Στον τόπο που διατήρησε τη «φλόγα» της βυζαντινής δόξας, ο Δήμος Σπάρτης τιμά με κάθε επισημότητα και με ένα πλούσιο πρόγραμμα, τον Κωνσταντίνο ΙΑ΄ Παλαιολόγο, τον τελευταίο Αυτοκράτορα, και όλους όσοι θυσιάστηκαν για την τιμή της Βασιλεύουσας. Ακριβώς με τη συμπλήρωση 572 ετών από την αποφράδα ημερομηνία της 29ης Μαΐου 1453, όταν ήχησε η θρυλική κραυγή «Εάλω η Πόλις», οι θύμησες παραμένουν ζωντανές και αλώβητες στο πέρασμα των αιώνων.
Τα «Παλαιολόγεια» περιλαμβάνουν και φέτος εκδηλώσεις που απαντούν στο τρίπτυχο Τέχνη-Πολιτισμός-Αθλητισμός: Από τη διενέργεια σκοπευτικών αγώνων, από τον Σκοπευτικό Όμιλο Λακεδαιμονίων «Λεωνίδας» και το περίφημο «Mystras Trail», με τρεις ξεχωριστές διαδρομές για τους λάτρεις του δρομικού αθλητισμού, μέχρι πολιτιστικές και επιστημονικές εκδηλώσεις.
Εκλεκτοί επιστήμονες θα μεταφέρουν το κοινό στην ύστερη βυζαντινή περίοδο, κατά την επιστημονική συνάντηση με θέμα «Κόσμος, Φύση και Περιβάλλον στο Βυζάντιο», που θα διεξαχθεί στο Ινστιτούτο Έρευνας Βυζαντινού Πολιτισμού στον Μυστρά. Την παραμονή της «μαύρης» επετείου, η μαγευτική φωνή της Γλυκερίας θα κατευθύνει το ακροατήριο σε μια μοναδική μυσταγωγική διαδρομή στην ελληνική παράδοση, με μια μοναδική συναυλία στον αρχαιολογικό χώρο του Μυστρά.
Ανήμερα την 29η Μαΐου θα τελεστεί με κάθε λαμπρότητα η καθιερωμένη αρχιερατική Θεία Λειτουργία στον Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Δημητρίου, στον αρχαιολογικό χώρο Μυστρά, ιερουργούντος του σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευσταθίου, ενώ αμέσως μετά θα λάβει χώρα η τέλεση τρισάγιου στον ανδριάντα του Κ. Παλαιολόγου στον νέο οικισμό Μυστρά.
«Ο Απόηχος της Αλώσεως στην Ελληνική Λαϊκή Ψυχή» θα ηχήσει από τα μέλη της Σχολής Παραδοσιακής Μουσικής τής ΙΜ Χαλκίδας, στο Πνευματικό Κέντρο Σπάρτης, ενώ οι εβδομαδιαίες εκδηλώσεις μνήμης θα ολοκληρωθούν με τη «Χορού Σύναξις» από μαθητές δημοτικών σχολείων στο Σαϊνοπούλειο Αμφιθέατρο.
Αναλυτικά το πρόγραμμα των «Παλαιολογείων 2025»:
Παρασκευή 23/5 – Κυριακή 25/5
Σκοπευτικοί αγώνες αεροβόλων όπλων Α΄ Κατηγορίας από τον Σκοπευτικό Όμιλο Λακεδαιμονίων «Λεωνίδας»:
• Σκοπευτήριο «Γεωργία Δ. Γερουλάκου» (1ο χλμ. ΕΟ Σπάρτης - Καστορείου)
• Παρασκευή 23/5: 14.00 - 20.00 / Σάββατο 24/5: 09.00 - 20.00 / Κυριακή 25/5: 09.00 - 14.00
• Απονομές επάθλων την Κυριακή 25/5, στις 14.00
Κυριακή 25/5
«Mystras Trail 2025»:
1. Παλαιολόγειος αγώνας 26 χλμ.+1.680 μ.: Μια απαιτητική και τεχνική διαδρομή για προπονημένους αθλητές - Εκκίνηση: 09:00.
2. Ταϋγέτη, αγώνας 12 χλμ.+744 μ.: Ιδανική διαδρομή για όσους θέλουν να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους σε trail μεσαίας δυσκολίας - Εκκίνηση: 09:30΄.
3. Κάστρο, αγώνας 6 χλμ.+346 μ.: Μια διαδρομή για νέους δρομείς ή όσους θέλουν να ζήσουν την εμπειρία του Μυστρά - Εκκίνηση: 10:00.
Τρίτη 27/5
Επιστημονική συνάντηση με θέμα «Κόσμος, Φύση και Περιβάλλον στο Βυζάντιο» στην αίθουσα διαλέξεων του ΙΝΕΒΥΠ Μυστρά – «Μητροπολίτου Μονεμβασίας & Σπάρτης κκ Ευσταθίου»:
• 18.00-18.20: Προσφωνήσεις
• 18.20-18.40: Γεωργία Ξανθάκη-Καραμάνου, Ομ. Καθηγήτρια Παν/μίου Πελοποννήσου, επ. διευθύντρια του ΙΝΕΒΥΠ: Παρουσίαση του τελευταίου τόμου στη σειρά των εκδόσεων του ΙΝΕΒΥΠ με τίτλο «Χαρτογραφώντας τη Βυζαντινή διανόηση. Ηθικές και πολιτικές αξίες και Μορφές-Ορόσημα του Βυζαντινού Πολιτισμού».
• 18.40-19.10: Χρήστος Σ. Ζερεφός, Καθηγητής, γεν. γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών: «Η διαχρονική εξέλιξη του κλίματος από τις τελευταίες δεκαετίες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και μέχρι το μέλλον».
• 19.10-19.30: Ιωάννης Πολέμης, Καθηγητής Βυζαντινής Φιλολογίας ΕΚΠΑ: «Η θεωρία της φύσεως στους στοχαστές του 14ου αιώνος».
• 19.30-19.50: Διάλειμμα – καφές.
• 19.50-20.10: Ιωάννης Βάσσης, Καθηγητής Βυζαντινής Φιλολογίας ΑΠΘ: «Ο της φύσεως έρως. Επίγειοι και νοητοί παράδεισοι στη βυζαντινή ποίηση».
• 20.10-20.30: Δήμητρα Σαμαρά, Επίκ. Καθηγήτρια Βυζαντινής Φιλολογίας ΑΠΘ: «Το φυσικό περιβάλλον στο έργο του Μανουήλ Φιλή».
• 20.30-20.50: Δήμητρα Μονιού, Επίκ. Καθηγήτρια Βυζαντινής Φιλολογίας Παν/μίου Πελοποννήσου: «Η αντανάκλαση του φυσικού κόσμου στη ρητορική του ΙΑ΄ αι.: Οι λόγοι του Ιωάννη Μαυρόποδα».
• 20.50-21.00: Συζήτηση.
Την ημερίδα θα πλαισιώσουν με έκθεση αγιογραφιών η Σχολή Αγιογραφίας «Φώτης Κόντογλου» της Μητρόπολης Μονεμβασίας και Σπάρτης, η Δομή Υφαντικής Τέχνης Γερακίου-Πολιτιστικός Σύλλογος Γερονθρών, καθώς και μέλη του Λυκείου των Ελληνίδων Σπάρτης με βυζαντινές ενδυμασίες.
Τετάρτη 28/5
21.00: Μουσική συναυλία | Αρχαιολογικός χώρος Μυστρά
Ένα μουσικό μυσταγωγικό ταξίδι, μια λυρική ενατένιση του Μεγαλοδύναμου με ανάταση και κατάνυξη με τη φωνή της Γλυκερίας. Μέσα σε μια ιδιαίτερα κατανυκτική ατμόσφαιρα η σπουδαία καλλιτέχνιδα θα ερμηνεύσει, μεταξύ άλλων, τραγούδια από τον σπουδαίο δίσκο του Σταμάτη Σπανουδάκη, «Κύριε των Δυνάμεων», αλλά και βυζαντινούς ύμνους, καθώς και επιλεγμένα τραγούδια από την ελληνική παράδοση που στοχεύουν στην ανθρώπινη ψυχή.
Την αυθεντική ερμηνεύτρια θα συνοδεύσει πολυμελής ορχήστρα με εξαίρετους μουσικούς με παραδοσιακά όργανα.
Μουσική επιμέλεια: Στέλιος Φωτιάδης.
Πέμπτη 29/5
Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Δημητρίου – Αρχαιολογικός χώρος Μυστρά
07.00: Αρχιερατική Θεία Λειτουργία ιερουργούντος του σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευσταθίου.
10.00: Πέρας προσέλευσης επισήμων.
10.15: Τέλεση μνημοσύνου.
10.30: Ομιλία από τη διευθύντρια του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Μάνατζμεντ και Τεχνολογίες στην Πολιτιστική Κληρονομιά» του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Επίκ. Καθηγήτρια κ. Μαρία Κουρή, με θέμα: «Ποτέ από το χρέος μη κινούντες δίκαιοι κι ίσοι σ’ όλες των τες πράξεις. Οι αποφράδες μέρες ως ευκαιρίες μεγαλοσύνης».
Ανδριάντας Κ. Παλαιολόγου – ΔΚ Μυστρά
11.15: Τρισάγιο στον ανδριάντα του πεσόντος Αυτοκράτορα στον Μυστρά. Κατάθεση στεφάνων. Τήρηση ενός λεπτού σιγής εις μνήμην του Αυτοκράτορα και των συν αυτώ πεσόντων. Ανάκρουση Εθνικού Ύμνου. Χορωδία Δημοτικού Σχολείου Μυστρά – Αγίου Ιωάννη.
13.15: Επίσημο γεύμα από τον δήμαρχο Σπάρτης (με ιδιαίτερη πρόσκληση).
Παρασκευή 30/5
20.30 | Πνευματικό Κέντρο Δ. Σπάρτης (ισόγειο Δημόσιας Βιβλιοθήκης)
Η Σχολή Παραδοσιακής Μουσικής της ΙΜ Χαλκίδος παρουσιάζει εκδήλωση μνήμης αφιερωμένη στην Άλωση της Κωνσταντινούπολης με τον τίτλο: «Ο Απόηχος της Αλώσεως στην Ελληνική Λαϊκή Ψυχή».
Ομιλητής: Ιωάννης Βερβενιώτης, Αντιστράτηγος ε.α.
Αφηγητής: Ευάγγελος Στάμου, πρωτοψάλτης.
Τα τραγούδια αποδίδει η Χορωδία Παραδοσιακών Τραγουδιών της σχολής. Συμμετέχει η ορχήστρα παραδοσιακών οργάνων του ωδείου «Γέφυρες». Χοράρχης: Θεόδωρος Κοκκορίκος, πρωτοψάλτης.
Σάββατο 31/5
20.00 | Σαϊνοπούλειο Αμφιθέατρο
Φεστιβάλ χορού με τίτλο «Χορού Σύναξις». Συμμετέχουν και σχολεία από διάφορες περιοχές της Λακωνίας, ενώ η εκδήλωση θα πλαισιώνεται μουσικά από τους: Αντώνιο Βασιλάκο (λαούτο), Κωνσταντίνα Καράμπα (τραγούδι), Γεώργιο Πράπα (κρουστά), Στέφανο Ρίζο (βιολί – τραγούδι), Γεώργιο Φλιτούρη (κλαρίνο).
Τα σχολεία που συμμετέχουν στο φεστιβάλ: 1ο Δημοτικό Σχολείο Σπάρτης «Ηρώ Κωνσταντοπούλου», 2ο Δημοτικό Σχολείο Σπάρτης, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σπάρτης, 4ο Δημοτικό Σχολείο Σπάρτης, Δημοτικό Σχολείο Πύργου Διρού, Δημοτικό Σχολείο Βλαχιώτη, Δημοτικό Σχολείο Κυπαρισσίου, Δημοτικό Σχολείο Μονεμβασίας.
