Σοβαρά ερωτήματα εγείρονται για τη διαχείριση των άμεσων ενισχύσεων στη χώρα μας, καθώς κινδυνεύουν να χαθούν οριστικά άλλα 84,1 εκατ. ευρώ για το έτος ενίσχυσης 2024, εάν δεν καταβληθούν έως τις 15 Οκτωβρίου 2025. Πρόκειται για ένα ποσό που προστίθεται στα 65,8 εκατ. ευρώ που χάθηκαν ήδη για την περασμένη χρονιά, το 2023, καθώς δεν πιστώθηκαν ποτέ στους δικαιούχους παραγωγούς.
Αντίθετα, σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, όπως η Ισπανία, τα υπόλοιπα από τις ενισχύσεις κατευθύνονται –όπως προβλέπεται από τον κανονισμό– σε προσαύξηση της βασικής ενίσχυσης. Ενδεικτικά, σε σχετικό δελτίο τύπου του ισπανικού υπουργείου Γεωργίας τον Αύγουστο του 2024, αναφέρεται ότι τα πλεονάζοντα κονδύλια για το 2023 επανακατανεμήθηκαν στους αγρότες μέσω μιας πρόσθετης πληρωμής που καθορίστηκε με γραμμικό συντελεστή άνω του 5%, και καταβλήθηκε πριν τις 15 Οκτωβρίου.
Η Ελλάδα, ωστόσο, δεν εφάρμοσε ποτέ αυτή τη διαδικασία για το 2023, προκαλώντας δυσαρέσκεια ακόμη και σε κοινοτικά στελέχη. Κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης τον περασμένο Δεκέμβριο, εκπρόσωποι της DG Agri εξέφρασαν προβληματισμό για τη στάση της χώρας, χωρίς να λάβουν συγκεκριμένες απαντήσεις από τις ελληνικές αρχές.
Σήμερα, με 84 εκατ. ευρώ να παραμένουν σε εκκρεμότητα για το 2024, η ανησυχία εντείνεται. Τα ποσά αυτά αφορούν μεταξύ άλλων και τις εκκαθαρίσεις διαφόρων καθεστώτων, και σε περίπτωση που δεν αξιοποιηθούν καταλλήλως, η χώρα κινδυνεύει να υποστεί ξανά απώλειες, αδιαφορώντας στις επανειλημμένες κοινοτικές προειδοποιήσεις.
Τέλος, εκτός των ανωτέρω ποσών παραμένουν τα υπόλοιπα από την ειδική ενίσχυση βάμβακος, τα οποία για το 2023 ανήλθαν σε 19,2 εκατ. ευρώ και για το 2024 σε 27,6 εκατ. ευρώ. Τα συγκεκριμένα κονδύλια δεν είναι μεταφέρσιμα σε άλλα καθεστώτα και, όπως όλα δείχνουν, χάνονται οριστικά.
Χρονοδιάγραμμα επιδοτήσεων
Με βάση τις πάγιες πρακτικές που ακολουθούν τα περισσότερα κράτη-μέλη (πλην φυσικά της Ελλάδας) οι πληρωμές καταβάλλονται ως εξής:
16 Οκτωβρίου: Καταβάλλεται το 70% όλων των άμεσων ενισχύσεων (βασική, οικολογικά σχήματα κ.λπ). Στην Ελλάδα καταβάλλεται προς τα τέλη του μήνα μόνο η βασική.
Δεκέμβριος: 20% των επιδοτήσεων όλων των άμεσων ενισχύσεων (πρώτη εξόφληση). Στην Ελλάδα καταβάλλεται η εξόφληση μόνο της βασικής.
30 Ιουνίου: 10% των άμεσων ενισχύσεων (τελική εκκαθάριση). Από τα 117 εκατ. ευρώ που δεν είχαν καταβληθεί από τις άμεσες ενισχύσεις στην Ελλάδα, τελικά μπήκαν στους λογαριασμούς μόλις 34,6 εκατ. ευρώ.
15 Οκτωβρίου: Πιστώνεται η προσαύξηση της βασικής ενίσχυσης, μέσω ανακατανομής των υπολοίπων από όλα τα καθεστώτα. Η Ελλάδα δεν έχει αξιοποιήσει ποτέ αυτή τη δυνατότητα, παρά τις σχετικές κοινοτικές συστάσεις.
