Το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) έκρινε νόμιμη την εγκατάσταση του τελεφερίκ στην Καστροπολιτεία Μονεμβασιάς, απορρίπτοντας τις δύο προσφυγές που είχαν υποβάλει η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), ο Σύλλογος Φίλων Μονεμβασιάς και πολίτες της περιοχής. Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Καθημερινής», η δικαστική απόφαση βασίστηκε στην ανάγκη βελτίωσης της προσβασιμότητας στην ιστορική καστροπολιτεία, ιδιαίτερα για τα άτομα με κινητικά προβλήματα. Όπως αναφέρεται συγκεκριμένα, «το δικαστήριο έκρινε ότι τα μνημεία επιτελούν τον ρόλο τους στον πολιτισμό μέσω της συλλογικής μνήμης κι ως εκ τούτου πρέπει να είναι προσβάσιμα από όλους, συμπεριλαμβανομένων και των εμποδιζόμενων ατόμων». Η ενημέρωση προέρχεται από πληροφορίες, καθώς οι σχετικές αποφάσεις (6/2026 και 7/2026) βρίσκονται στο τελικό στάδιο της καθαρογραφής.
Εν προκειμένω, κατά τους ισχυρισμούς, η δικαστική απόφαση υπογραμμίζει ότι η μη επιλογή της «μηδενικής λύσης» ήταν ορθή, καθώς το τελεφερίκ δεν διευκολύνει μόνο τα άτομα με αναπηρία, αλλά και τους αρχαιολόγους και τους συντηρητές που εργάζονται στην Άνω Πόλη.
Τον περασμένο Ιούνιο, το ΣτΕ είχε προσωρινά διακόψει τις εργασίες έως την εκδίκαση των κύριων προσφυγών, καθώς οι αιτούντες την ακύρωση υποστήριζαν ότι η κατασκευή θα μπορούσε να προκαλέσει ανεπανόρθωτες ζημιές στο μνημείο, καθώς και στο φυσικό, πολιτιστικό και οικιστικό περιβάλλον της περιοχής, η οποία έχει υπαχθεί σε ειδικό καθεστώς προστασίας από το 1922. Οι αντιδρώντες επικαλέστηκαν ακόμη σχετική ανακοίνωση της Europa Nostra και του Ινστιτούτου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, που εντάσσει τη Μονεμβασιά στα επτά πλέον απειλούμενα μνημεία της Ευρώπης λόγω της κατασκευής του τελεφερίκ.
Άνω του 60% η πρόοδος του έργου
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του «ΛΤ» και πληροφορίες από επίσημη πηγή, η απόφαση του ΣτΕ που επί του παρόντος θεωρείται οριστική, αίρει το «πάγωμα» του έργου και οι εργασίες μπορούν να συνεχιστούν. Όπως μεταφέρεται, το πρότζεκτ βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο, με το 65% περίπου των εργασιών ήδη ολοκληρωμένο. Το μηχάνημα του τελεφερίκ έχει παραληφθεί από την αρμόδια Επιτροπή, ενώ απομένει η μεταφορά του εξοπλισμού στη Μονεμβασιά. Παράλληλα, για τις ανάγκες του έργου, αναμένεται να προχωρήσει η κατασκευή των κτιρίων αφετηρίας και άφιξης.
Όσον αφορά το πλάνο για τα επόμενα βήματα, αν και στην παρούσα φάση δεν μπορεί να προσδιοριστεί το ακριβές χρονοδιάγραμμα, εκτιμάται ότι -εκτός απροόπτου- το έργο μπορεί να «τρέξει» με γρήγορους ρυθμούς. Πάντως, καθώς το έργο χρηματοδοτείται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) -κι εκτός τροποποίησης- πρέπει να αποπερατωθεί εντός του 2026.
Ο προϋπολογισμός και τα τεχνικά χαρακτηριστικά
Το έργο, οι οριστικές μελέτες του οποίου έχουν λάβει «πράσινο φως» από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ), έχει ενταχθεί στο ΤΑΑ από το Υπουργείο Πολιτισμού με προϋπολογισμό 5.766.000 ευρώ και υλοποιείται με προγραμματική σύμβαση του Υπουργείου Πολιτισμού με τον Δήμο Μονεμβασίας και τον Αναπτυξιακό Οργανισμό Πάρνωνα.
Το τελεφερίκ θα διαθέτει δύο καμπίνες, καθεμία με χωρητικότητα 15 ατόμων ή δύο αμαξίδια ΑμεΑ με συνοδούς, ενώ θα μπορεί να μεταφέρει και φορείο ασθενοφόρου. Η σύνδεση θα γίνεται μέσω δύο σταθμών (άνω και κάτω) με έναν μόνο πυλώνα, τοποθετημένο πίσω από τα τείχη της Άνω Πόλης, ώστε να μην αλλοιώνει την οπτική εικόνα του μνημείου.
Τα κτίρια των σταθμών έχουν σχεδιαστεί για ελάχιστη οπτική όχληση, με τον σταθμό αναχώρησης να είναι υπόσκαφος. Η απόσταση μεταξύ των δύο σταθμών θα είναι περίπου 155 μέτρα και το σύνολο του έργου θα είναι ορατό μόνο από τη θάλασσα. Η αρχική πρόβλεψη για κατασκευή αναβατορίου κατά μήκος του βράχου εγκαταλείφθηκε, καθώς κρίθηκε πιο παρεμβατική.
Παράλληλα με το τελεφερίκ, το έργο περιλαμβάνει τη διαμόρφωση δικτύου διαδρομών περιήγησης στην Άνω Πόλη, με στόχο τη βελτίωση της προσβασιμότητας και την προστασία του μνημειακού συνόλου.
Μπερέτσος: «Το ΣτΕ αποφάσισε με βάση αληθινά περιστατικά και όχι fake news»
Σε ανάρτησή του ο διευθύνων σύμβουλος της Αναπτυξιακής Πάρνωνα, Μαρίνης Μπερέτσος, ανέφερε: «Το ΣΤΕ αποφάσισε με βάση τα αληθινά περιστατικά και όχι με βάση τα fake news στα οποία χτίστηκε η προσφυγή», υπογράμμισε και πρόσθεσε: «Ελπίζουμε η Europa Nostra και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να γίνουν αρωγοί της προσπάθειας για την προστασία διαχείριση και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, επανεξετάζοντας την “επιπόλαιη” ανακοίνωσή τους να συμπεριλάβουν την Καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς στα “απειλούμενα μνημεία” στηριζόμενες σε ατεκμηρίωτες εισηγήσεις».
