Με σαφές πολιτικό μήνυμα υπέρ μιας ουσιαστικής αποκέντρωσης, η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), που αποτελεί το θεσμικό όργανο εκπροσώπησης και των λακωνικών δήμων, θέτει στο τραπέζι της επικείμενης Συνταγματικής αναθεώρησης ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο προτάσεων για την αναβάθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Κατά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου, που άνοιξε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου, οι δήμοι ζήτησαν ρητή κατοχύρωση αρμοδιοτήτων, οικονομική αυτοτέλεια με εγγυημένους πόρους και θεσμική συμμετοχή στη χάραξη δημόσιων πολιτικών. Παράλληλα, ανέδειξαν τις σοβαρές δυσλειτουργίες που καθυστερούν τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, επισημαίνοντας την ανάγκη άμεσων θεσμικών παρεμβάσεων.
Ο επικεφαλής της Ένωσης έχοντας καταθέσει σχετική εισήγηση ενόψει της Συνταγματικής αναθεώρησης, με στόχο την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και του ρόλου της στο πολιτειακό σύστημα της χώρας, ανέφερε: «Εκφραζόμαστε θετικά υπέρ της Συνταγματικής αναθεώρησης, με έμφαση στις κυρίαρχες διατάξεις που μας αφορούν άμεσα, και συγκεκριμένα στα άρθρα 101 και 102 του Συντάγματος της Ελλάδας. Έχουμε ήδη τεκμηριώσει και συντάξει ολοκληρωμένη και εμπεριστατωμένη εισήγηση, με συγκεκριμένες προτάσεις και σαφή επιχειρηματολογία. Ωστόσο, πέραν της επιστημονικής τεκμηρίωσης, απαιτείται και η αναγκαία πολιτική βούληση, ώστε τα άρθρα 101 και 102 να ενταχθούν ρητά στις αναθεωρητέες διατάξεις».
Τι ζητούν οι δήμοι
Οι βασικοί άξονες των διεκδικήσεων, με επίκεντρο τα άρθρα 101 και 102 του Συντάγματος, συνοψίζονται στα εξής:
- τη ρητή κατοχύρωση της αρχής ότι κάθε μεταβίβαση αρμοδιοτήτων από το κράτος προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση συνοδεύεται από την αντίστοιχη μεταφορά πόρων, προσωπικού και μέσων.
- την ενίσχυση της οικονομικής και διοικητικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ και της συμμετοχής τους στον σχεδιασμό και την υλοποίηση δημόσιων πολιτικών και επενδύσεων.
- την άρση της ασύμμετρης αποκέντρωσης και τη σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικού κράτους και Αυτοδιοίκησης.
- τη θεσμική κατοχύρωση της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και της συνεργασίας των επιπέδων διοίκησης για την αποτελεσματικότερη παροχή υπηρεσιών στους πολίτες.
- τη δυνατότητα των ΟΤΑ να διαμορφώνουν τις διοικητικές τους δομές σύμφωνα με τις τοπικές ανάγκες και να συμμετέχουν ενεργά στη χάραξη πολιτικών για την ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών.
- την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών και των τοπικών φορέων στη λήψη αποφάσεων, με σύγχρονα εργαλεία διακυβέρνησης και διαφάνειας.
Το ΔΣ της ΚΕΔΕ αποφάσισε τη διοργάνωση ειδικής ημερίδας με τη συμμετοχή πολιτικών, πανεπιστημιακών και ειδικών επιστημόνων, ενώ θα αποσταλεί ενημερωτική επιστολή προς τον πρωθυπουργό, τον πρόεδρο της Βουλής και τα κόμματα, προκειμένου τα ζητήματα να ενταχθούν επισήμως στην αναθεωρητική ατζέντα.
«Αγκάθια» στα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στις καθυστερήσεις που παρατηρούνται στα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ), τα οποία αποτελούν κρίσιμο εργαλείο χωρικού σχεδιασμού σε επίπεδο δήμου.
Μεταξύ των βασικών προβλημάτων που επισημάνθηκαν:
- Δυσκολίες στην οριοθέτηση οικισμών και στους όρους δόμησης.
- Ασάφειες στην καταγραφή του οδικού δικτύου.
- Ασυμβατότητες μεταξύ πολεοδομικών, περιβαλλοντικών και χωροταξικών δεδομένων.
- Περιορισμένος ρόλος των δήμων στον καθορισμό κατευθύνσεων.
- Ελλιπής συντονισμός με Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες, ιδίως σε περιοχές Natura.
Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας τονίζει ότι «θα συνεχίσει να παρεμβαίνει θεσμικά σε όλα τα ζητήματα που αφορούν την εύρυθμη λειτουργία των δήμων, την ενίσχυση της αποκέντρωσης και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών. Παράλληλα, είναι αναγκαία η ύπαρξη ουσιαστικού διαλόγου με την Πολιτεία, με στόχο τη διαμόρφωση βιώσιμων λύσεων που θα ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών».
Πρόταγμα για ενίσχυση με μόνιμες προσλήψεις, και ενίσχυση του προγράμματος 55+
Σε αυτοτελές αλλά στενά συνδεδεμένο ζήτημα, είχε προηγηθεί θεσμική συνάντηση αντιπροσωπείας της ΚΕΔΕ με την ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, παρουσία της υπουργού Νίκης Κεραμέως και του γενικού γραμματέα Κοινωνικών Ασφαλίσεων Κωνσταντίνου Τσαγκαρόπουλου.
Κεντρικό αντικείμενο της συζήτησης αποτέλεσε η συνέχιση και ουσιαστική ενίσχυση του προγράμματος απασχόλησης ανέργων ηλικίας 55+, το οποίο οι δήμοι χαρακτηρίζουν κρίσιμο εργαλείο τόσο για τη λειτουργική τους επάρκεια όσο και για την κοινωνική συνοχή. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε συνέχεια σχετικής προαναγγελίας του προέδρου της ΚΕΔΕ, Λ. Κυρίζογλου, καθώς και επίσημης επιστολής προς την κυβέρνηση, με σαφές αίτημα την άμεση ενεργοποίηση του προγράμματος για το 2026, με πλήρη χρηματοδότηση και χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση των δήμων.
Η ΚΕΔΕ ανέδειξε το οξύ πρόβλημα υποστελέχωσης των δημοτικών υπηρεσιών, αποτέλεσμα περιορισμένων προσλήψεων, καθυστερήσεων στις διαδικασίες στελέχωσης και μαζικών συνταξιοδοτήσεων. Τόνισε ότι το πρόγραμμα 55+ έχει αποδειχθεί καθοριστικό για τη στήριξη κρίσιμων τομέων, όπως η καθαριότητα, το πράσινο και η πολιτική προστασία, προειδοποιώντας ότι τυχόν κενό στη συνέχισή του θα έχει άμεσες επιπτώσεις στην καθημερινότητα των πολιτών.
Στο πλαίσιο αυτό, επαναδιατυπώθηκαν τα πάγια αιτήματα της Αυτοδιοίκησης για διατήρηση και διεύρυνση του προγράμματος, αύξηση των διαθέσιμων θέσεων, επιμήκυνση της διάρκειας απασχόλησης και δημιουργία νέου σχήματος τουλάχιστον 10.000 θέσεων αποκλειστικά για τους δήμους. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ότι η επιτυχία του εγχειρήματος προϋποθέτει πρόσθετους πόρους από το Υπουργείο Οικονομικών, με νέα συνάντηση να δρομολογείται το προσεχές διάστημα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται από την ΚΕΔΕ στη θετική στάση του Υπουργείου Εργασίας, το οποίο αναγνώρισε τον θεσμικό ρόλο των δήμων και τη σημασία της ενίσχυσής τους.
Η ΚΕΔΕ ξεκαθάρισε ότι «η ενίσχυση των δήμων δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά, αλλά απαιτεί σταθερές λύσεις. Οι μόνιμες προσλήψεις στους δήμους είναι αναγκαίες και διαχρονικά απαιτητές. Η ΚΕΔΕ στο πλαίσιο αυτό, θα συνεχίσει τον θεσμικό διάλογο με την Κυβέρνηση και τους αρμόδιους φορείς, διεκδικώντας συγκεκριμένες αποφάσεις και μετρήσιμα αποτελέσματα προς όφελος των τοπικών κοινωνιών».
