Η απλοποίηση των μεταβιβάσεων αγροτικών εκμεταλλεύσεων και η ενίσχυση των κινήτρων για πρόωρη συνταξιοδότηση αποτελούν βασικούς άξονες της νέας στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ανανέωση των γενεών στον αγροτικό τομέα. Στόχος είναι να διευκολυνθεί η μετάβαση των εκμεταλλεύσεων από τους μεγαλύτερους σε ηλικία παραγωγούς στους νεότερους.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για τη χώρα μας, η κατεύθυνση αυτή της ΕΕ μεταφράζεται κυρίως σε μείωση της γραφειοκρατίας και πιθανή ελάφρυνση της φορολογίας στις μεταβιβάσεις αγροτεμαχίων. Παράλληλα, εξετάζεται η ενίσχυση των πρόωρων αγροτικών συντάξεων, ώστε να καταστούν πιο ελκυστικές για τους παραγωγούς που επιθυμούν να αποχωρήσουν από την ενεργό δραστηριότητα.
Υπενθυμίζεται ότι από την 1η Ιανουαρίου 2026 η βασική σύνταξη ΟΓΑ στην Ελλάδα διαμορφώνεται στα 418,94 ευρώ, ενώ η πρόωρη σύνταξη είναι ακόμη χαμηλότερη. Ένα ποσό που, σύμφωνα με παράγοντες του αγροτικού χώρου, δύσκολα μπορεί να αποτελέσει πραγματικό κίνητρο για συνταξιοδότηση των αγροτών.
Το πρόβλημα της γήρανσης στον αγροτικό τομέα
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μεγάλο μέρος της αγροτικής γης στην ΕΕ καλλιεργείται από παραγωγούς άνω των 55 ετών, ενώ λιγότεροι από ένας στους δέκα αγρότες είναι κάτω των 40. Την ίδια στιγμή, πολλοί μεγαλύτεροι παραγωγοί θέλουν να αποχωρήσουν αλλά δεν είναι σαφές πώς θα μεταβιβάσουν τις εκμεταλλεύσεις τους, ενώ οι νέοι που θέλουν να μπουν στον κλάδο συναντούν συχνά γραφειοκρατία και περιορισμένη πρόσβαση στη γη.
Διπλάσιοι νέοι αγρότες έως το 2040
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως στόχο μέχρι το 2040 να διπλασιαστεί το ποσοστό των νέων γεωργών, ώστε η ευρωπαϊκή γεωργία να παραμείνει καινοτόμος, ανταγωνιστική και ανθεκτική.
Όπως επισημαίνεται σε σχετικό έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, η ανανέωση των γενεών είναι κρίσιμη για την επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης, τη βιωσιμότητα του αγροτικού τομέα, την ενίσχυση της καινοτομίας στη γεωργία, τη διατήρηση ζωντανών και παραγωγικών αγροτικών περιοχών.
Χωρίς νέους αγρότες, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει σημαντικές δεξιότητες, τεχνογνωσία και την ικανότητά της να διασφαλίζει σταθερό εφοδιασμό τροφίμων.
Τα μέτρα που εξετάζονται
Η νέα στρατηγική της ΕΕ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη διαδοχή και τη μεταβίβαση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
Τι περιλαμβάνουν οι προτάσεις
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται σχέδια μεταβίβασης εκμεταλλεύσεων, που θα ενθαρρύνουν τον έγκαιρο σχεδιασμό και θα απλοποιούν τις διοικητικές διαδικασίες, συμβουλευτικές και διαμεσολαβητικές υπηρεσίες, που θα βοηθούν τις αγροτικές οικογένειες στα νομικά και οικονομικά ζητήματα της μεταβίβασης, κίνητρα για πρόωρη συνταξιοδότηση, ώστε οι μεγαλύτεροι παραγωγοί να αποχωρούν σταδιακά, διατηρώντας παράλληλα ρόλο συμβούλου ή μέντορα, πρωτοβουλίες σύνδεσης συνταξιοδοτούμενων αγροτών με νέους παραγωγούς, ακόμη και εκτός οικογενειακού κύκλου, για να παραμένει η γη παραγωγική.
Παράλληλα, προωθείται η απλούστευση των κανόνων κληρονομιάς και φορολογίας, ενώ τα μέτρα διαδοχής αναμένεται να ενταχθούν στο ευρύτερο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής μετά το 2027.
Με αυτό το πλέγμα παρεμβάσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να μετατρέψει τη διαδοχή των αγροτικών εκμεταλλεύσεων σε μια ομαλή και υποστηριζόμενη διαδικασία, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της αγροτικής παραγωγής και τη μεταφορά τεχνογνωσίας στις επόμενες γενιές.
