Σαφείς οδηγίες για την εφαρμογή της απαγόρευσης εγκατάλειψης νεογέννητων ζώων συντροφιάς εξέδωσε το Υπουργείο Εσωτερικών, με εγκύκλιο που αποστέλλεται σε όλους τους αρμόδιους φορείς, εστιάζοντας στον κρίσιμο ρόλο των Δήμων και των κτηνιάτρων στην επιβολή της νομοθεσίας.
Η εγκύκλιος αναφέρεται στη διάταξη του άρθρου 24, παρ. 1, περ. β του Ν. 4830/2021, με την οποία η εγκατάλειψη νεογέννητου σκύλου ή γάτας αναγνωρίζεται ως κακούργημα, τιμωρούμενο με κάθειρξη έως 10 έτη και χρηματική ποινή, ενώ ταυτόχρονα προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο από 30.000 έως 50.000 ευρώ για κάθε ζώο.
Τι θεωρείται «νεογέννητο» – Επιστημονικά κριτήρια
Ένα από τα βασικά προβλήματα στην εφαρμογή της νομοθεσίας μέχρι σήμερα ήταν η έλλειψη ορισμού για το τι ακριβώς συνιστά «νεογέννητο» ζώο. Για την αντιμετώπιση αυτού του κενού, το ΥΠΕΣ ζήτησε τη συμβολή της Κτηνιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, η οποία πρότεινε δύο κύριες επιστημονικές μεθόδους εκτίμησης της ηλικίας:
Οδοντολογικός έλεγχος: Εξέταση των δοντιών και προσδιορισμός της φάσης ανάπτυξης των νεογιλών και μονίμων δοντιών.
Ακτινολογική εξέταση σκελετού: Έλεγχος για την παρουσία ανοιχτών συζευκτικών χόνδρων (growth plates), χαρακτηριστικό που παρατηρείται σε νεογέννητα ζώα.
Η εγκύκλιος επισημαίνει ότι καμία μέθοδος από μόνη της δεν παρέχει απόλυτη βεβαιότητα, και για τον λόγο αυτό η εκτίμηση της ηλικίας θα πρέπει να γίνεται συνδυαστικά και αποκλειστικά από αρμόδιο κτηνίατρο.
Υποχρεώσεις Δήμων και Ελεγκτικών Αρχών
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι Δήμοι, τα Γραφεία Δημάρχων, οι Υπηρεσίες Διαχείρισης Αδέσποτων Ζώων και η Δημοτική Αστυνομία καλούνται να συνεργάζονται στενά με κτηνιάτρους και να εφαρμόζουν με συνέπεια τις σχετικές διατάξεις.
Η μακροσκοπική παρατήρηση από τα ελεγκτικά όργανα δεν επαρκεί για την επιβεβαίωση της ηλικίας ενός ζώου. Αντίθετα, απαιτείται τεκμηριωμένη γνωμάτευση, ιδίως σε περιπτώσεις όπου εξετάζεται ποινική ευθύνη.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η διάγνωση πρέπει να διενεργείται από κτηνίατρο-πραγματογνώμονα, ο οποίος ορίζεται με έγγραφη παραγγελία και έγκριση Εισαγγελέα, βάσει του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
