Ἄκου ἕν᾿ ὄνειρο, ψυχή μου, / Καὶ τῆς ὀμορφιᾶς θεά·
Μοῦ ἐφαινότουν ὅπως ἤμουν / Μετ᾿ ἐσένα μία νυχτιά…
Διονύσιος Σολωμός
Καθόλου δεν του αρέσει του Καραγκιόζη να τον ξυπνάνε. Μέσα στην παράγκα του, κάτω απ’ το ξεχαρβαλωμένο παράθυρο, ξάπλα στο τρύπιο στρώμα του κοιμάται, ήσυχος. Κι ας μην έχει φαγητό, δουλειά, στον ήλιο μοίρα. Έχει όμως κάτι άλλο πολύτιμο, που πρέπει όλοι να το φυλάμε σαν κόρη οφθαλμού, μην τυχόν και μας το πάρουν, το όνειρο.
Με το που γεννιέται ένας άνθρωπος ξεκινά να ονειρεύεται. Πλάθει με τη φαντασία του νέους κόσμους, τους γεμίζει με όσους και όσα επιθυμεί και δίνει στον εαυτό του έναν σημαντικό ρόλο. Και είναι τόσο σπουδαίος ο ρόλος του, που όχι μόνο θα βοηθήσει τον ίδιο, μα θ’ αλλάξει ολόκληρο τον κόσμο.
Αυτό σημαίνει νιότη. Να θες ν΄ αλλάξεις τον κόσμο! Όσες δυσκολίες και να υπάρχουνε, όσοι και να θέλουνε να σε σταματήσουν από το να το πραγματοποιήσεις, εσύ εκεί. Να επιμένεις. Σαν μεγαλώνουμε, τότε υψώνουμε τείχη, δημιουργούμε οι ίδιοι εμπόδια, για να μην κάνουμε αυτό που μας αναλογεί. Ισχυριζόμαστε πως το μόνο που μπορούμε, ίσως, να αλλάξουμε είναι ο εαυτός μας. Αν ωριμάσουμε, μπορεί και να το καταφέρουμε. Σαν γεράσουμε, καταλαβαίνουμε πως αυτός ο κόσμος δε θ’ αλλάξει ποτέ.
Η παραίτηση από τ’ όνειρο είναι η μεγαλύτερη ήττα του ανθρώπου. Γιατί αν δεν ονειρευτείς κάτι, δεν μπορείς να το κάνεις και πραγματικότητα. Έτσι, δεν μπορείς ν΄ αλλάξεις τίποτα. «Όνειρο ήταν και πάει» σκεφτόμαστε. Και θαρρούμε πως όσα ονειρευόμαστε δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν.
Ο Καραγκιόζης, αλήθεια, τι θαυμαστό ονειρεύεται και θυμώνει τόσο πολύ όταν τον ξυπνάνε; Κεφτέδες, καζάνια με φασολάδα, μακαρόνια και κάθε λογής γλυκό συμπεριλαμβάνονται στα όνειρα του καμπούρη. Παλάτι για τον ξυπόλητο είναι το εστιατόριο. Γυναίκα δεν χωρεί άλλη από την Αγλαΐα. Στο κάτω κάτω ποια άλλη μπορεί να τον αντέξει; Ο ίδιος νιώθει ήρωας αν καταφέρει να καταβροχθίσει όλα τα καλούδια που βλέπει στον ύπνο του. Μα πάνω που είναι έτοιμος να ξεκινήσει τα «ηρωικά του κατορθώματα», τον ξυπνάνε. Και μένει τ’ όνειρο μισό.
Αχ βρε ρημάδα ζωή, να κάνεις τέτοια όνειρα και να μη σ’ αφήνουν να τα χαρείς. Μα τι ζητάει ο κακομοίρης ο Καραγκιόζης; Ούτε παλάτια, ούτε βασίλεια, ούτε πεντάμορφες. Φαΐ θέλει ο δόλιος ο καμπούρης. Να γεμίσει την κοιλιά του που είναι άδεια και βαράει ταμπουρά. Φροντίζουν όμως οι γύρω του και κυρίως ο φίλος του, ο Χατζηαβάτης -κι αυτού το όνομα το αλλάζει άλλοτε σε Χατζηχαβιάρη, άλλοτε σε Χατζητραχανά ή ακόμα και σε Χατζηταραμά για να του θυμίζει φαγητό- να τον επαναφέρουν στην πραγματικότητα.
Το θέατρο σκιών είναι μια φυγή από την πραγματικότητα. Με το που ανάψουν τα φώτα στο πανί, μεταφερόμαστε σε έναν κόσμο ονειρικό. Βλέποντας τις σκιές να περπατούν καταλαβαίνουμε πως δεν είμαστε τίποτε άλλο από το «όνειρο μιας σκιάς», όπως είπε ο αρχαίος ποιητής Πίνδαρος.
Το θέατρο σκιών μας κάνει να ονειρευόμαστε για όσο διαρκεί η παράστασή του. Την ίδια στιγμή όμως, που μας δείχνει πως η ψυχή «τρέφεται» από το όνειρο, ο πρωταγωνιστής του ονειρεύεται την τροφή. Μήπως θέλει να μας δείξει πως όνειρο και πραγματικότητα πάνε μαζί; Κι αν η ψυχή έχει ανάγκη από την τέχνη για να ζήσει πραγματικά, το σώμα χρειάζεται το φαγητό για να επιβιώσει.
Ο καμπούρης, στην πραγματικότητα, δεν χρειάζεται φαγητό για να ζήσει, αφού είναι σκιά. Τον κρατάμε εμείς ζωντανό, το κοινό του, σαν βλέπουμε τα καμώματά του στον μπερντέ και γελάμε με τ’ αστεία του. Για να ζήσει όμως αυτός, πρέπει να ζήσουμε κι εμείς. Μας το υπενθυμίζει με την απίστευτη λαιμαργία του. «Θα φάμε, θα πιούμε και νηστικοί θα κοιμηθούμε» αναφωνεί και μας προσφέρει, όχι φαγητό, μα το γέλιο. Κι αν αναρωτιέστε ακόμη τι χορταίνει αυτόν τον αχόρταγο ξυπόλητο, δεν έχετε παρά να κλείσετε τα μάτια σας και ν΄ αφήσετε τον νου σας να ταξιδέψει ελεύθερος, στον κόσμο του Καραγκιόζη. Στον κόσμο του φωτός και της σκιάς. Στον κόσμο του ονείρου.
* Ο Απόστολος Δομτζίδης είναι Καραγκιοζοπαίχτης και εκπαιδευτικός (Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.)
