασμό παρεμβάσεων που στοχεύει στην αναβάθμιση των δημοτικών υποδομών, τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και τη βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος. Στην ίδια πρόσκληση περιλαμβάνονται επίσης η ενεργειακή αναβάθμιση του Κλειστού Δημοτικού Γυμναστηρίου και η ενεργειακή και λειτουργική αναβάθμιση του «Ματαλείου» Δημοτικού Κολυμβητηρίου.
Η «ακτινογραφία» του επιχειρούμενου πρότζεκτ
Η προμελέτη αφορά τη συνολική αρχιτεκτονική, λειτουργική και ενεργειακή αναβάθμιση του συγκροτήματος της Δημοτικής Αγοράς και του περιβάλλοντος χώρου της, μιας υποδομής εδώ και δεκαετίες ξεπερασμένης κι εν πολλοίς εγκαταλελειμμένης, ένας πολεοδομικός «δεινόσαυρος» που χρόνια αποζητά μια λυτρωτική «μετενσάρκωση». Οι βασικές παρεμβάσεις περιλαμβάνουν: ενεργειακή αναβάθμιση των υφιστάμενων καταστημάτων, αισθητική και μορφολογική ενοποίηση των όψεων, κατασκευή νέου μεταλλικού στεγάστρου για την οργανωμένη λειτουργία της αγοράς, ανακατασκευή των επιφανειών δαπέδου, δημιουργία κοινόχρηστων χώρων υγιεινής, διαμόρφωση πλατείας με καθιστικά στοιχεία και αστικό εξοπλισμό. Το έργο που αναπτύσσεται σε οικόπεδο έκτασης 2.500 περίπου τετραγωνικών μέτρων, επικεντρώνεται στην αναβάθμιση των υφιστάμενων κτιρίων, στην εγκατάσταση ελαφριάς μεταλλικής κατασκευής στεγάστρου και στη λειτουργική βελτίωση του δημόσιου χώρου.
Σύμφωνα με τη μελέτη, το νέο -ομολογουμένως εντυπωσιακό- στέγαστρο θα δημιουργήσει έναν ενιαίο στεγασμένο άξονα στον κεντρικό διάδρομο της αγοράς, ενώ μπροστά από τα καταστήματα προβλέπεται η διαμόρφωση μιας οργανωμένης πλατείας με χώρους στάσης και καθιστικά. Η πρόταση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην προσβασιμότητα και στη λειτουργικότητα του χώρου, με σαφή διάκριση των ζωνών κίνησης και στάσης των πεζών.
Νέες προσβάσεις και βελτίωση του δημόσιου χώρου
Στο πλαίσιο της ανάπλασης προβλέπεται η διαμόρφωση νέας κύριας εισόδου προς τη Δημοτική Αγορά από τις οδούς Αγησιλάου και Γκορτσολόγου, καθώς και δευτερευουσών προσβάσεων από τις οδούς Βρασίδου και Κλεομβρότου. Η οργάνωση του δημόσιου χώρου αποσκοπεί στη διευκόλυνση της κυκλοφορίας των πεζών και στη λειτουργική σύνδεση της αγοράς με το γύρω αστικό περιβάλλον. Η κατασκευή του μεταλλικού στεγάστρου και η διαμόρφωση του υπαίθριου χώρου αναμένεται να συμβάλουν στη βελτίωση του μικροκλίματος, δημιουργώντας σκιασμένες επιφάνειες και επιτρέποντας τον φυσικό αερισμό.
Γενικός σκοπός η δημιουργία ενός σύγχρονου και λειτουργικού αστικού χώρου που θα ενισχύσει τον ρόλο της Δημοτικής Αγοράς ως σημείου εμπορικής δραστηριότητας, αλλά και κοινωνικής συνάντησης στο κέντρο της πόλης.
Η εισήγηση της Δημοτικής Αρχής
Στην αρχή της συνεδρίασης της Δημοτικής Επιτροπής, ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών, Δημοσθένης Κακούρος, χαρακτήρισε το έργο «πάγιο αίτημα των δημοτών της», τονίζοντας ότι η αναβάθμιση της παλιάς αγοράς αποτελεί παρέμβαση που αναμένεται να αλλάξει την εικόνα της περιοχής. Όπως ανέφερε, η διαδικασία υλοποίησης των έργων της ΣΒΑΑ συνοδεύεται από στενά χρονικά περιθώρια και για τον λόγο αυτό το έργο προχωρά με τη διαδικασία της προμελέτης και της μελετοκατασκευής. Σύμφωνα με τον ίδιο, η προμελέτη βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο και αναμένεται να αναδείξει τον χώρο της αγοράς ως νέο τοπόσημο για την πόλη, συμβάλλοντας παράλληλα στη συνολική αναβάθμιση της περιοχής, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με το έργο του Open Mall όταν αυτό ολοκληρωθεί.
Ο αντιδήμαρχος Προγραμματισμού, Πληροφορικής & Επιχειρηματικότητας, Παναγιώτης Τριτάκης, σημείωσε ότι πρόκειται για μια ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία που πρέπει να ολοκληρωθεί έως το τέλος του μήνα, ώστε οι προτάσεις να κατατεθούν εγκαίρως στις ανοικτές προσκλήσεις της ΣΒΑΑ. Τόνισε ότι δεν υπάρχουν περιθώρια καθυστερήσεων, επισημαίνοντας ότι το Δημοτικό Συμβούλιο θα ενημερωθεί για τη μελέτη σε επόμενη συνεδρίαση.
Μελέτη «ενδιαφέρουσα και πλήρης», αλλά
και επιφυλάξεις με ερώτημα για επιστροφή λαϊκής
Το μέλος της Επιτροπής και δημοτικός σύμβουλος της παράταξης Τζανετέα, Νίκος Τσούκλερης, ζήτησε να παραπεμφθεί το θέμα στο Δημοτικό Συμβούλιο, αίτημα που απορρίφθηκε μετά από ψηφοφορία. Ο ίδιος διατύπωσε σειρά παρατηρήσεων τόσο για τη διαδικασία, όσο και για το περιεχόμενο της προμελέτης. Θεωρεί ότι σημαντικές παρεμβάσεις σε κτίρια ή τοπόσημα μιας πόλης θα πρέπει να υλοποιούνται μέσω αρχιτεκτονικών διαγωνισμών, διαδικασία που -όπως σημείωσε- προβλέπεται και από σχετική υπουργική απόφαση του 2024. Παρότι χαρακτήρισε τη μελέτη «ενδιαφέρουσα και πλήρη», σημείωσε ότι θα μπορούσαν να ενσωματωθούν στοιχεία από προηγούμενη μελέτη του 2020, όπως η δημιουργία υδάτινου στοιχείου, ώστε ο χώρος να μπορεί να φιλοξενεί και άλλες δραστηριότητες πέρα από τη λειτουργία της αγοράς. Ένα από τα βασικά ζητήματα που έθεσε ήταν η απουσία πρασίνου στον σχεδιασμό. Όπως ανέφερε, σε έναν χώρο περίπου 2,5 στρεμμάτων στο κέντρο της πόλης δεν προβλέπεται ούτε μικρή έκταση πρασίνου, κάτι που κατά την άποψή του θα πρέπει να επανεξεταστεί. Αναφερόμενος στη λειτουργία της λαϊκής αγοράς, σημείωσε ότι από τα στοιχεία της εισήγησης και της τεχνικής έκθεσης δεν προκύπτει πρόθεση επιστροφής της στον συγκεκριμένο χώρο, γεγονός που -όπως υποστήριξε- θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ώστε να ενισχυθεί ο χαρακτήρας του χώρου με πρόσθετες παρεμβάσεις. Στάθηκε, επίσης, στα αρχαιολογικά δεδομένα της περιοχής, επισημαίνοντας ότι λόγω του αρχαιολογικού ενδιαφέροντος ενδέχεται να απαιτηθούν εγκρίσεις από την Εφορεία Αρχαιοτήτων ή ακόμη και από το ΚΑΣ, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγές στη μελέτη. Επιπλέον, έθεσε και διαδικαστικό ζήτημα, σημειώνοντας ότι σε προηγούμενη συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής είχε εγκριθεί η υποβολή του έργου στο πρόγραμμα χωρίς να υπάρχει ακόμη προμελέτη.
Τέλος, εξέφρασε προβληματισμό για το γεγονός ότι το Δημοτικό Συμβούλιο φαίνεται να ενημερώνεται εκ των υστέρων, ενώ προηγείται η έγκριση από το ΔΣ του Αναπτυξιακού Οργανισμού Πελοποννήσου. «Δεν μπορεί να μην έχουν λόγο συνάδελφοι του Δημοτικού Συμβουλίου και να έχει λόγο το ΔΣ του Αναπτυξιακού Οργανισμού», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ολοκληρώνοντας, δήλωσε ότι επιλέγει να απέχει από την ψηφοφορία για τους προαναφερθέντες λόγους.
Περιορισμοί λόγω αρχαιολογικών ευρημάτων
Απαντώντας στις παρατηρήσεις για το πράσινο, ο εντεταλμένος σύμβουλος και πρώην αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών, Παναγιώτης Παυλής, εξήγησε ότι η περιοχή παρουσιάζει σημαντικούς αρχαιολογικούς περιορισμούς. Όπως ανέφερε, στον χώρο της αγοράς δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν εκσκαφές μεγαλύτερες των περίπου 60 εκατοστών λόγω αρχαιολογικών ευρημάτων που βρίσκονται κάτω από την επιφάνεια. Για τον λόγο αυτό προβλέπονται κυρίως επιφανειακές παρεμβάσεις, όπως ζαρντινιέρες με καθιστικά. Σημείωσε επίσης ότι το υδάτινο στοιχείο που είχε προταθεί σε παλαιότερη μελέτη εξετάζεται να ενσωματωθεί στο επόμενο στάδιο της οριστικής μελέτης, ενώ οι εγκρίσεις από τις αρχαιολογικές υπηρεσίες αποτελούν ευθύνη του αναδόχου.
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο δήμαρχος Μιχάλης Βακαλόπουλος είπε ότι για την προετοιμασία της προμελέτης έχει προηγηθεί σημαντική προσπάθεια από την Τεχνική Υπηρεσία του δήμου, σε συνεργασία με την Αναπτυξιακή Εταιρεία και την Περιφέρεια. Όπως ανέφερε, στόχος ήταν να παρουσιαστεί μια ώριμη προμελέτη που θα μπορεί να προχωρήσει στα επόμενα στάδια εγκρίσεων και χρηματοδότησης. Διευκρίνισε επίσης ότι το ζήτημα της λειτουργίας της λαϊκής αγοράς δεν αφορά την παρούσα μελέτη, καθώς υπάρχει ήδη απόφαση του ΔΣ για την προσωρινή μεταφορά της όσο βρίσκεται σε εξέλιξη το έργο του Open Mall. Τέλος, υπογράμμισε ότι πρόκειται για μια παρέμβαση που δεν έχει γίνει ποτέ στο παρελθόν στον συγκεκριμένο χώρο και κάλεσε τα μέλη της Επιτροπής να τοποθετηθούν με βάση τα δεδομένα που υπάρχουν.
Ακολούθησε ονομαστική ψηφοφορία και η Δημοτική Επιτροπή ενέκρινε ομόφωνα τη διαδικασία δημοπράτησης.
Όπως γνωστοποιήθηκε την Παρασκευή, ενημέρωση για το έργο θα γίνει στο Δημοτικό Συμβούλιο Σπάρτης, την Τετάρτη (18/3) και ώρα 5 μμ, με εισηγητή τον αντιδήμαρχο Δημοσθένη Κακούρο. Μια ημέρα νωρίτερα (Τρίτη 17/3-08:30΄ πμ), η Δημοτική Επιτροπή θα κληθεί να αποφασίσει για την υποβολή πρότασης χρηματοδότησης.
Με τη «σφραγίδα» Τζινιέρη
Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως είχε αποκαλύψει ο «ΛΤ» από τον Οκτώβριο, κομβικό ρόλο στην προσέγγιση των παρεμβάσεων στη Σπάρτη είχε ο αντιπεριφερειάρχης Χωρικού Σχεδιασμού & Διαχείρισης Ακίνητης Περιουσίας, Σπύρος Τζινιέρης. Ο Λάκωνας αρχιτέκτονας θεωρείται ο άνθρωπος πίσω από τη σχεδιαστική «ματιά» και τις βασικές κατευθύνσεις του concept για τη Δημοτική Αγορά, πριν η σκυτάλη περάσει στους μελετητές. Ο ίδιος χαίρει της εκτίμησης κι απόλυτης εμπιστοσύνης του περιφερειάρχη Δημήτρη Πτωχού, ο οποίος δεν διστάζει να τον επαινεί δημόσια, όπως συνέβη τις προάλλες κατά την υπογραφή της σύμβασης για την ανάπλαση της Νεμέας, όπου αναφέρθηκε με ιδιαίτερα εγκωμιαστικά λόγια στη συμβολή και το έργο του.
