Ας κάνουμε μια βόλτα στην πανέμορφη πόλη μας με τη θαυμάσια ρυμοτομία, τα τετράγωνα που δεν σε μπερδεύουν, τους (λίγους) πεζόδρομους, τους (υπό σκέψη) ποδηλατόδρομους και τα διασωθέντα νεοκλασικά της. Η Σπάρτη αποτελεί πόλο έλξης για τους ξένους, κι είναι όνειρο του καθενός να την επισκεφτεί, όπως προέκυψε από τα αποτελέσματα παγκόσμιας δημοσκόπησης.
Πολύ καλά μέχρι εδώ, αλλά η πόλη μας κοντεύει να χάσει την ταυτότητά της, κι όχι μονάχα αυτή, αλλά οι περισσότερες Ελληνικές πόλεις, κι εξηγούμαι: Περπατάς στους δρόμους της και νομίζεις πως βρίσκεσαι στο εξωτερικό. Πουθενά δεν βλέπεις κάτι που να σου θυμίζει ότι βρίσκεσαι στην Ελλάδα. Αν με θεωρείτε υπερβολικό, απλά ρίξτε μια ματιά στις επιγραφές και στις βιτρίνες των καταστημάτων και θα καταλάβετε. Όλες, πλην ελαχίστων, ευτυχώς, εξαιρέσεων, ξενόγλωσσες, με εξέχουσα θέση στις προτιμήσεις τους την Αγγλική γλώσσα.
Δεν καταλαβαίνω τι μας πιάνει και το κάνουμε αυτό. Νομίζουμε άραγε πως αποκτάμε πιο πολύ κύρος, αν αντί για αρτοποιείο γράψουμε bakery, αντί για ανθοπωλείο flowers, αντί για εστιατόριο restaurant; Όσο για τα ακατονόμαστα fast food, καταφέραμε και τα εντάξαμε στη γλώσσα μας σαν φαστφουντάδικα!
Υπάρχει κι άλλη μια μερίδα επιχειρηματιών, που δυσκολεύομαι να τους χαρακτηρίσω. Στις επιγραφές τους χρησιμοποιούν Ελληνικές λέξεις, γραμμένες στ’ Αγγλικά, όπως souvlaki, gyros κ.α. Είναι να γελάς με τέτοια καμώματα!
Παλιότερα, πολύ παλιά δηλαδή, υπήρχε νόμος που απαγόρευε τις ξενόγλωσσες επιγραφές, όπως βλέπουμε χαρακτηριστικά σε μια σκηνή της Ελληνικής ταινίας «Το πιθάρι», στην οποία ένας αστυνομικός κάνει παρατήρηση σε κάποιον που είχε ονομάσει το τσαγκαράδικό του σε sik. Μακάρι να είχε ισχύ και σήμερα αυτός ο νόμος.
Θα μου πείτε πως είμαστε τουριστική πόλη που την επισκέπτονται αρκετές χιλιάδες τουρίστες κάθε χρόνο, και χάριν αυτών πρέπει να φαινόμαστε και να είμαστε ευγενείς απέναντί τους. Αν είναι δυνατόν, τέτοια δουλικότητα! Μα οι τουρίστες επισκέπτονται τη χώρα μας για να γευτούν το Ελληνικό χρώμα, να λουστούν από τον Ελληνικό ήλιο, να ζήσουν Ελληνικά και να βρεθούν σ’ Ελληνικό έδαφος. Να βάλουν στον αυτόματο μεταφραστή τους τις λέξεις υποδήματα, φωτοτυπίες, κρεοπωλείο, κι ότι άλλο δεν καταλαβαίνουν, κι όχι να νομίσουν πως δεν έφυγαν από τη χώρα τους.
Μη μου πείτε πως αυτό επιτάσσει η παγκοσμιοποίηση, γιατί θα σας απαντήσω πως κανένας δεν μας υποχρεώνει να βάλουμε ξενόγλωσση επιγραφή στο κατάστημά μας. Είναι, δυστυχώς, αποκλειστικά δική μας επιλογή. Αν έχετε τη δυνατότητα, επισκεφτείτε κι άλλες πόλεις του εξωτερικού, και θα δείτε πως εκεί πρωτεύοντα ρόλο παίζει η εθνική τους γλώσσα, και δευτερεύοντα η Αγγλική. Θα μπορούσαμε να κάνουμε κι εμείς το ίδιο. Πχ, κάτω από τη λέξη ανθοπωλείο, να βάζαμε, με μικρότερους χαρακτήρες τη λέξη flowers.
Όμως, τι να γράψω για τις ξενόφερτες συνήθειες, όπως η ταχυδιατροφή, το ξανάπαμε, που δεν είναι Ελληνική συνήθεια, αλλά που η νεολαία μας όμως την προτιμά; Ότι κάνουν στο εξωτερικό, δεν είναι δεν είναι απαραίτητα καλύτερο, όπως επικρατούσε πριν λίγα χρόνια. Κανένα μπιφτέκι με πατατάκια και μπόλικη σάλτσα ντομάτας δεν μπορεί ν’ αντικαταστήσει την Ελληνική διατροφή. Απλά είναι εύκολο να φτιαχτεί και σερβίρεται αμέσως.
Όμως, αξίζει τον κόπο να τρεφόμαστε μ’ αυτές τις ετοιματζήδικες τροφές, και να παρατήσουμε τις παραδοσιακές, πεντανόστιμες και υγιεινές δικές μας; Άσε που οι τροφές αυτές κατά βάση δεν είναι κατάλληλες για τους εφήβους, που απ’ αυτούς συνήθως καταναλώνονται.
Πολλοί είναι αυτοί που υποστηρίζουν πως το ξενόγλωσσο πουλάει, κάνει δηλαδή εντύπωση στους γηγενείς και το προτιμούν. Δυστυχώς, η κατινιά και η αμορφωσιά που μας δέρνει, μας κάνει να έχουμε τέτοιες συμπεριφορές. Θυμίζουμε κάποιες καράβλαχες που πάνε για ένα μήνα στην Αμερική, κι όταν επιστρέψουν πετάνε κάτι αγγλικούρες, που τραβάς τα μαλλιά σου όταν τις ακούς.
Για άλλη μια φορά, δυστυχώς, διαπιστώνω πως στη χώρα μας υπάρχει έλλειψη παιδείας, και γι’ αυτό φταίμε εμείς πρώτα και μετά η πολιτεία. Τα παιδιά μας κουβαλάνε το σπίτι τους όπου κι αν πάνε, με ότι και ν’ ασχοληθούν. Ας τους προσφέρουμε τα κατάλληλα εφόδια να γίνουν πρώτα άνθρωποι και μετά επιτυχημένοι επιστήμονες, επιχειρηματίες, υπάλληλοι, ή ότι άλλο αποφασίσουν να κάνουν στη ζωή τους. Πάνω απ’ όλα όμως να μην ξεχνάμε πως είμαστε Έλληνες, και πως τέτοιοι πρέπει να παραμείνουμε. Αυτά!