Είναι πραγματικά αξιοπερίεργο και μάλλον χρειάζεται περισσότερη μελέτη το φαινόμενο όπου πριν από πολλά χρόνια τα έργα και τα λόγια ανθρώπων να έχουν τόση απήχηση και σημασία στην σημερινή εποχή.
Δεν μιλάω γι’ αυτό το τετριμμένο ότι δηλαδή η ιστορία επαναλαμβάνεται αλλά για το ότι στο πέρασμα του χρόνου δεν συμβαίνει καμία μα καμία απολύτως αλλαγή, έτσι σαν να μην πέρασε μία μέρα και αυτή διακρίνω να είναι η μοίρα του κόσμου που ζούμε.
Πανωραία Χατζηκώστα λοιπόν, μια γυναίκα από το Αϊβαλί. Έφυγε διωγμένη από τους Τούρκους το 1821 όταν αυτοί μπήκαν στην πόλη ζητώντας εκδίκηση για την πυρπόληση τουρκικού πλοίου στην Ερεσό.
Εκεί στο Αϊβαλί η Πανωραία έχασε και τα πέντε παιδιά της και ύστερα κυνηγημένη κατέφυγε στο Ναύπλιο την τότε πρωτεύουσα της μικρής και φτωχής επαναστατημένης Ελλάδας.
Γόνος πλούσιας οικογένειας και γνωστής στο Αϊβαλί, η Πανωραία έμεινε στην ιστορία με το παρατσούκλι που είναι γνωστό σε όλους μας «Ψωροκώσταινα».
«Δεν έχω τίποτε άλλο από αυτό το ασημένιο δαχτυλίδι και αυτό το γρόσι. Αυτά τα τιποτένια προσφέρω στο μαρτυρικό Μεσολόγγι».
Αυτά ήταν τα λόγια της, όταν το 1826 έγινε έρανος στο Ναύπλιο για την στήριξη των ανθρώπων στο Μεσολόγγι το οποίο τότε βρισκόταν κάτω από τουρκική πολιορκία και η οικονομική κατάσταση της Ελλάδας ήταν κακή λόγω των λανθασμένων επιλογών της κυβέρνησης και της εμφυλιακής εικόνας που παρουσίαζε η μικρή αυτή χώρα που ούτε καν κράτος δεν είχε σχηματίσει ακόμα.
Έτσι έμεινε αυτή η γυναίκα, η πλύστρα, στην ιστορική μνήμη-συνείδηση, αν θέλετε, ενός ολόκληρου λαού εδώ και πολλά χρόνια και από τότε το παρατσούκλι αυτό «ψωροκώσταινα» είναι συνδεδεμένο, το έχει συνδέσει ο λαός μας, όταν θέλει να δώσει την περιγραφή του ελληνικού κράτους το οποίο όμως και σήμερα βασίζεται περισσότερο στην εθελοντική συνδρομή και προσπάθεια των κατοίκων του παρά στην σωστή και επιστημονική οργάνωση και διαχείριση των εσόδων του.
Μια ακόμα φράση που συνδέθηκε απόλυτα με την ύπαρξη και την συμπεριφορά αυτής της γυναίκας είναι η φράση: «θα τα πληρώσει πάλι η ψωροκώσταινα» και με αυτή ο λαός εννοεί ότι θα επιβαρυνθεί εκ νέου χωρίς λόγο ο ελληνικός λαός να πληρώσει τις παραλείψεις και τις κακές λανθασμένες επιλογές των κυβερνώντων.
Πέστε μου λοιπόν τώρα αν όλα αυτά δεν ταιριάζουν απόλυτα με την εικόνα που έχει σχηματίσει ο καθένας μας για το ελληνικό κράτος με τις εκάστοτε κυβερνήσεις του.
Η λαϊκή συνείδηση και διαίσθηση είναι αυτή που έφτιαξε και έπλασε την ιστορία της Πανωραίας γιατί φαίνεται ότι όλοι μας κρύβουμε μια ψωροκώσταινα μέσα μας βαθειά.
Αυτό όμως δεν υποβιβάζει την πράξη της γυναίκας αυτής, η οποία γνωρίζοντας την δυστυχία των ανθρώπων στο Μεσολόγγι, αφού την είχε βιώσει και η ίδια στο Αϊβαλί, δεν είχε άλλη επιλογή πέρα από το να δώσει και την ψυχή της γι’ αυτούς.
Πανωραία εκτός του ότι σου χρωστάμε αυτό που μας έμαθες με την πράξη σου, ότι δηλαδή η συνείδηση και ο πατριωτισμός των Ελλήνων δεν έχει καμία σχέση με εξουσίες και κυβερνήσεις συμφερόντων, σου χρωστάμε και κάτι άλλο. Ένα ασημένιο δαχτυλίδι και ένα γρόσι.