Σε φάση επανασχεδιασμού φαίνεται να περνά το πρόγραμμα των Βιολογικών, καθώς όλα δείχνουν ότι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προσανατολίζεται στην οριστική εγκατάλειψη της προκήρυξης για τη μετατροπή σε βιολογικές πρακτικές που ακυρώθηκε το 2025, μεταφέροντας τους σχετικούς πόρους σε άλλες δράσεις και κυρίως στα Σχέδια Βελτίωσης. Πρόκειται για μια εξέλιξη που, αν επιβεβαιωθεί, αλλάζει τις ισορροπίες στον σχεδιασμό της νέας ΚΑΠ και δημιουργεί νέα δεδομένα για χιλιάδες παραγωγούς που είχαν επενδύσει στον βιολογικό προσανατολισμό των εκμεταλλεύσεών τους.
Η Παρέμβαση Π3-70-2.1, η οποία αφορούσε την ενίσχυση νεοεισερχόμενων στη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία, φαίνεται πως οδηγείται σε «τίτλους τέλους», με το οικονομικό πακέτο να κατευθύνεται προς επενδυτικά μέτρα. Στο επίκεντρο των νέων σκέψεων βρίσκεται η στήριξη της ανασύστασης ζωικού κεφαλαίου μέσω των Σχεδίων Βελτίωσης, σε μια περίοδο κατά την οποία η κτηνοτροφία δοκιμάζεται έντονα από το αυξημένο κόστος παραγωγής, τις επιπτώσεις των ζωονόσων και τη γενικότερη στενότητα ρευστότητας. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια μεταφορά πόρων από ένα περιβαλλοντικό μέτρο σε ένα καθαρά επενδυτικό εργαλείο, με στόχο, όπως εκτιμάται, την άμεση ενίσχυση της παραγωγικής δυναμικότητας.
Την ίδια ώρα, για τη ζωική παραγωγή και τη μελισσοκομία το 2024 θεωρείται ήδη χαμένο ως έτος ενίσχυσης, εξέλιξη που έχει προκαλέσει έντονη απογοήτευση στους ενδιαφερόμενους παραγωγούς. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που είχαν προχωρήσει σε διαδικασίες πιστοποίησης και σε αλλαγές στον τρόπο εκτροφής ή διαχείρισης των μελισσοσμηνών, προσβλέποντας στη στήριξη του προγράμματος. Ο προϋπολογισμός μόνο για τη μετατροπή στη βιολογική κτηνοτροφία ξεπερνούσε τα 115 εκατ. ευρώ, ενώ για τη βιολογική μελισσοκομία, στη δράση διατήρησης και μετατροπής, άγγιζε τα 18,8 εκατ. ευρώ, ποσά που αναδεικνύουν το μέγεθος της παρέμβασης που τελικά δεν προχώρησε.
Στο μεταξύ, ως «γέφυρα» για όσους παραμένουν ενεργοί στον χώρο των βιολογικών εξετάζεται το ενδεχόμενο να δοθεί η δυνατότητα ένταξης στη δράση της διατήρησης σε παραγωγούς που έχουν ενεργή σύμβαση με οργανισμούς πιστοποίησης και συνεχίζουν κανονικά τη βιολογική παραγωγή. Ωστόσο, η παρατεταμένη αβεβαιότητα και οι καθυστερήσεις έχουν ήδη οδηγήσει αρκετούς στην έξοδο από το σύστημα, με αποτέλεσμα να καταγράφεται σημαντική μείωση του ενδιαφέροντος.
Το στίγμα των προθέσεων του ΥπΑΑΤ είχε δοθεί ήδη από τις αρχές Οκτωβρίου, όταν ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, είχε αναφερθεί στα σοβαρά προβλήματα που έχουν εντοπιστεί, σημειώνοντας ότι, με βάση τα στοιχεία των ελέγχων και τις εκθέσεις των ΔΑΟΚ, το συντριπτικό ποσοστό των ενταγμένων θα έπρεπε να απενταχθεί. Μια διαπίστωση που, όπως είχε τονίσει, δημιουργεί τεράστιο ζήτημα για το μέλλον της συγκεκριμένης πρόσκλησης και οδηγεί σε συνολική επανεξέταση του μέτρου.
Η πιθανή μεταφορά των κονδυλίων στα Σχέδια Βελτίωσης ερμηνεύεται από πολλούς ως προσπάθεια να διοχετευτούν άμεσα πόροι στην πραγματική οικονομία των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, δίνοντας έμφαση στον εκσυγχρονισμό, τη μείωση του κόστους και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. Από την άλλη πλευρά, όμως, γεννάται εύλογος προβληματισμός για το κατά πόσο η χώρα θα μπορέσει να πετύχει τους στόχους που έχει θέσει η νέα ΚΑΠ για την αύξηση της βιολογικής παραγωγής και την ενίσχυση των φιλοπεριβαλλοντικών πρακτικών.
Σε κάθε περίπτωση, το τοπίο παραμένει ρευστό και οι τελικές αποφάσεις αναμένονται το επόμενο διάστημα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι αλλαγές στον σχεδιασμό των Βιολογικών αναδιατάσσουν τις προτεραιότητες της αγροτικής πολιτικής, φέρνοντας στο προσκήνιο το δίλημμα ανάμεσα στην άμεση οικονομική στήριξη των παραγωγών και στη μακροπρόθεσμη περιβαλλοντική μετάβαση του πρωτογενούς τομέα.
