Νέα αρχή με οικονομική ώθηση
Ενίσχυση έως και 300.000 ευρώ για την πρώτη εγκατάσταση νέων γεωργών προβλέπει το νέο πακέτο μέτρων που ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 21 Οκτωβρίου 2025, στο πλαίσιο της στρατηγικής για την ανανέωση των γενεών στη γεωργία. Η στρατηγική στοχεύει να ανατρέψει τη γήρανση του ευρωπαϊκού αγροτικού πληθυσμού, αυξάνοντας το ποσοστό των νέων γεωργών στο 24% έως το 2040.
Η Κομισιόν καλεί τα κράτη μέλη να επενδύσουν τουλάχιστον το 6% των γεωργικών τους δαπανών υπέρ των νέων, ενώ θα πρέπει μέχρι το 2028 να έχουν καταρτίσει εθνικές στρατηγικές που θα αντιμετωπίζουν εμπόδια όπως η πρόσβαση σε γη, χρηματοδότηση και εκπαίδευση. Οι χώρες θα αξιολογούνται σε τακτική βάση μέσω εκθέσεων προόδου.
Στοχευμένα μέτρα και πέντε άξονες δράσης
Η στρατηγική εστιάζει σε πέντε βασικούς πυλώνες: πρόσβαση στη γη, ευκολότερη χρηματοδότηση, ενίσχυση δεξιοτήτων, αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης στις αγροτικές περιοχές και διευκόλυνση της διαδοχής εκμεταλλεύσεων.
Μεταξύ των μέτρων περιλαμβάνονται:
Εφάπαξ κατ’ αποκοπή ενίσχυση έως 300.000 ευρώ για εγκατάσταση νέων αγροτών, μέσω του «Starter Pack» στην επόμενη ΚΑΠ.
Συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) για εγγυήσεις δανείων και επιδοτήσεις επιτοκίων.
Δημιουργία Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Γης, ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε διαθέσιμη γεωργική γη και να αποφευχθεί η κερδοσκοπία.
Ένταξη στο πρόγραμμα Erasmus Νέοι Επιχειρηματίες, για ανταλλαγή εμπειριών και εκπαίδευση σε βέλτιστες γεωργικές πρακτικές.
Συγχρηματοδότηση υπηρεσιών αναπλήρωσης αγροτών (σε περιπτώσεις ασθένειας, άδειας ή οικογενειακών αναγκών), για ενίσχυση της ποιότητας ζωής.
Επιπλέον, ενθαρρύνεται η ένταξη μεταρρυθμίσεων για συντάξεις, μεταβίβαση εκμεταλλεύσεων και διαδοχή στο εθνικό πολιτικό πλαίσιο κάθε κράτους.
Δημογραφικά αδιέξοδα και χρηματοδοτικά κενά
Η μέση ηλικία των γεωργών στην Ε.Ε. φθάνει τα 57 έτη, ενώ μόλις το 12% είναι κάτω των 40. Το νεανικό αγροτικό δυναμικό συρρικνώνεται: από 3,6 εκατ. νέους στις αγροτικές περιοχές το 2013, ο αριθμός έπεσε στα 1,9 εκατ. το 2019.
Η δυσκολία πρόσβασης σε γη και δανεισμό, σε συνδυασμό με έλλειψη κατάρτισης, δημιουργεί αποτρεπτικές συνθήκες. Το χρηματοδοτικό έλλειμμα για τους νέους γεωργούς στην Ε.Ε.-27 εκτιμάται στα 14,1 δισ. ευρώ (22% του συνολικού κενού στον τομέα).
Η νέα στρατηγική της Ε.Ε. φιλοδοξεί να φέρει μια γενναία ανανέωση στον γερασμένο ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα, χτίζοντας ένα πιο βιώσιμο, ανθεκτικό και ελκυστικό μέλλον για τις αγροτικές περιοχές της Ευρώπης.
