Στην «πέτρινη» γη της Μάνης, τόπο που ταυτίστηκε με το ανυπότακτο πνεύμα της Επανάστασης, η Αρεόπολη ετοιμάζεται και φέτος να τιμήσει μια από τις πιο εμβληματικές στιγμές της ελληνικής ιστορίας. Η 17η Μαρτίου 1821, ημέρα κατά την οποία οι Μανιάτες ύψωσαν το λάβαρο της εξέγερσης και κήρυξαν τον Αγώνα για την ελευθερία, αποτελεί διαχρονικό σύμβολο αντίστασης, τόλμης και αποφασιστικότητας.
Πριν από 205 χρόνια, στην τότε Τσίμοβα -τη σημερινή Αρεόπολη-, οι πρόκριτοι και οι οπλαρχηγοί της Μάνης συγκεντρώθηκαν ύστερα από πρόσκληση του αρχηγού τους, Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, παίρνοντας τη μεγάλη απόφαση να ξεκινήσουν την Επανάσταση κατά της Οθωμανικής κυριαρχίας. Σε μια περιοχή που είχε διατηρήσει έντονο το πνεύμα ανεξαρτησίας και την αγωνιστική της παράδοση, οι Μανιάτες έδωσαν το έναυσμα για τον ξεσηκωμό που θα οδηγούσε τελικά στη δημιουργία του ελληνικού κράτους.
Με αφορμή την εμβληματική επέτειο, ο Δήμος Ανατολικής Μάνης διοργανώνει ένα πλούσιο πρόγραμμα εκδηλώσεων, που εκτείνονται από 10 έως 17 Μαρτίου σε Αρεόπολη, Γύθειο, Λιμένι και Πύργο Διρού. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει θεατρικά δρώμενα και ιστορικές αναπαραστάσεις, επιστημονική εσπερίδα, έκθεση ιστορικών κειμηλίων, επιμνημόσυνες δεήσεις, ιππική πορεία, λαμπαδηδρομία και φεστιβάλ παραδοσιακών χορών.
Η κορύφωση του τελετουργικού θα έρθει την Τρίτη 17 Μαρτίου στην Αρεόπολη, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Τασούλα, ο οποίος θα είναι μεταξύ των υψηλών προσκεκλημένων που θα τιμήσουν τις πανηγυρικές εκδηλώσεις της ημέρας.
Ιδιαίτερο συμβολισμό στις φετινές εκδηλώσεις προσδίδει η απόφαση του ΔΣ Ανατ. Μάνης να τιμηθούν από κοινού δύο εμβληματικές προσωπικότητες της ελληνικής ιστορίας. Ο Ιωάννης Καποδίστριας και ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης. Η επιλογή έχει έντονο συμβολικό χαρακτήρα, καθώς επιχειρεί -όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται- μια «υπερβατική συμφιλίωση της Ιστορίας», τιμώντας ιστορικές μορφές που συνδέθηκαν με διαφορετικούς, αλλά καθοριστικούς τρόπους, με την πορεία του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.
Αναλυτικά το πρόγραμμα εκδηλώσεων:
Τρίτη 10/3 | Γύθειο
- 09:30 πμ & 10:30 πμ – Πνευματικό Κέντρο: Θεατρικό μονόπρακτο «Ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης και το φάσμα των φατριών»
Παρασκευή 13/3 | Αρεόπολη
- 19:30 – παλαιό Δημαρχείο-Πλατεία 17ης Μαρτίου: Εγκαίνια έκθεση ιστορικών κειμηλίων με θέμα «Φορεσιά - Άρματα - Παρελκόμενα του αγωνιστή του 1821». Η έκθεση έχει ως στόχο την ανάδειξη και παρουσίαση των αρμάτων, της ενδυμασίας, της παραδοσιακής φορεσιάς και των παρελκομένων που συνόδευαν τον αγωνιστή του 1821 στην καθημερινή και αγωνιστική του ζωή. Περιλαμβάνει αυθεντικά κειμήλια της εποχής και αποσκοπεί στην ουσιαστική ενημέρωση του κοινού σχετικά με τις ιστορικές συνθήκες, τον εξοπλισμό και τον τρόπο ζωής των αγωνιστών, με απόλυτο σεβασμό στην ιστορική τεκμηρίωση και την παράδοση. Σε συνεργασία με τον Σκοπευτικό Όμιλο Παραδοσιακών Όπλων Πατρών
Σάββατο 14/3 | Γύθειο - Αρεόπολη
- 11:15 – Μνημείο Πεσόντων Ηρώων-Γύθειο: Απόδοση τιμών από τους μαθητές της Μάνης. Προσέλευση σχολείων, συλλόγων, σωματείων και οργανώσεων. Επιμνημόσυνη δέηση, κατάθεση στεφάνων, απόδοση τιμών. Αναπαράσταση πολεμικού συμβουλίου των Γρηγοράκηδων από μαθητές
- 12:00 – Πλατεία Δημαρχιακού Μεγάρου Γυθείου: Θεατρικό δρώμενο από μαθητές των σχολείων του δήμου με τίτλο «Οι ώρες πριν την ηρωική απόφαση». Δημοτικοί παραδοσιακοί χοροί από τα σχολεία της πόλης
- 19:00 – Κλειστό Γυμναστήριο Αρεόπολης: Εσπερίδα με θέμα «1821 – 1831 Μάνη και Ελλάδα στα πρώτα 10 χρόνια». Ομιλητές: Ευτύχης Βαρδουλάκης - πολιτικός επιστήμονας, σύμβουλος επικοινωνίας, Γρηγόρης Κοσσυβάκης - δικηγόρος, ιστορικός συγγραφέας, Σοφία Μιχαλοπούλου - πρόεδρος Συλλόγου «Προναία Αθηνά», ιστορικός συγγραφέας, Γεώργιος Δημακόγιαννης - εκδότης «Αδούλωτη Μάνη»
Κυριακή 15/3 | Αρεόπολη
- 12:00 – ΙΝ Αγίου Σώστη-Λιμένι: Επιμνημόσυνη δέηση στο μνημείο του Αρχιστράτηγου της Ελληνικής Επανάστασης Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη
- 17:00 – Πλατεία Αθανάτων-Αρεόπολη: Απόδοση τιμών από τους μαθητές της Μάνης. Επιμνημόσυνη δέηση, κατάθεση στεφάνων. Θεατρικό δρώμενο από μαθητές των σχολείων του Δήμου με τίτλο «Οι ώρες πριν την ηρωική απόφαση». Δημοτικοί παραδοσιακοί χοροί από τους μαθητές των σχολείων
Δευτέρα 16/3 | Αρεόπολη
- 11:30 – Πλατεία Πύργου Διρού: Έναρξη ιππικής πορείας. Σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Αναπτυξιακό Σύλλογο «Μάνη 21ος Αιών»
- 12:30 – Κλειστό Γυμναστήριο Αρεόπολης: Τερματισμός ιππικής πορείας. Απονομή βραβείων – αναμνηστικών μεταλλίων. Βράβευση συμμετεχόντων από τον δήμαρχο Ανατολικής Μάνης, Πέτρο Ανδρεάκο
- 13:00 – Πλατεία Αθανάτων Αρεόπολης: Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών (α’ μέρος). Συμμετέχουν σύλλογοι από όλη την Ελλάδα.
- 16:00 – Άφιξη επίσημων αντιπροσωπειών. Επιμνημόσυνη δέηση, κατάθεση στεφάνων, απόδοση τιμών. Μετάβαση μαθητών και συλλόγων στην Πλατεία 17ης Μαρτίου
- 17:00 – Λαμπαδηδρομία: Πομπή μαθητών σχολείων της Μάνης και συλλόγων από όλη την Ελλάδα. Σημείο έναρξης: Πλατεία 17ης Μαρτίου. Σημείο λήξης: Κλειστό Γυμναστήριο Αρεόπολης
- 18:00 – Κλειστό Γυμναστήριο Αρεόπολης: Αναπαράσταση της ορκωμοσίας των μανιάτικων οικογενειών από το Σώμα Απόδοσης Τιμών του Δήμου Ανατολικής Μάνης. Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών (β’ μέρος). Απονομή αναμνηστικών στους συμμετέχοντες
Τρίτη 17/3 | Αρεόπολη
- 07:30 – Χαιρετισμοί της ημέρας με ταυτόχρονες κωδωνοκρουσίες των εκκλησιών της Αρεόπολης
- 08:00 – Έπαρση της σημαίας στην Πλατεία Αθανάτων
- 10:15 – Πέρας προσέλευσης επίσημων προσκεκλημένων
- 10:20 – Επίσημη δοξολογία στον ΙΝ Παμμεγίστων Ταξιαρχών χοροστατούντος του σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Μάνης κ. Χρυσοστόμου Γ’
- Μετάβαση επισήμων και κοινού στη θέση «Κοτρώνι»: Καλωσόρισμα του δημάρχου Πέτρου Ανδρεάκου. Εκφώνηση του πανηγυρικού της ημέρας από τον συγγραφέα–ιστορικό, υπεύθυνο Ιστορικών Αρχείων Μουσείου Μπενάκη, Αναστάσιο Σακελλαρόπουλο. Αναπαράσταση της ορκωμοσίας των μανιάτικων οικογενειών από μαθητές της Μάνης. Αδελφοποίηση Δήμου Ανατολικής Μάνης και Δήμου Καρύστου
- Μετάβαση στην Πλατεία Αθανάτων:
• Απόδοση τιμών στους ήρωες της Μάνης. Επιμνημόσυνη δέηση στον χώρο του Ηρώου. Κατάθεση στεφάνων σύμφωνα με τη νομοθεσία. Σιγή ενός λεπτού στη μνήμη των ενδόξων ηρώων. Ανάκρουση Εθνικού Ύμνου από τη Φιλαρμονική Ανατολικής Μάνης.
• Παρέλαση αναπήρων και θυμάτων πολέμου ν. Λακωνίας, σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης, στρατιωτικών τμημάτων και συλλόγων από όλη την Ελλάδα
- Αίθουσα τελετών Κλειστού Γυμναστηρίου Αρεόπολης: Δεξίωση επίσημων Αρχών
Η σπίθα που άναψε τον Αγώνα
Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές και την τοπική παράδοση, οι Μανιάτες συγκεντρώθηκαν μπροστά στον Ιερό Ναό Παμμεγίστων Ταξιαρχών όπου τελέστηκε δοξολογία για την επιτυχία του Αγώνα. Εκεί υψώθηκε η μανιάτικη σημαία της Επανάστασης -λευκή με γαλάζιο σταυρό- που έφερε τα ιστορικά συνθήματα «Νίκη ή Θάνατος» και το αρχαιοελληνικό «Ταν ή επί Τας», εκφράζοντας το πνεύμα αυτοθυσίας και αποφασιστικότητας των επαναστατών.
Η απόφαση εκείνης της ημέρας δεν ήταν απλή. Ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης γνώριζε ότι η εξέγερση θα σήμαινε σύγκρουση με την Οθωμανική Αυτοκρατορία και θα έθετε σε κίνδυνο τόσο την εξουσία, όσο και την ίδια την οικογένειά του. Ωστόσο, η πίστη στο όραμα της ελευθερίας και η προετοιμασία που είχε προηγηθεί μέσω της Φιλικής Εταιρείας οδήγησαν τους Μανιάτες στην ιστορική απόφαση να ξεκινήσουν τον Αγώνα.
Η εξέγερση της Μάνης αποτέλεσε ένα από τα πρώτα και καθοριστικά βήματα της Επανάστασης. Λίγες ημέρες αργότερα, οι επαναστατικές δυνάμεις κινήθηκαν προς τη Μεσσηνία και πέτυχαν την απελευθέρωση της Καλαμάτας στις 23 Μαρτίου 1821, μια από τις πρώτες μεγάλες νίκες του Αγώνα, ενώ ιδρύθηκε και η Μεσσηνιακή Γερουσία, το πρώτο επαναστατικό διοικητικό όργανο.
Η 17η Μαρτίου έχει καθιερωθεί ως ημέρα ιδιαίτερης ιστορικής σημασίας για τη Μάνη και την Πελοπόννησο, καθώς συμβολίζει την αποφασιστικότητα των Μανιατών να ξεκινήσουν την εξέγερση που θα οδηγούσε τελικά στην ανεξαρτησία της Ελλάδας.
