Αίσθηση προκάλεσε το προ μηνός -περίπου- δημοσίευμα του «ΛΤ» αναφορικά με την εγκατάσταση 3 νέων αιολικών πάρκων στην περιοχή της Μάνης, κυρίως για το ενδεχόμενο άμεσου συσχετισμού κι επιπτώσεων του έργου στον βυζαντινό Μυστρά.
Το επίμαχο θέμα είχε αναδείξει η βουλευτής Λακωνίας με το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ, Νάγια Γρηγοράκου, η οποία σε ερώτησή της προς την υπουργό Πολιτισμού, Λ. Μενδώνη, περιέγραφε πως το σχέδιο σύνδεσης των ΑΠΕ στη Μάνη με το εθνικό δίκτυο, περιλαμβάνει διέλευση δικτύου υψηλής τάσης μέσα από τον αρχαιολογικό χώρο του Μυστρά.
Ειδικότερα, ο ισχυρισμός που ετέθη ήταν ότι η εταιρεία που υλοποιεί το έργο, σχεδιάζει τη σύνδεση των πάρκων μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου προς τη Στερεά Ελλάδα, με ενδιάμεσο «πέρασμα» από τον Ταΰγετο και τον Μυστρά.
«Εσφαλμένα αναφέρεται ότι δεν εντοπίζονται μνημεία
χαρακτηρισμένα ως παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς»
Με έγγραφο-απάντηση στην παρέμβαση Γρηγοράκου, το Υπουργείο Πολιτισμού (ΥΠΠΟ) παρέχει τις απαραίτητες διευκρινίσεις, υποστηρίζοντας ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν προχώρησαν σε άμεση θετική γνωμοδότηση επί του έργου, αλλά αντιθέτως ζήτησαν πρόσθετα στοιχεία και προγραμματίζουν αυτοψίες προτού διατυπώσουν την τελική τους άποψη. Μεταξύ άλλων, το ΥΠΠΟ παραδέχεται ότι «το έργο, που αφορά στην εγκατάσταση και λειτουργία ενός αιολικού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας συνολικής ισχύος 155,4 ΜW, χωροθετείται πλησίον αρχαιολογικών χώρων και μνημείων».
Και προσθέτει: «Oι συναρμόδιες, υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού δεν διατύπωσαν γνώμη επί της εν λόγω Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), διότι διαπιστώθηκαν ουσιώδεις ελλείψεις σε ό,τι αφορά τα αντικείμενα αρμοδιότητάς τους. Ζήτησαν φωτορεαλιστικές απεικονίσεις των αιτουμένων θέσεων εγκατάστασης και των ανεμογεννητριών από τις αρχαιολογικές θέσεις και τα μνημεία και αντιστρόφως, καθώς επίσης αεροφωτογραφίες ή/και λήψεις με drone, αλλά και φωτογραφίες που θα δείχνουν τη σχέση των μνημείων και να σημειώνονται στο τοπογραφικό του έργου με την αντίστοιχη γωνία λήψης. Η ενδιαφερόμενη εταιρεία κατέθεσε τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο τ.έ στις συναρμόδιες Υπηρεσίες του ΥΠΠΟ, τεχνική έκθεση φωτορεαλιστικής απεικόνισης με τα ζητηθέντα συμπληρωματικά στοιχεία. Κατόπιν τούτου, επίκειται η διενέργεια αυτοψιών, μετά την ολοκλήρωση των οποίων και με βάση την κείμενη νομοθεσία ως προς την περιβαλλοντική κατάταξη του έργου (υποκατηγορία Α1 της 10ης ομάδας έργων), ο φάκελος της ΜΠΕ θα διαβιβαστεί στις αρμόδιες κεντρικές Υπηρεσίες του ΥΠΠΟ για την κατά νόμο γνωμοδότηση».
Επιπροσθέτως, επισημαίνεται: «Ως προς τον συσχετισμό του έργου με τον αρχαιολογικό χώρο του Μυστρά, σύμφωνα με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας, στο κείμενο της υπό εξέταση ΜΠΕ εσφαλμένα αναφέρεται ότι “Εντός των διοικητικών ορίων των ΠΕ Μεσσηνίας – Λακωνίας δεν εντοπίζονται μνημεία χαρακτηρισμένα ως παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς”. Στις σχετικές συνοδευτικές εικόνες σημειώνεται το σύνολο των μνημείων UNESCO της Πελοποννήσου, μεταξύ των οποίων και ο Μυστράς. Αναφορικά με την ηλεκτρική διασύνδεση του έργου, το κείμενο της ΜΠΕ δεν είναι σαφές και λεπτομερές και δεν διευκρινίζεται ούτε αποτυπώνεται η παράλληλη πορεία της με το δίκτυο του ΑΔΜΗΕ...», αναφέρει μεταξύ άλλων το ΥΠΠΟ.
Καταλήγοντας, αρμοδίως υποστηρίζεται: «…Οι Υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού ενήργησαν με γνώμονα την προστασία των αρχαιολογικών χώρων και των μνημείων της Μάνης, καθώς και την προστασία Μυστρά, μνημείου εγγεγραμμένου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Οι απόψεις τους για το σύνολο του έργου, τόσο της εγκατάστασης των Α/Γ, όσο και για την πραγματοποίηση των συνοδών έργων αυτού (οδοποιία, ηλεκτρική διασύνδεση κτλ.), θα διατυπωθούν μετά και τη διενέργεια της σχετικής αυτοψίας, στην εισήγησή τους προς τις κεντρικές αρμόδιες διευθύνσεις του ΥΠΠΟ για την κατά νόμο γνωμοδότηση…».
Γρηγοράκου: «Η ερώτηση για την απειλή
του Μυστρά δικαιώθηκε»
«Με αφορμή την απάντηση του ΥΠΠΟ στην ερώτηση που καταθέσαμε στις 31/3/2025, με τίτλο “Τρία νέα αιολικά πάρκα στη Μάνη απειλούν τον αρχαιολογικό χώρο του Μυστρά”, διαπιστώνεται ότι οι ανησυχίες που θέσαμε ήταν απολύτως βάσιμες», επισημαίνει η Νάγια Γρηγοράκου. Σύμφωνα με τη βουλευτή, «το ΥΠΠΟ ομολογεί ότι η ΜΠΕ της εταιρείας παρουσίαζε σοβαρές ελλείψεις και ανακρίβειες, φθάνοντας μάλιστα στο σημείο να παραλείπει την ύπαρξη του ίδιου του Μυστρά, ενός μνημείου εγγεγραμμένου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η ελλιπής αποτύπωση της χάραξης του δικτύου υψηλής τάσης και η ασάφεια στις αναφορές για τα συνοδά έργα δημιουργούν εύλογες υποψίες για τον τρόπο με τον οποίο επιχειρήθηκε να προωθηθεί το έργο, σε βάρος της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς της Μάνης».
Σε κάθε περίπτωση, προσθέτει η κ. Γρηγοράκου, «θεωρούμε θετικό ότι οι αρμόδιες Υπηρεσίες του ΥΠΠΟ δεν προχώρησαν σε άμεση θετική γνωμοδότηση, αλλά αντιθέτως ζήτησαν πρόσθετα στοιχεία και προγραμματίζουν αυτοψίες προτού διατυπώσουν την τελική τους άποψη. Αναμένουμε τα αποτελέσματα αυτών των αυτοψιών με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε στενά την υπόθεση, ώστε να διασφαλιστεί ότι ο Μυστράς, ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, θα τύχει της απόλυτης προστασίας που του αξίζει». Εν κατακλείδι, η βουλευτής υπογραμμίζει: «Η διαφύλαξη του πολιτιστικού μας πλούτου και του φυσικού μας περιβάλλοντος δεν μπορεί να αποτελεί διακύβευμα μπροστά σε οποιαδήποτε επενδυτικά σχέδια. Η προστασία του Μυστρά είναι υπόθεση όλων μας».
