Αναστέλλεται για διάστημα έξι μηνών, ήτοι έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2025, η άσκηση αγωγών από το Δημόσιο για τη διεκδίκηση ιδιωτικών ακινήτων, καθώς και η πρόοδος αγωγών που έχουν ήδη κατατεθεί και εκκρεμούν, σύμφωνα με τροπολογία που θα κατατεθεί στη Βουλή, με πρωτοβουλία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστή Χατζηδάκη.
Σύμφωνα με το αρμόδιο υπουργείο, με την τροπολογία αυτή και κυρίως με τη συνολική νομοθετική ρύθμιση που θα ακολουθήσει, αντιμετωπίζεται ένα σημαντικό πρόβλημα που ανέκυψε για χιλιάδες ιδιοκτήτες σε όλη τη χώρα, οι οποίοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με αμφισβήτηση της κυριότητας των ακινήτων τους. Διέξοδο αναμένεται να προσφέρει η εν λόγω ρύθμιση και σε υποθέσεις ιδιοκτητών ακινήτων στη Λακωνία, οι οποίοι βρίσκονται σε αντιδικία με το Δημόσιο για την κυριότητα των περιουσιών τους.
Με την τροπολογία διασφαλίζεται ότι δεν θα κατατεθούν νέες αγωγές από το Δημόσιο έως τις 30/9/2025, ενώ οι αγωγές που εκκρεμούν θα «παγώσουν» για έξι μήνες, εκτός αν οι κάτοχοι ακινήτων επιλέξουν να ζητήσουν την πρόοδο της δίκης τους. Έτσι, οι ιδιοκτήτες έχουν περισσότερο χρόνο για να συγκεντρώσουν έγγραφα και να οργανώσουν τη νομική υπεράσπισή τους, εφόσον χρειαστεί.
Διεκδικήσεις ακόμα και
από την εποχή της Τουρκοκρατίας
Με τις αγωγές αυτές, το Δημόσιο διεκδικεί την ιδιοκτησία ακινήτων ή και ολόκληρων περιοχών, με βάση έγγραφα ακόμη και της Τουρκοκρατίας. Οι αγωγές πολλαπλασιάστηκαν τους τελευταίους μήνες, ενόψει της ολοκλήρωσης του Κτηματολογίου και της λήξης των προθεσμιών για την άσκηση αγωγών διόρθωσης των πρώτων κτηματολογικών εγγραφών.
Αρμοδίως σημειώνεται ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι αγωγές αυτές απορρίπτονται ως αβάσιμες, καθώς ο Άρειος Πάγος έχει κρίνει πως δεν αρκούν τα έγγραφα της εποχής της Τουρκοκρατίας, αλλά -προκειμένου να γίνει δεκτή η αγωγή- χρειάζεται τίτλος ή πραγματική νομή ή κατοχή εκ μέρους του Δημοσίου. Ωστόσο, αγωγές εξακολουθούν να κατατίθενται, επειδή δεν έχουν διαμορφωθεί ακόμη συνολικά κριτήρια για το πότε θα ασκούνται και πότε όχι, τα οποία να καθοδηγούν τη διοίκηση και το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους.
Πώς θα αντιμετωπιστεί
Τα κριτήρια αυτά -με γνώμονα τη νομολογία του Αρείου Πάγου- θα θεσπιστούν το επόμενο διάστημα με τη συνολική νομοθετική παρέμβαση που βρίσκεται υπό κατάρτιση. Η ρύθμιση αυτή θα παρέχει τις κατευθύνσεις για τις διεκδικήσεις που θα προβάλλει το Δημόσιο και για τις περιπτώσεις, στις οποίες δεν θα αντιδικεί με τους πολίτες. Κατ’ αποτέλεσμα, πολλές από τις εκκρεμείς δίκες, των οποίων η πρόοδος αναστέλλεται, θα λήξουν με την παραίτηση εκ μέρους του Δημοσίου και θα αποφευχθεί η περιττή ταλαιπωρία των πολιτών, η ενασχόληση των υπηρεσιών και του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με υποθέσεις που δεν ωφελούν το Δημόσιο, καθώς και ο φόρτος των δικαστηρίων. Έως την ψήφιση της συνολικής ρύθμισης μεσολαβεί η ρύθμιση για την εξάμηνη αναστολή, η οποία προβλέπει ότι δεν θα κατατίθενται νέες αγωγές και ότι, για αγωγές που έχουν κατατεθεί, θα διακόπτεται προσωρινά, για έξι μήνες, η πρόοδος της διαδικασίας. Σχετικά με το θέμα, θα υπάρξει άμεσα ενημέρωση από τη ΓΓ Δημόσιας Περιουσίας σε όλες τις αρμόδιες κτηματικές υπηρεσίες του Δημοσίου.
Επισημαίνεται δε, ότι πολίτες που επιθυμούν να μην καθυστερήσει η πρόοδος της δίκης τους, μπορούν να ζητήσουν την κανονική της πρόοδο, με αίτησή τους στον πρόεδρο του αρμόδιου τριμελούς συμβουλίου. Έτσι, πολίτες που προσδοκούν την άμεση δικαστική δικαίωσή τους, δεν θίγονται από τη ρύθμιση της τροπολογίας.
Επικροτεί η ΠΟΜΙΔΑ με… υποσημείωση
Ικανοποιημένη από την τροπολογία εμφανίζεται και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), η οποία «χαιρετίζει με ιδιαίτερη χαρά την ικανοποίηση, ενός πάγιου αιτήματός της των τελευταίων δεκαετιών, να πάψει δηλαδή το Δημόσιο να διεκδικεί αβάσιμα και εν τέλει αποδεδειγμένα άδικα, “τα πάντα, από τους πάντες και για πάντα”, με μια τυφλή διεκδικητικότητα που ταλαιπώρησε στα δικαστήρια της χώρας, γενεές ιδιοκτητών ακινήτων, αλλά και απασχόλησε αδίκως τις υπηρεσίες του κράτους, δηλητηριάζοντας τις σχέσεις του με τους πολίτες στο όνομα της δήθεν προάσπισης της κρατικής περιουσίας». Η ΠΟΜΙΔΑ υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, ότι «η προσωρινή αυτή εξάμηνη αναστολή άσκησης και εκδίκασης των διεκδικητικών αγωγών ακινήτων από το Δημόσιο, θα πρέπει να συμπληρωθεί με νομοθετική ρύθμιση, η οποία θα πρέπει να οριοθετεί τη δυνατότητα του Δημοσίου να προβάλλει ιδιοκτησιακές αξιώσεις, μόνον αν διαθέτει συγκεκριμένους πρόσφατους ιδιοκτησιακούς τίτλους που να ταυτίζονται με τα διεκδικούμενα ακίνητα, και όχι με αόριστη επίκληση τίτλων της Τουρκοκρατίας ή διαδοχή του Οθωμανικού κράτους και εφόσον έχει ήδη διεκδικήσει με συγκεκριμένες ενέργειες της διοίκησης τα ακίνητα αυτά τουλάχιστον κατά την τελευταία εικοσαετία».
Η περιπέτεια δεκαετιών
στο «Αφανιά-Κρεββατά»
Με αφορμή την τωρινή τροπολογία του Υπουργείου Οικονομίας, στο μυαλό έρχεται το πολυετές πρόβλημα, που αφορούσε το ιδιοκτησιακό καθεστώς στην περιοχή «Αφανιά-Κρεββατά» της ΔΕ Σκάλας, το οποίο ταλάνισε επί δεκαετίες δεκάδες εκατοντάδες κατόχους αγροτεμαχίων. Με Κοινή Υπουργική Απόφαση, που εκδόθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2024 από τα συναρμόδια υπουργεία, επήλθε άρση του αδιεξόδου. Η ΚΥΑ, συγκεκριμένα, καθόριζε τις λεπτομέρειες εφαρμογής της παρ. 4 του άρθρου 16 του ν. 5024/2023. Βάσει αυτής το Δημόσιο παραιτείται από τη μελλοντική άσκηση ενδίκων βοηθημάτων και μέσων (αγωγές-εφέσεις), αλλά κι όσα εξ αυτών είναι εν εξελίξει.
Οι υποθέσεις κατόχων γης στην «Αφανιά-Κρεββατά», που είχαν μπλεχθεί στις αγκυλώσεις του πλαισίου για τις εθνικές γαίες και τη γραφειοκρατία, ανέρχονταν τουλάχιστον σε 400, σύμφωνα με πληροφορίες του «ΛΤ». Οι νομείς αντιμετώπιζαν πρόβλημα με το ιδιοκτησιακό καθεστώς, μετά την εγγραφή των ιδιοκτησιών τους και την ολοκλήρωση της 3ης φάσης στο Εθνικό Κτηματολόγιο. Τα ακίνητα τους θεωρούνταν τόσο αγροτεμάχια, όσο και οικόπεδα, τα οποία βρίσκονταν εντός σχεδίου πόλεως. Εμφανίζονταν στο όνομα τού κάθε ιδιοκτήτη στο Κτηματολόγιο, μετά από σχετική δήλωσή του, κατά το στάδιο της κτηματογράφησης. Ωστόσο, το Δημόσιο ασκούσε αγωγές κατά των κατοίκων, με τις οποίες διεκδικούσε τα εν λόγω ακίνητα, υποστηρίζοντας ότι του ανήκαν και ότι είχαν καταπατηθεί.
