Με αναλυτική επιστολή προς τον πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Σπάρτης, τον δήμαρχο και τον αντιδήμαρχο Κοινωνικής Πολιτικής και Παιδείας, ομάδα της πλειονότητας των ιδιοκτητών βιβλιοπωλείων – χαρτοπωλείων της πόλης παρεμβαίνει δημόσια στο ζήτημα της προμήθειας γραφικής ύλης για τις σχολικές μονάδες του δήμου.
Την επιστολή συνυπογράφουν επτά τοπικές επιχειρήσεις (Πλαίσιο, Δωρικόν, Γαλαξίας, Χρόνος, Το Σύμπαν, School Center και Διηνεκές), οι οποίες εδώ και δεκαετίες εξυπηρετούν σχολεία, εκπαιδευτικούς και οικογένειες της Σπάρτης. Το κείμενο θέτει σοβαρά ερωτήματα για τη σκοπιμότητα και την αποτελεσματικότητα της επιλεγείσας διαδικασίας συγκεντρωτικής προμήθειας μέσω δημόσιου μειοδοτικού διαγωνισμού.
Το πλαίσιο της υπόθεσης
Όπως επισημαίνουν οι συντάκτες της επιστολής, μετά την κατάργηση των σχολικών επιτροπών με τον ν. 5056/2023, πολλοί δήμοι αναζήτησαν νέους τρόπους κάλυψης των σχολικών αναγκών. Στο πλαίσιο αυτό, ο Δήμος Σπάρτης προχώρησε στη δημοσίευση της υπ’ αριθ. 9/2025 διακήρυξης, με τίτλο «Προμήθεια Γραφικής Ύλης και λοιπά υλικά γραφείων 2025», συνολικού προϋπολογισμού 119.508,46 ευρώ με ΦΠΑ, για την κάλυψη αναγκών τόσο των δημοτικών υπηρεσιών όσο και των σχολείων για τα έτη 2025 και 2026.
Ωστόσο, οι βιβλιοπώλες εκτιμούν ότι η διαδικασία αυτή παρουσιάζει σοβαρές λειτουργικές και ποιοτικές αδυναμίες.
Ποιότητα, διανομή
και χρονική αστοχία
Ένα από τα βασικά σημεία κριτικής αφορά την ποιότητα των υλικών. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην επιστολή, «οι τεθείσες τεχνικές προδιαγραφές δεν είναι αρκούντως αυστηρές ώστε να εξασφαλίσουν την απαιτούμενη ποιότητα των προς προμήθεια υλικών… Η πραγματική ποιότητα των περισσότερων υλικών μπορεί να αξιολογηθεί μόνο με επισκόπηση ή δοκιμή δείγματος».
Οι επαγγελματίες του χώρου υπογραμμίζουν ότι σε είδη όπως χαρτικά, γραφική ύλη και αναλώσιμα, η χαμηλότερη τιμή συχνά συνεπάγεται χαμηλή αντοχή και πρακτική αχρηστία, γεγονός που οδηγεί τελικά σε σπατάλη δημόσιων πόρων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο πρακτικό σκέλος της διανομής των υλικών στα σχολεία. Όπως σημειώνεται, η διακήρυξη δεν προβλέπει με σαφήνεια ποιος και με ποιο κόστος θα αναλάβει τη μεταφορά: «Θα μεταφέρονται τα υλικά με οχήματα και υπαλλήλους του δήμου; Έχει ληφθεί υπόψη το κόστος αποθήκευσης και διανομής; Θα αναλάβουν οι διευθυντές να παραλαμβάνουν από κεντρική αποθήκη του δήμου και θα τα μεταφέρουν μόνοι τους εκτελώντας χρέη κλητήρα;».
Το ερώτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η εξοικονόμηση που προσδοκάται από τη συγκεντρωτική προμήθεια ενδέχεται να εξανεμιστεί από τα επιπλέον λειτουργικά κόστη.
Οι βιβλιοπώλες χαρακτηρίζουν τη διαδικασία ήδη αποτυχημένη σε επίπεδο χρονοδιαγράμματος, καθώς η διακήρυξη δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 (11/12), γεγονός που καθιστά αδύνατη την κάλυψη των αναγκών του έτους 2025 και της σχολικής χρονιάς 2025–2026. «Είναι προφανές ότι (σσ η προμήθεια) δεν θα υλοποιηθεί πριν το β’ εξάμηνο του 2026…», τονίζουν μεταξύ άλλων.
Η εναλλακτική πρόταση:
Πάγια προκαταβολή στα σχολεία
Αντί της συγκεντρωτικής προμήθειας, οι υπογράφοντες προτείνουν την ενεργοποίηση της δυνατότητας πάγιας προκαταβολής προς τις σχολικές μονάδες, όπως προβλέπει ρητά ο Ν. 5056/2023. Υπόλογος διαχειριστής θα είναι ο διευθυντής κάθε σχολείου, με όρους που θα καθορίσει η Δημοτική Επιτροπή.
Τα πλεονεκτήματα που απαριθμούνται είναι πολλαπλά: Άμεση κάλυψη αναγκών, καλύτερη ποιότητα υλικών, παιδαγωγική ελευθερία των εκπαιδευτικών, ευελιξία σε έκτακτες ανάγκες και -όπως τονίζεται ιδιαίτερα- στήριξη της τοπικής οικονομίας. «Τα τοπικά βιβλιοπωλεία είναι ζωντανά κύτταρα πολιτισμού και γνώσης… Ο αποκλεισμός τους αποδυναμώνει την τοπική οικονομία και οδηγεί σε απώλεια θέσεων εργασίας».
Τι συμβαίνει σε άλλους δήμους
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία που παρατίθενται από έρευνα που πραγματοποίησαν οι ιδιοκτήτες βιβλιοπωλείων στο eprocurement.gov.gr. Σύμφωνα με αυτά, η πλειονότητα των Δήμων φαίνεται να μην έχει υιοθετήσει τη λύση της μεγάλης συγκεντρωτικής προμήθειας, ενώ από δεκάδες διαγωνισμούς μόνο ελάχιστοι έχουν φτάσει στο στάδιο της σύμβασης.
Ένα ζήτημα που αφορά σχολεία,
εκπαιδευτικούς και κοινωνία
Η επιστολή κλείνει με σαφή πρόταση προς τη Δημοτική Αρχή Σπάρτης να αναθεωρήσει, εν όλω ή εν μέρει, την απόφασή της και να στραφεί στην πάγια προκαταβολή, επιτυγχάνοντας -όπως σημειώνεται- «την ιδανική σχέση ισορροπίας μεταξύ οικονομικότητας και αποτελεσματικότητας».
Πέρα από το τεχνικό και διοικητικό σκέλος, η παρέμβαση των βιβλιοπωλών φέρνει στο προσκήνιο ένα ευρύτερο ζήτημα: Πώς οι αποφάσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης επηρεάζουν άμεσα την ποιότητα της εκπαίδευσης, την καθημερινότητα των εκπαιδευτικών και τη βιωσιμότητα των τοπικών επιχειρήσεων. Ένα θέμα που αναμένεται να απασχολήσει και το δημοτικό συμβούλιο το επόμενο διάστημα.
