Με αφορμή τον θάνατο του θρυλικού Πελέ στις 29 Δεκεμβρίου 2022, ο ελληνικός Τύπος βρίθει αφιερωμάτων για το σύντομο αθλητικό πέρασμά του από την Ελλάδα. Ήταν καλοκαίρι του 1961 όταν η βραζιλιάνικη Σάντος του Πελέ έδωσε τρία φιλικά παιχνίδια στο γήπεδο «Απόστολος Νικολαΐδης» επί της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, έδρα του Παναθηναϊκού, με αντίπαλες τις ομάδες του τότε Π.Ο.Κ.
Ήδη από τον Μάιο του ’61 η Σάντος περιόδευε στην «γηραιά Ήπειρο» δίνοντας μια σειρά ποδοσφαιρικών φιλικών αγώνων. Ξεκίνησε το ταξίδι της νικηφόρα επί της γερμανικής Μπάγερν στο Μόναχο, ενώ στη συνέχεια ηττήθηκε από τη βελγική Γκεντ. Έκτοτε, με εξαίρεση τρία παιχνίδια που έληξαν ισόπαλα, η βραζιλιάνικη ομάδα συνέχισε νικηφόρα την «περιοδεία» της, υποτάσσοντας στο διάβα της, μεταξύ άλλων, και ορισμένα μεγαθήρια του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, όπως η πορτογαλική Μπενφίκα του Εουσέμπιο, και οι ιταλικές Γιουβέντους, Ίντερ και Ρόμα.
Στην Αθήνα, η Σάντος επικράτησε με 3-0 επί της ΑΕΚ στις 28 Ιουνίου και δύο ημέρες αργότερα επί του Παναθηναϊκού με σκορ 3-2. Στις 4 Ιουλίου διεξήχθη το τελευταίο παιχνίδι των Λατινοαμερικάνων επί ευρωπαϊκού εδάφους με αντίπαλο τον Ολυμπιακό. Οι Πειραιώτες κατάφεραν να κερδίσουν τους Βραζιλιάνους με σκορ 2-1. Η νίκη τους θεωρήθηκε τόσο ιστορική, που αργότερα, το 1980, συμπεριλήφθηκε ως αναφορά στους στίχους του ύμνου της ομάδας:
«Δόξα στα παιδιά σου Ολυμπιακέ
χιλιοτραγουδισμένε, στον κόσμο ξακουστέ.
Τρέμουν στ’ άκουσμά σου Ολυμπιακέ
κι ακόμα σε θυμούνται η Σάντος κι ο Πελέ».
Αμέσως μετά την νίκη του Ολυμπιακού επί της Σάντος επικράτησε παροξυσμός· τέτοιος που ακόμη κι ένας φίλαθλος των «ερυθρολεύκων» υπέστη καρδιακό επεισόδιο από την συγκίνηση και απέβίωσε! Ο αθλητικός Τύπος δημοσίευε επί μέρες φωτογραφίες, άρθρα και δηλώσεις με βαρύγδουπους κι εμφατικούς τίτλους για τον «άθλο» του Ολυμπιακού, που για πολλούς εκείνη την εποχή αποτέλεσε μια διεθνής αθλητική επιτυχία του ελληνικού ποδοσφαίρου.
Το σημαντικό επίτευγμα της ελληνικής ομάδας φαίνεται, μάλιστα, πως διαχύθηκε αστραπιαία στους ποδοσφαιρόφιλους ανά την επικράτεια. Αξιοσημείωτο είναι πως στην ειδησεογραφία της εποχής εντοπίζεται κι ένα συγχαρητήριο τηλεγράφημα από το Έλος Λακωνίας! Σε ένα μικρό χωρίο υπό τον τίτλο «Η Λακωνία πανηγυρίζει τον θρίαμβο του Ολυμπιακού», η εφημερίδα «Αθλητική Ηχώ» στις 6-7-1961 (αρ.φ. 4.140) έγγραφε:
«Τεραστία ήτο η απήχησις μεταξύ των φιλάθλων όλης της Ελλάδος εκ του μεγαλειώδους θριάμβου του Ολυμπιακού επί της θρυλικής Σάντος.
Χαρακτηριστικό είναι το κατωτέρω τηλεγράφημά των που μας απέστειλαν οι οπαδοί του Ολυμπιακού από το Έλος Λακωνίας, έχον ως εξής:
“Συγχαίρομεν θρυλικόν «Ολυμπιακόν» δια παγκοσμίου απηχήσεως θρίαμβον επί Σάντος Στοπ Ολυμπιακή ψυχή χάρισε μεγαλυτέραν ελληνικήν νίκην από καταβολής ποδοσφαίρου”».
*
Τον Μάιο του 2005 ο Πελέ ήρθε ξανά στην Ελλάδα, προσκεκλημένος του Ολυμπιακού, συναντώντας ύστερα από 44 χρόνια αντιπάλους από εκείνο το «ιστορικό» παιχνίδι.
Στη φωτογραφία ο αμυντικός του Ολυμπιακού, Κώστας Πολυχρονίου, μαζί με τον Πελέ πριν την έναρξη του αγώνα στο γήπεδο της Λεωφόρου.
