Ένας από τους πιο μισητούς ανθρώπους της ιστορίας είναι για μένα ο λόρδος Έλγιν. Θα μπορούσα να του προσάψω πολλά «κοσμητικά» επίθετα, όπως βέβηλος, ανάλγητος, αναίσθητος, κοινός άρπαγας, αλλά δεν θα είχαν κανένα αντίκρισμα, από τη στιγμή που οι απόγονοί του, όχι μόνο τον μέμφονται και καταδικάζουν τις πράξεις του, αλλά προσπαθούν να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα, προβάλλοντας αστεία επιχειρήματα.
Έλγιν υπήρξαν πολλοί, πάμπολλοι. Γιʼ αυτό βλέπουμε τα μεγάλα μουσεία όλου του κόσμου να επιδεικνύουν με καμάρι τα έργα τους. Μιλάμε μόνο για το Βρετανικό Μουσείο και ξεχνάμε το Λούβρο, όπου στεγάζονται η απαράμιλλη Αφροδίτη της Μήλου και η Νίκη της Σαμοθράκης. Ξεχνάμε τους Γερμανούς, που δεν έχουν αφήσει τίποτα όρθιο στο ναό της Αφαίας, στην Αίγινα, που, αν μπορούσαν, θα τον μετέφεραν ατόφιο στη μουντή και απολίτιστη χώρα τους. Η διεθνής των κλεπταποδόχων όμως, δεν θα επιτρέψει στους Άγγλους, ακόμα κι αν το θελήσουν, να μας τα επιστρέψουν, γιατί θα έρθει και η δική τους η σειρά. Υποκρίνονται πως συμφωνούν με το δίκαιο αίτημά μας, αλλά στην ουσία υπερασπίζονται τους άρπαγες, αφού είναι γεμάτοι από τέτοια κλοπιμαία.
Στην προσπάθειά τους αυτή οι αρχαιοκάπηλοι και κλεπταποδόχοι της ιστορίας μας, είχαν, δυστυχώς, βοηθούς αρκετά μιάσματα, που είχαν την τιμή να γεννηθούν σʼ αυτή τη χώρα, αλλά την ξεπούλησαν αντί πινακίου φακής. Ότι και να γράψω γιʼ αυτούς τους Έλληνες, λίγο θα είναι. Αν μπορούσαν να καταλάβουν το κακό που έχουν κάνει στη χώρα τους, θα είχαν κόψει μόνοι τους τα χέρια τους.
Το κακό λοιπόν άρχισε το 1803, όταν ο ιταμός κόμης του Έλγιν, πρεσβευτής της Βρετανίας στην Οθωμανική αυτοκρατορία, απέσπασε, με τη συγκατάθεση του Σουλτάνου, με βίαιο και ασεβή προς τα μνημεία τρόπο, γλυπτά από τον Παρθενώνα και το ναό της Απτέρου Νίκης, στην Ακρόπολη της Αθήνας, και τα μετέφερε στη χώρα του. Μάλιστα, δεν του έφταναν όσα άρπαξε την πρώτη φορά, αλλά ξανάρθε το 1812 και συνέχισε το απαίσιο έργο του, αποψιλώνοντας τα μοναδικά μνημεία από τα γλυπτά του Φειδία και των μαθητών του.
Από τότε έχει χυθεί πολύ μελάνι για το δίκαιο αίτημα της επιστροφής τους στη χώρα μας. Οι Άγγλοι προβάλλουν αστείες δικαιολογίες του τύπου, «αν δεν προλαβαίναμε να τα πάρουμε εμείς, θα είχαν καταστραφεί», εννοώντας πως θα τα είχαν βουτήξει άλλοι, ή «τα αγοράσαμε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, άρα είμαστε οι νόμιμοι κάτοχοί τους», κι άλλα τέτοια φαιδρά.
Τη δεκαετία του 1980, η αείμνηστη Μελίνα Μερκούρη, πρωτοστάτησε για την επιστροφή τους. Ακούραστη, γύρισε όλο τον κόσμο για να διαμορφώσει την κοινή γνώμη υπέρ του αιτήματός μας. Σε μια επίσκεψή της στο Βρετανικό Μουσείο, προθυμοποιήθηκε να την ξεναγήσει ο διευθυντής του, όμως εκείνη τον προσπέρασε, αγέρωχη, λέγοντάς του: «Δεν είστε σε θέση να μου μάθετε εσείς την ιστορία του τόπου μου, κύριε. Την γνωρίζω πολύ καλύτερα από εσάς!» Κρίμα που σήμερα δεν υπάρχει μια Μελίνα για να συνεχίσει το έργο της.
Όμως, ας μη γελιόμαστε. Οι Άγγλοι δεν πρόκειται να τα επιστρέψουν με τίποτα. Από τα εκδοτήρια που εργάζομαι, έρχομαι σʼ επαφή κάθε μέρα με πολλούς Άγγλους τουρίστες. Όταν τους λέω, ευγενικά πάντα, «την επόμενη φορά που θα ξανάρθετε, μην ξεχάσετε να μας επιστρέψετε τα μάρμαρά μας», ξέρετε τι μου απαντούν; Βιβλίο ολόκληρο γράφω με τις απαντήσεις τους. Είρωνες πάνω απʼ όλα, εριστικοί, αλλοπρόσαλλοι κι απαίδευτοι. Ένας που είπε πως θα μας τα στείλει με το ταχυδρομείο, άλλος με ειρωνεύτηκε πως τα είχε έτοιμα να τα πάρει, αλλά τα ξέχασε. Ειλικρινά λυπάμαι για τους απογόνους του Ουίλιαμ Σαίξπηρ. Υπάρχουν όμως και κάποιοι που συμφωνούν μαζί μου και μου σφίγγουν ειλικρινά το χέρι, λέγοντάς μου πως έχω δίκιο, όμως είναι πολύ λίγοι.
Μου έρχεται στο νου ένας παππούς, που μου είχε πει το εξής ρατσιστικό: «Οι Άγγλοι, παιδί μου, είναι άτιμη φάρα. Δεν μπορείς να τους εμπιστευτείς. Σήμερα σου κάνουν το φίλο, κι αύριο σε καρφώνουν πισώπλατα. Ο Τσώρτσιλ, αυτή η αλεπού, δεν μας έσπρωξε να σφαχτούμε μεταξύ μας; Το συμφέρον τους κοιτάνε πάνω απʼ όλα, τίποτα άλλο δεν τους ενδιαφέρει». Όσο κι αν προσπαθώ να μην ενστερνίζομαι τέτοιες απόψεις, γιατί, αλοίμονο, δεν είναι όλοι οι Άγγλοι τέτοιοι, όμως με πίκρα διαπιστώνω πως εκείνος ο παππούς δεν είχε και πολύ άδικο.
Σήμερα η πανέμορφη κυρία Κλούνει αποφάσισε, με συνοδοιπόρο την ΟΥΝΕΣΚΟ, να ενεργοποιήσει πολλές κυβερνήσεις για να πιέσουν την Αγγλική κυβέρνηση να μας τα επιστρέψει. Μπράβο της. Δείχνει πως είναι γυναίκα με ευαισθησίες κι αίσθηση του δικαίου. Θα την συνοδεύουν οι ευχές όλων των Ελλήνων. Όμως, γνωρίζω πολύ καλά τι θα συμβεί. Οι Άγγλοι θα αρνηθούν, όσο μεγάλη κι αν είναι η διεθνής πίεση και κατακραυγή εναντίον τους. Δεν καταλαβαίνουν από τέτοια.
Μοναδική μας λύση είναι, όπως μας τα έκλεψαν αυτοί, να κάνουμε το ίδιο κι εμείς. Εντάξει, μη με λιθοβολείτε. Αυτά τα πράγματα δεν γίνονται, παρά μονάχα στις κινηματογραφικές ταινίες, αλλά, δυστυχώς, δεν παύει να είναι ο μοναδικός τρόπος για να τα φέρουμε πίσω.