Νέος φόρος άνθρακα 6% σε λιπάσματα και πρώτες ύλες το 2026 «πυροδοτεί» εκ νέου το κόστος παραγωγής.
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα υπάρχοντα δεδομένα, οι εισαγωγείς λιπασμάτων θα υποχρεούνται να υποβάλλουν τριμηνιαίες αναφορές για ποσότητες προϊόντων που εισάγουν, τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που απελευθερώνονται κατά την παραγωγή τους (ενσωματωμένες στα αγαθά), καθώς και τις πληροφορίες σχετικά με τις ήδη καταβληθείσες ή οφειλόμενες τιμές άνθρακα που σχετίζονται με την παραγωγή των εν λόγω προϊόντων.
Παράλληλα, οι εισαγωγείς θα είναι υποχρεωμένοι να αγοράζουν πιστοποιητικά άνθρακα που αντιστοιχούν στην ποσότητα CO2 που περιέχουν τα εισαγόμενα αγαθά τους, ενσωματώνοντας πλήρως το κόστος των εκπομπών στην τιμή των προϊόντων. Φυσικά, καμία πληρωμή δεν θα απαιτείται πριν το 2026, καθώς οι εισαγωγείς ή οι τελωνειακοί εκπρόσωποι θα αναμένουν να αγοράσουν και να παραδώσουν πιστοποιητικά CBAM που θα αντιστοιχούν στην ποσότητα των ενσωματωμένων εκπομπών CO2 στα εμπορεύματα, σύμφωνα με τη σταδιακή κατάργηση της δωρεάν κατανομής βάσει του EU ETS.
Σε γενικό πλαίσιο, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) αποτελεί εργαλείο-ορόσημο για την ΕΕ, με στόχο τη διαμόρφωση μιας δίκαιης τιμής για τα αέρια του θερμοκηπίου (GHG) που εκπέμπονται κατά την παραγωγή αγαθών υψηλής έντασης εκπομπών. Η εφαρμογή του CBAM διασφαλίζει ότι οι κλιματικοί στόχοι της ΕΕ δεν υπονομεύονται από τις εκπομπές που προέρχονται από εισαγόμενα προϊόντα, ενώ παράλληλα ενθαρρύνει τη μετάβαση σε πιο καθαρές παραγωγικές διαδικασίες σε χώρες εκτός ΕΕ.
Ειδικά για τον τομέα των λιπασμάτων, η εφαρμογή του κανονισμού ενδέχεται να επιφέρει σημαντικές αλλαγές στις διαδικασίες εισαγωγής, στοχεύοντας στην επίτευξη των φιλόδοξων κλιματικών στόχων της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών CO2. Οι εισαγωγείς λιπασμάτων θα πρέπει να είναι πλήρως προετοιμασμένοι να ανταποκριθούν στις νέες κανονιστικές απαιτήσεις, εξασφαλίζοντας τη συμμόρφωσή τους με τις νέες διαδικασίες αναφορών και πιστοποιήσεων και προσαρμόζοντας τις επιχειρηματικές τους πρακτικές αναλόγως.
Ίσως πάνω από 100 ευρώ ο τόνος
Αν και οι «δείκτες αναφοράς CBAM» δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί, o φόρος στις πρώτες ύλες αναμένεται να βασίζεται σε συνδυασμό των υφιστάμενων δεικτών αναφοράς.
Για παράδειγμα στην περίπτωση της Grey Ammonia, δηλαδή της αμμωνίας που παράγεται από το φυσικό αέριο και πάνω κάτω αφορά το 80% της παραγόμενης αμμωνίας διεθνώς, οι επιβαρύνσεις θα μπορούσαν να διαμορφωθούν από 100 έως χονδρικά 400 ευρώ ο τόνος πρώτης ύλης. Το νούμερο βέβαια αυτό είναι δυναμικό και θα αλλάζει καθημερινά ανάλογα με:
- τον CBAM Factor, ο οποίος προοδευτικά με τα χρόνια θα μειώνεται ως ποσοστό, αυξάνοντας την επιβάρυνση (97,5% το 2026 -> 0% το 2034).
- την τιμή των εκπομπών CO2 στα Χρηματιστήρια (80 έως 120 ευρώ τόνος)
Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί πως οι προαναφερθείσες επιβαρύνσεις αφορούν την εισαγόμενη πρώτη ύλη. Ανάλογα την επεξεργασία, τον τελικό τύπο, την πηγή προέλευσης της πρώτης ύλης στο μίγμα και άλλες προσαρμογές ανάλογα την εταιρεία, οι αρνητικές διακυμάνσεις ανά τόνο στο τελικό προϊόν που θα καταλήξει από το επόμενο έτος στα γεωπονικά καταστήματα θα διαφέρουν σημαντικά.
