«Σάρκα και οστά» παίρνει η δημιουργία Πολυδύναμου Κέντρου Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων στη Σπάρτη, καθώς ο βουλευτής Λακωνίας, Νεοκλής Κρητικός, γνωστοποίησε την ίδρυσή του. Η νέα μονάδα έρχεται να καλύψει μια σημαντική ανάγκη στον τομέα της πρόληψης και της θεραπείας των εξαρτήσεων, προσφέροντας υπηρεσίες σε πολίτες της περιοχής χωρίς να απαιτείται η μετακίνησή τους σε άλλες πόλεις.
Πρόκειται για μια δημόσια και καινοτόμο δομή, η οποία θα υποστηριχθεί από τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), με συγχρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ και το πρόγραμμα «Πελοπόννησος 2021-2027». Ο συνολικός προϋπολογισμός της δράσης για τη δομή της Σπάρτης ανέρχεται σε 765.000 ευρώ.
Η δημιουργία του κέντρου είχε δρομολογηθεί ήδη από τον Νοέμβριο του 2025, όπως είχε αποκαλύψει τότε δημοσίευμα του «ΛΤ», στο οποίο αναφερόταν η ένταξη της πρότασης του ΕΟΠΑΕ στο πρόγραμμα «Πελοπόννησος 2021-2027». Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας, το επόμενο διάστημα θα εκκινήσουν οι διαδικασίες οργάνωσης και στελέχωσης του κέντρου, ώστε σε εύλογο χρόνο να ολοκληρωθεί η συγκρότηση και ανάπτυξή του και να αρχίσει να παρέχει υπηρεσίες.
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα προβλέπει την ίδρυση δύο νέων δομών αντιμετώπισης εξαρτήσεων στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, σε Σπάρτη και Καλαμάτα (συνολικού προϋπολογισμού 2.693.241,69€), οι οποίες θα λειτουργούν σε συνέργεια με το υφιστάμενο δίκτυο υπηρεσιών του οργανισμού για την παροχή ολοκληρωμένων θεραπευτικών επιλογών. Η πρόταση του ΕΟΠΑΕ είχε εγκριθεί από την Περιφέρεια Πελοποννήσου και εντάχθηκε προς συγχρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ και το πρόγραμμα «Πελοπόννησος 2021-2027».
Η επικείμενη μονάδα της Σπάρτης θα έχει ως στόχο την πρωτοβάθμια αντιμετώπιση των εξαρτήσεων μέσω συμβουλευτικής και θεραπευτικών παρεμβάσεων, ενώ θα απευθύνεται τόσο σε άτομα με χρήση ψυχοτρόπων ουσιών, όσο και σε πολίτες που αντιμετωπίζουν συμπεριφορικές εξαρτήσεις, όπως ο εθισμός στο διαδίκτυο ή τα τυχερά παιχνίδια. Απώτερος σκοπός είναι η «ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, ο περιορισμός κοινωνικού αποκλεισμού, η προαγωγή της πρόληψης, της φροντίδας, της αξιοπρέπειας», δηλώνει ο κ. Κρητικός.
Παρεμβάσεις και επαφές σε βάθος 4ετίας
Η ανάγκη δημιουργίας μιας εξειδικευμένης δομής αντιμετώπισης εξαρτήσεων στη Σπάρτη είχε τεθεί επανειλημμένα από τον Ν. Κρητικό μέσα από σειρά συναντήσεων που πραγματοποίησε την περίοδο 2022-2024 με τον πρόεδρο του ΕΟΠΑΕ κι εθνικό συντονιστή για τις Εξαρτήσεις στην Ελλάδα, Θανάση Θεοχάρη, καθώς και με τον υφυπουργό Υγείας, Δημήτρη Βαρτζόπουλο. Στις επαφές αυτές, ο βουλευτής είχε υπογραμμίσει την ανάγκη ενίσχυσης των υπηρεσιών πρόληψης και θεραπείας σε τοπικό επίπεδο, ώστε οι πολίτες της Λακωνίας να έχουν άμεση πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας χωρίς να χρειάζεται να μετακινούνται σε άλλες πόλεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά την τελευταία συνάντηση που είχε με τον υφυπουργό Υγείας, τον Οκτώβριο του 2024, ο κ. Κρητικός ενημερώθηκε ότι θα δημοσιευθεί σχετική πρόσκληση για τη δημιουργία δομών αντιμετώπισης εξαρτήσεων, στην οποία θα συμπεριλαμβανόταν και η Σπάρτη.
Οι σύγχρονες μορφές εξάρτησης
και η ανάγκη πρόληψης
Ο βουλευτής και ιατρός, Ν. Κρητικός, επισημαίνει ότι το ζήτημα των εξαρτήσεων αποτελεί ένα σύνθετο κοινωνικό και υγειονομικό πρόβλημα, το οποίο επεκτείνεται πέρα από τη χρήση παράνομων ουσιών. Σημειώνει συγκεκριμένα, ότι «η εξάρτηση αποτελεί ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο, που δεν περιορίζεται στις παράνομες ουσίες. Διανύουμε μια περίοδο αυξημένων αναγκών για υπηρεσίες ψυχικής υγείας και ταυτόχρονα έξαρσης εξαρτητικών συμπεριφορών. Η κοινωνία μας καλείται να αντιμετωπίσει εξαρτήσεις κάθε μορφής, νόμιμες και παράνομες, όπως το αλκοόλ, ο τζόγος, η προβληματική χρήση του διαδικτύου και ο εθισμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων και των εφήβων, που είναι πιο ευάλωτοι στην ανάπτυξη τέτοιων συμπεριφορών».
Ανησυχητικά στοιχεία
για τις συνήθειες των εφήβων
Την ανάγκη ανάπτυξης υπηρεσιών πρόληψης επιβεβαιώνουν και τα στοιχεία της πρόσφατης έκθεσης ESPAD 2024, στην οποία συμμετείχαν 6.810 μαθητές από 488 σχολεία σε όλη τη χώρα. Ενδεικτικά, σύμφωνα με την έρευνα που παραθέτει ο Ν. Κρητικός, καταγράφονται ανησυχητικά στοιχεία για τις συνήθειες και τις εξαρτήσεις των εφήβων. Το 13% των μαθητών έχει δοκιμάσει παράνομη ουσία, κυρίως κάνναβη, ενώ η κατανάλωση οινοπνευματωδών είναι ευρέως διαδεδομένη, με το 86% να αναφέρει κατανάλωση αλκοόλ το τελευταίο έτος και το 37% να κάνει υπερβολική ή επικίνδυνη χρήση. Επιπλέον, η ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια παρουσιάζει σημαντική αύξηση, καθώς το 36% των εφήβων έχει στοιχηματίσει χρήματα το τελευταίο έτος και το 7% εμφανίζει πιθανό εθισμό. Η χρήση ηλεκτρονικών παιχνιδιών αφορά το 71% των μαθητών, εκ των οποίων το 21% αντιμετωπίζει προβλήματα υπερβολικής χρήσης ή εθισμού, ενώ η ενασχόληση με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δημιουργεί προβλήματα στο 48% των μαθητών.
Ολιστική υποστήριξη
σε άτομα και οικογένειες
Το Πολυδύναμο Κέντρο Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων στη Σπάρτη θα στοχεύει στην πρωτοβάθμια αντιμετώπιση όλων των μορφών εξάρτησης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο αλκοόλ, τον τζόγο, το διαδίκτυο και τις ψυχοτρόπες ουσίες. Στο πλαίσιο λειτουργίας του θα παρέχονται υπηρεσίες βραχείας συμβουλευτικής, θεραπευτικές παρεμβάσεις και ολοκληρωμένη υποστήριξη σε άτομα αλλά και στις οικογένειές τους.
Η δομή θα στελεχωθεί με εξειδικευμένο προσωπικό, μεταξύ των οποίων ιατρός, νοσηλευτής, ψυχολόγος, κοινωνικός λειτουργός, κοινωνιολόγος και διοικητικό προσωπικό, ώστε να καλύπτεται το σύνολο των αναγκών αντιμετώπισης των εξαρτήσεων.
Για τη σημασία του κέντρου για την τοπική κοινωνία, ο Ν. Κρητικός επισημαίνει: «Η λειτουργία της δομής αυτής σηματοδοτεί ένα ουσιαστικό βήμα προόδου για τη Λακωνία, ενισχύοντας την κοινωνική συνοχή, περιορίζοντας τον κοινωνικό αποκλεισμό, προάγοντας την πρόληψη, τη φροντίδα, την αξιοπρέπεια».
