Στον πυρήνα της ελληνικής οικονομίας, στον βασικό τροφοδότη της αγοράς και της εργασίας, το εμπόριο εκπέμπει σήμα κινδύνου. Οι χειμερινές εκπτώσεις, που παραδοσιακά λειτουργούν ως βαρόμετρο για την αγορά, δεν κατάφεραν ούτε φέτος να αναθερμάνουν την κίνηση ούτε να αποκαταστήσουν τις απώλειες ενός δύσκολου έτους. Αντίθετα, έδειξαν κόπωση επιχειρήσεων και καταναλωτών, σε συνθήκες μειωμένης καταναλωτικής δυνατότητας, αυξημένων εξωτερικών προκλήσεων και οικονομικής ρευστότητας. Τη στενότητα αναδεικνύει η έρευνα του Ινστιτούτου της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου & Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), σε αντιπροσωπευτικό πανελλαδικό δείγμα, συμπεριλαμβανομένης αδρομερώς της Λακωνίας όπως μεταφέρεται στον «ΛΤ».

Μία στις δύο επιχειρήσεις πραγματοποίησαν μικρότερο κύκλο εργασιών και μόλις μία στις δέκα μεγαλύτερο συγκριτικά με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι, εξέλιξη που επαυξάνει την ένταση των κλυδωνισμών που προκάλεσε η μείωση των πραγματικών πωλήσεων στο σύνολο του 2025, τονίζει η ΕΣΕΕ. Παρά τις γενναιόδωρες μειώσεις τιμών, «η υποτονική κίνηση οφείλεται στη μειωμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, οι οποίοι στρέφονται πρώτα στην κάλυψη των βασικών τους αναγκών, αλλά και στoν αντίκτυπο του αθέμιτου ανταγωνισμού από τις ασιατικές πλατφόρμες», παρατηρεί η Συνομοσπονδία. Ως εκ τούτου, συμπεραίνει ότι «οι πιέσεις στο εμπόριο, στον ισχυρότερο κλάδο της οικονομίας σε όρους κύκλου εργασιών και απασχόλησης, διατηρούνται και στις αρχές του 2026, διευρύνοντας την αβεβαιότητα εν μέσω, μάλιστα, ενός ιδιαίτερα ρευστού διεθνούς περιβάλλοντος».

Τα βασικά ευρήματα
Τα στοιχεία της έρευνας σκιαγραφούν με σαφήνεια το εύρος των πιέσεων που αντιμετωπίζει ο εμπορικός κόσμος:

• Οι μισές επιχειρήσεις (50%) στο λιανικό εμπόριο κατέγραψαν χειρότερες πωλήσεις κατά τη διάρκεια των χειμερινών εκπτώσεων συγκριτικά με πέρυσι, ενώ μόλις 1 στις 10 καλύτερες.
• Αν και μετά τις απογοητευτικές επιδόσεις του 2025 οι προσδοκίες των εμπόρων παρέμειναν χαμηλά, οι μισές επιχειρήσεις (48%) εμφανίστηκαν από λίγο έως καθόλου ικανοποιημένες από τις πωλήσεις κατά τη διάρκεια των χειμερινών εκπτώσεων.
• Η απογοήτευση από τα αποτελέσματα των πωλήσεων κατά τη διάρκεια των εκπτώσεων σε συνδυασμό με το αυστηρό ρυθμιστικό τους πλαίσιο, ωθεί 2 στους 3 επιχειρηματίες να μη διατηρήσουν τις μειωμένες τιμές και τις προσφορές μετά το επίσημο πέρας της εκπτωτικής περιόδου.
• Ενδεικτικό της στενότητας στην αγορά αλλά και της έντασης της προσπάθειας των εμπόρων να προσελκύσουν τους καταναλωτές αποτελεί το γεγονός ότι 2 στις 3 επιχειρήσεις υιοθέτησαν ποσοστά εκπτώσεων άνω του 30%.
• Οι πωλήσεις για 1 στις 3 επιχειρήσεις δεν διαφοροποιήθηκαν ουσιαστικά κατά τη διάρκεια της εκπτωτικής περιόδου. Ωστόσο, η σημασία του Ιανουαρίου για τις πωλήσεις φαίνεται να περιορίζεται, εύρημα που επαναλαμβάνεται για δεύτερη συνεχή χρονιά, και υπογραμμίζει πως το δώρο των Χριστουγέννων (στον ιδιωτικό τομέα) ανακατευθύνεται στην κάλυψη άλλων αναγκών, κυρίως ανελαστικών.
• Επτά στις 10 επιχειρήσεις υιοθέτησαν τα ίδια ποσοστά εκπτώσεων συγκριτικά με πέρυσι, ενώ 1 στις 4 ακόμη υψηλότερα.
• Τέσσερις στις 10 επιχειρήσεις είναι από λίγο έως καθόλου ικανοποιημένες σχετικά με την επισκεψιμότητα των καταναλωτών, εξέλιξη που οφείλεται και εν πολλοίς στο χαμηλό διαθέσιμο εισόδημα για αγορές.
• Τέσσερις στις 10 επιχειρήσεις πραγματοποίησαν εκπτώσεις σε όλα τα εμπορεύματα του καταστήματος. Εντούτοις, σημαντικό μερίδιο (22%) επιχειρηματιών υιοθέτησε εκπτώσεις σε συγκεκριμένα προϊόντα, ενδεχομένως ως επιχειρηματική τακτική, εξαιτίας και της διόγκωσης του κόστους προμηθευτών.
• Κυρίαρχος και με διαφορά από τον επόμενο τρόπος προβολής και διαφήμισης των εκπτώσεων παραμένουν τα σχετικά μηνύματα στη βιτρίνα του καταστήματος ενώ ολοένα και πιο δυναμικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζουν τα social media.
• Για 3 στις 4 επιχειρήσεις οι απομακρυσμένες πωλήσεις ήταν χαμηλότερες εκείνων του φυσικού καταστήματος κατά την εκπτωτική περίοδο, αν και παρατηρούνται σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης.
• Οι πληρωμές με μετρητά περιορίζονται διαρκώς, καθώς μόλις στο 29% των επιχειρήσεων η πληρωμή έγινε κυρίως με αυτά.

Οι απαντήσεις των επιχειρηματιών
Οι τοποθετήσεις των επαγγελματιών, όπως τις κατέγραψε η ΕΣΕΕ, αποτυπώνουν τον προβληματισμό, αλλά και την ανάγκη επανεξέτασης βασικών πτυχών λειτουργίας της αγοράς.

Συγκεκριμένα:

• Μια στις 3 επιχειρήσεις επιθυμεί μείωση της διάρκειας της εκπτωτικής περιόδου, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαβούλευση για το πλαίσιο λειτουργίας των εκπτώσεων.
• Μόλις 4 στις 10 επιχειρήσεις εμφανίζονται ενημερωμένες αναφορικά με το χρηματοδοτικό εργαλείο των μικρο-πιστώσεων, αν και οι περισσότερες από τις ενημερωμένες (65%) δεν σκοπεύουν να αιτηθούν για σχετικό δάνειο.

Δεν ξέφυγε από τον… κανόνα η Σπάρτη
Η γενικευμένη πίεση που καταγράφεται πανελλαδικά φαίνεται πως αποτυπώνεται με την ίδια ή ανάλογη ένταση και σε τοπικό επίπεδο. Σύμφωνα με πληροφορίες του «ΛΤ», στην αγορά της Σπάρτης υπήρξαν περιπτώσεις όπου η υποχώρηση του τζίρου άγγιξε ακόμη και το 70%, στοιχείο που καταδεικνύει το μέγεθος της ασφυξίας που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις. Ως φαίνεται, ένα σημαντικό ποσοστό των καταναλωτών πήγαν, είδαν και… απήλθαν περιοριζόμενοι σε απαραίτητες αγορές που δεν επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό τους.

Όπως ανέφερε στον «ΛΤ» ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Σπάρτης, Γιάννης Καρβουνιάρης, η εικόνα που διαμορφώθηκε κατά την εκπτωτική περίοδο επιβεβαιώνει εν πολλοίς τα ευρήματα της πανελλαδικής έρευνας της ΕΣΕΕ, με τη μειωμένη αγοραστική κίνηση και τον περιορισμένο τζίρο να αποτελούν κοινό παρονομαστή για την πλειονότητα των καταστημάτων. Αν και, όπως σημειώνει, προσπαθεί να διατηρεί μια συγκρατημένη αισιοδοξία, δεν μπορεί να παραγνωρίσει τις σοβαρές δυσκολίες και προκλήσεις που βιώνει το εμπόριο, καθώς πολλές επιχειρήσεις δίνουν καθημερινό αγώνα για να διατηρήσουν τη βιωσιμότητά τους εντός ενός ιδιαίτερα απαιτητικού οικονομικού περιβάλλοντος. Τονίζει για μία ακόμη φορά ότι, χωρίς στοχευμένα μέτρα στήριξης από την Πολιτεία και τους αρμόδιους θεσμικούς φορείς, σε συνδυασμό με ουσιαστικές πρωτοβουλίες ενίσχυσης της αγοράς, το επόμενο διάστημα διαγράφεται δύσκολο για το μικρομεσαίο εμπόριο.