Στις 25 Νοεμβρίου, η Ελλάδα τιμά την Ημέρα της Εθνικής Αντίστασης, μια ημέρα που δεν στέκει απλώς στο ημερολόγιο των επετείων, αλλά στο βαθύτερο βιβλίο της συλλογικής μας συνείδησης.

Η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου τον Νοέμβριο του 1942, πράξη στρατηγική και ταυτόχρονα βαθιά συμβολική, έγινε το σημείο όπου συναντήθηκαν διαφορετικές δυνάμεις, ιδεολογίες και άνθρωποι, για έναν κοινό σκοπό: την ελευθερία.

Το 1982, η ελληνική πολιτεία, με την ομιλία ορόσημο του Γιώργου Γεννηματά στη Βουλή και την πολιτική βούληση του Ανδρέα Παπανδρέου, έδωσε επιτέλους θεσμική υπόσταση σε όσους αγωνίστηκαν.

Στο άρθρο 10 του Νόμου 1285/1982 αναγνωρίστηκε ένα χρέος που το Έθνος όφειλε να πληρώσει: Η τιμή στους αγωνιστές, στους πολεμιστές, στους νεκρούς, σε όλους όσους δεν υπέκυψαν στους Γερμανούς χιτλερικούς κατακτητές της κατοχή, αλλά αντιστάθηκαν με κάθε τρόπο.

Η Εθνική Αντίσταση δεν ήταν μόνο οι μεγάλες επιχειρήσεις. Ήταν η κρυφή κίνηση, το κρυμμένο γράμμα, η λεηλατημένη οικογένεια που όμως έτρεφε έναν φυγά, η γυναίκα που μετέφερε τρόφιμα στα βουνά, ο νέος που κατέβηκε σε μια πορεία με το κεφάλι ψηλά. Ήταν η καθημερινή ανυπακοή, η άρνηση της σιωπής.

Και μετά; Ήρθε η απελευθέρωση.

Στις 12 Οκτωβρίου 1944 η Αθήνα ανασαίνει ξανά ελεύθερη. Μία μέρα αργότερα, στη μάχη της Ηλεκτρικής, οι αντιστασιακοί σώζουν το εργοστάσιο της ΔΕΗ από την ανατίναξη. Γιατί η αντίσταση δεν αφορούσε μόνο το παρόν της μάχης, αφορούσε το μέλλον της χώρας.

Προβολή στο σήμερα
Στον 21ο αιώνα, η λέξη «αντίσταση» δεν αντηχεί μέσα σε βουνά και κρυψώνες, αλλά σε άλλους χώρους:

- στις κοινωνίες μας που δοκιμάζονται,

- στις δημοκρατίες μας που απειλούνται,

- στο δημόσιο λόγο που συχνά παραμορφώνεται,

- στο περιβάλλον που φωνάζει για δικαιοσύνη,

- στην τεχνολογία που απαιτεί ηθική.

Η αντίσταση σήμερα δεν στρέφεται ενάντια σε ξιφολόγχες και στρατεύματα κατοχής. Είναι αντίσταση απέναντι στην παραπληροφόρηση, στην απάθεια, στην κοινωνική αδικία, στη βία, στην υποτίμηση του ανθρώπου. Είναι η ατομική και συλλογική ευθύνη να μην επιτρέψουμε τη διάβρωση των αξιών που μας παρέδωσαν οι προηγούμενες γενιές.

Τα σύμβολα της ιστορίας, όπως έγραφε ο Ανδρέας Παπανδρέου, έχουν δύναμη. Μπορούν να εμπνεύσουν νέες πράξεις, να μετασχηματίσουν την κοινωνική ψυχολογία, να ανοίξουν δρόμους. Το Γοργοπόταμο δεν είναι απλώς μια γέφυρα που ανατινάχθηκε. Είναι η απόδειξη ότι όταν οι άνθρωποι ενώνουν τις δυνάμεις τους, μπορούν να γκρεμίσουν ό,τι μοιάζει ανίκητο.

Σήμερα, λοιπόν, τιμούμε την Εθνική Αντίσταση όχι μόνο ως ιστορική μνήμη, αλλά ως ενεργό υπόμνηση:

- ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται· κερδίζεται και διαφυλάσσεται,

- ότι η ενότητα είναι πράξη δύναμης,

- ότι ο άνθρωπος έχει μέσα του περισσότερη γενναιότητα απ’ όση πιστεύει,

- ότι η δημοκρατία απαιτεί καθημερινή φροντίδα,

- ότι η δικαιοσύνη δεν είναι δεδομένη, αλλά στόχος.

Η Ημέρα της Εθνικής Αντίστασης δεν αφορά μόνο το τότε. Αφορά το τώρα. Αφορά εμάς. Αφορά το μέλλον.